'De kerk moet moslims als mensen tegemoet blijven treden'

'Hoe werkt radicalisering? Wat kunnen we ertegen doen?', vraagt emeritus predikant John van Eck zich af in De Waarheidsvriend, het blad van de Gereformeerde Bond. Als voorbeeld neemt Van Eck de radicalisering van de apostel Paulus, die voordat hij zich bekeerde een radicale christenvervolger was. Van Eck stelt dat de jonge Paulus onder de indruk moet zijn geweest van de 'mannen van gezag' die Stefanus (de eerste martelaar van het christendom) stenigden omdat zij 'de eer van God zo hoog hebben'. Dat was het begin van een loopbaan als radicaal, een man die niet tevreden was voor 'de wereld van het kwaad gezuiverd was'.

Van Eck ziet in Paulus' radicaliseringsproces drie stappen: zien, meedoen en het voortouw nemen. 'Wanneer zo'n verandering eenmaal in gang is gezet, is er meestal niet meer tegenaan te redeneren. Alleen liefde - ook menselijke liefde, die een afspiegeling van Gods liefde in Christus is - lijkt de ontmenselijking die radicalisering teweegbrengt soms te kunnen keren', schrijft hij. De les die we hieruit kunnen trekken is volgens Van Eck dat we moeten bidden voor mensen die in de naam van een god vreselijke dingen doen of zeggen. Daardoor kunnen we 'hen in het licht van Gods liefde in Christus zien'.

In het Kerkblad van de Lutherse Gemeente Utrecht constateert predikant Christiane Karrer 'dat altijd een heel diepe overtuiging, een soort 'heilige' idealen die het belangrijkste in heel de wereld lijken te zijn' een grote rol spelen bij radicalisering. Idealen zijn volgens haar nooit de enige reden voor radicalisering, maar toch vindt ze dat overtuiging en terreurdaad niet van elkaar te scheiden zijn. Karrer ziet in de geschiedenis veel verschillende overtuigingen die tot terrorisme kunnen leiden, met als gemene deler de visie dat iets in de ogen van de radicalen goed is. 'Het is voor hen 'heilig' of 'absoluut', dat wil zeggen: het overstijgt alle andere menselijke doeleinden en ideeën. En sommigen voelen zich gerechtvaardigd om dit in hun ogen 'goede leven' door te zetten met alle middelen, hoe gewelddadig ook.' Maar hoe moet je daar mee omgaan? Karrer heeft daar zelf 'geen pasklare antwoorden' voor, maar citeert Albert Camus: 'De wereld van vandaag de dag eist van christenen dat zij christenen blijven.'

De Nieuwe Koers heeft drie personen bereid gevonden wel een antwoord te formuleren. Pieter de Vries, predikant in de hersteld hervormde kerk in Boven-Hardinxveld, stelt de roeping van de kerk om 'te betuigen dat er buiten Jezus Christus, die stierf aan het kruis en opstond uit de doden, geen toegang tot God en geen zaligheid is' boven alles. De kerk moet volgens hem haar leden oproepen om in contact met moslims hun best te doen hen 'voor Christus te winnen'. De politiek doet er volgens De Vries verstandig aan 'een onderscheid te maken tussen radicale en gematigde moslims', maar een christen heeft als lid van de kerk vooral de taak 'het in liefde pogen te winnen van anderen voor Christus'.

Anne Dijk, directeur van het Fahm Instituut dat kennis over de islam wil verbeteren, ziet juist een verantwoordelijkheid voor de kerk om antimoslimgevoelens te bestrijden. 'De kerk kan zich uitstekend tegen terroristische daden uitspreken, en tegelijkertijd openstaan voor individuen, opkomen voor onderdrukten, opstaan tegen onrecht en verdeling, en werken aan verbinding', zegt Dijk. 'Wat zij niet kan, is haar ogen dichthouden voor onrecht en toekijken hoe de samenleving meer en meer haat gaat internaliseren en liefde uit haar systeem lijkt te wissen.'

Cees Rentier, predikant-directeur van stichting Evangelie & Moslims, sluit zich daarbij aan: 'We zouden een statement moeten maken: wij gaan niet mee in het demoniseren van moslims, en zelfs niet van jihadgangers.'

Rentier vindt wel dat de kerk zorgen over de islam serieus moet nemen. Hij stelt dat de kerk haar verantwoordelijkheid neemt zolang ze de 'problemen die samenhangen met islamitisch terrorisme benoemt en moslims als mensen tegemoet blijft treden'.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden