De kans om te worden wie je bent

'Jarige universiteit', kopte Trouw donderdag (31 maart). De Universiteit van Utrecht, opgericht in 1636, viert haar 76ste lustrum en daarom zagen we een foto van zo'n zestig hoogleraren in vol ornaat op de fiets, klaar om op scholen over wetenschap te vertellen. Wie goed keek telde ook een stuk of vijf vrouwelijke hoogleraren.

Dat handjevol is gelukkig meer dan niets. Maar dan te bedenken dat het juist een vrouw was die - op uitnodiging van het universiteitsbestuur - bij de opening 380 jaar geleden met haar lofrede de show stal. Anna Maria van Schurman (1607-1678), die elf talen sprak, waaronder het wetenschappelijke Latijn, benutte dit moment om de universiteit op te roepen vrouwen toe te laten. Een ongekend dappere actie.

De buitengewoon intelligente Anna Maria van Schurman had een verpletterende indruk gemaakt op haar buurman, theoloog en hoogleraar Gisbertus Voetius, die betrokken was bij de oprichting van de universiteit en later rector magnificus werd.

Van Schurman was in die tijd al zeer bekend in heel intellectueel Europa. Ze correspondeerde met mensen als Descartes en Jacob Cats en ontmoette diverse leden van Europese vorstenhuizen. Ik geloof niet dat Voetius door Van Schurman naar voren te schuiven zich per se inzette voor de positie van vrouwen. Hij kon stomweg niet om haar uitzonderlijke talent heen. Daarom regelde hij ook dat zij colleges mocht volgen, afgezonderd van de mannen achter een gordijntje. Hij begreep dat Anna Maria van Schurman moest zijn wie ze was: een geleerde.

Ik vertel dikwijls over Anna Maria van Schurman op basisscholen, maar ook over Florence Nightingale, Aletta Jacobs en Malala. Zij zetten zich in voor het onderwijs van meisjes en vrouwen. Maar zij moesten ieder ook dwars tegen hun tijd, cultuur en achtergrond in knokken om zichzelf te zijn.

Dat laatste is een thema voor meisjes én jongens. Het vinden van je eigen weg is helemaal niet eenvoudig. Sommige kinderen missen aanmoediging en steun, krijgen geen eerlijke kans vanwege hun culturele achtergrond of stomweg vanwege hun achternaam.

Daarom hoop ik dat de Utrechtse hoogleraren kinderen niet alleen enthousiast maken voor de wetenschap, maar hen ook - in de geest van Anna Maria van Schurman - inspireren te worden wie zij zijn.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden