Recensie

De kasseistrook lijdt onder onnadenkende ambtenaren en onverschillige boeren

Benjamin Declercq tijdens de Ronde van Vlaanderen op 1 april. Beeld BELGA

Waar in Nederland vinden wielerliefhebbers nog een kasseienweg? Martijn Sargentini ging op zoek naar de klinkerstroken want, vreest hij, die zijn gedoemd de bodem in te zinken.

Het is de week van het mooiste wielertweeluik dat liefhebbers kennen. Zondag wás de Ronde van Vlaanderen en komende zondag ís Parijs-Roubaix. Hun speciale status klinkt door in hun bijnamen: de Hoogmis en de Hel van het Noorden. Overeenkomst tussen beide klassiekers: de kassei.

Over de kassei (en het familielid de kiezelsteen - ook wel grind genoemd) schreef Martijn Sargentini het boek 'Koersen over kasseien & kiezelstenen in Nederland. Sargentini - in het dagelijks leven planoloog - is liefhebber van de koers en fervent fietser. Hij schrijft in zijn vrije tijd onder meer voor het wielerblog 'Het is koers!'

Sargentini weet dat we in Nederland maar een paar heuveltjes van naam hebben, de Cauberg, en dat kasseien en kiezels onbemind en onbekend zijn. Maar ze zijn er wel. Waar liggen de stukken weg met keien dan verstopt? Waar bevinden zich die in het land weggezonken wegen?

Almaar rechtdoor

De elementaire keus om zelf op zoek te gaan, is een van de aantrekkelijke kanten van Sargentini's boek. Hij bezoekt beroepsrenners, parcoursbouwers, boswachters, bodemdeskundigen, erfgoeddeskundigen, handelaren in sierbestrating en wegbeheerders.

Zijn poging 'een verdedigingswal op te bouwen van goede verhalen' om de anonieme kasseistroken te beschermen tegen de tand des tijds, onnadenkende ambtenaren en onverschillige boeren, brengt Sargentini naar de randen van Nederland. Hij belandt in Limburg, Noord-Brabant, Zeeland en Drenthe en op twee onbekende stukken Noord-Holland. Geen nood als u er zelf overheen wilt fietsen: in het verzorgd uitgegeven boek staan duidelijke plattegrondjes waarop de stroken te vinden zijn.

In Zeeuws-Vlaanderen treft Sargentini de zwaarste steenstrook van Nederland, de ruim twee kilometer lange Timmermansweg en de daar haaks opstaande Smokkelweg, in het buurtschap Pyramide. "Je rijdt daar door niemandsland", zegt koersdirecteur Edwald Martijn van de Omloop van de Braakman. "Alsmaar rechtdoor. Je ziet geen einde."

Fiets zoekt de weg

In Noord-Holland rijdt Sargentini over de Zuiderkwelweg in Kreileroord, een 'asocialendorp'. De strook van drie kilometer kei en drie kilometer grind langs de IJsselmeerdijk tussen Medemblik en Kreileroord krijgt van Sargentini drie sterren. "Pas halverwege de klinkerweg, niet ver voordat de weg met een flauwe bocht naar links buigt, begint de ellende."

Sargentini lardeert zijn zoektocht met gesprekken met (oud-)renners als Servais Knaven, Niki Terpstra, Lars Boom en Bobbie Traksel. Helaas zijn niet al die korte stukken even interessant. Ze missen verdieping. Sargentini weet niet door te dringen tot de essentie van het rijden op kasseien.

De renners vertellen wel over de techniek (Lars Boom: "Je moet de fiets dan een beetje de weg laten zoeken, naar de plekken waar het mooi loopt"), maar Sargentini vraagt ze jammer genoeg niet naar het tactische spel dat van vooral Parijs-Roubaix zo'n uitzonderlijke wedstrijd maakt.

Mythische proporties

Aan het slot bezoekt Sargentini de langste kasseienstrook van Nederland, in de driehoek Grolloo-Gasselte-Gieten. Het pad in Drenthe heeft volgens Sargentini op internet mythische proporties aangenomen. Een ambtenaar van Staatsbosbeheer zegt: "Volgens mij heeft dat pad geen officiële naam".

Als Sargentini er arriveert, weet hij intussen dat de weg Staatsbos heet. Nadat hij eroverheen heeft gefietst en geïndexeerd met vier sterren, schrijft Sargentini dat deze wegen zullen wegzinken als er niet wordt ingegrepen. Dan verdwijnen ze uit het zicht en 'liggen de keien opnieuw diep in de bodem waar ze honderd jaar eerder werden losgetrokken'.

Koersen over kasseien en kiezelstenen in Nederland, Martijn Sargentini, uitgeverij Spectrum, € 24,95

Beeld *

Lees ook: 
Met nog bijna dertig kilometer en drie helse kasseienklimmen te gaan, piepte Anna van der Breggen ertussenuit in Vlaanderens Mooiste. Dat kan alleen als je in vorm bent. Niemand zag haar terug.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden