Column

De kampioen wordt op de divan bepaald

Henk Hoijtink.Beeld Maartje Geels

Het mooiste aan Feyenoord-Ajax, aan die 6-2? Nee, niet het spel van Robin van Persie, zijn doelpunten ook niet. Niet het spel van Jens Toornstra, de Feyenoord-­reserve die weer mocht spelen en die zich de longen uit het lijf liep.

Nee, Rotterdam, niet meteen steigeren. Feyenoord voetbalde goed, gaandeweg. Van Persie speelde soms mooi, zijn doelpunten waren prachtig. Toornstra liep de paraderende middenvelders van Ajax aan gort.

Maar een wedstrijd is altijd een weegschaal: is de één zo goed of de ander zo slecht of, in de meeste gevallen natuurlijk, iets ertussenin? In dit geval was de slapte van Ajax, zo poreus als een vergiet, toch de bepalende factor. Als het anders was geweest, als dit vooral de kracht van Feyenoord was geweest, had de ranglijst er wel anders uitgezien.

Het mooiste aan deze Feyenoord-Ajax was dat op z’n scherpst werd getoond dat mentaliteit of instelling of noem het zoals je het noemen wilt, dat dát het belangrijkst is. Van Persie werd naar een verklaring gevraagd. In de vraag klonk de uitnodiging om over het spel te jubelen. De spirit, zei de ervaren aanvoerder. Ja, fans, ze speelden goed, maar Van Persie zelf pikte er niet voor niets als eerste iets anders uit: met de spirit was het allemaal begonnen.

De beuk erin

Onlangs verloor Chelsea met 2-0 van Arsenal. Trainer Maurizio Sarri was witheet. Zijn spelers hadden geen mentaliteit getoond. Ze waren moeilijk te motiveren, zei hij klip en klaar.

Dat was interessant. Van Sarri, die zijn vorige club Napoli soms mooi liet spelen, wordt hoog opgegeven in kringen waarin voetbal graag wordt ontleed als een spel van tactieken en systemen en, de nieuwste term, van spelprincipes. Wat wil een ploeg of een trainer, en hoe? Sarri wil snel voetbal spelen, met druk op de tegenstander. Ja, wie niet?

Ze heetten in hun tijd nog niet zo, maar ik memoreer graag de spelprincipes van Cruijff en Van Hanegem: we willen aanvallen, natuurlijk willen we dat, maar als we moeten verdedigen, dan moeten we verdedigen, en als de beuk erin moet, dan gaat-ie erin.

Wat dat is, mentaliteit, instelling, spirit, weerbaarheid? Ja, ze zijn als containerbegrippen moeilijk te definiëren, maar met de spelprincipes van Cruijff en Van Hanegem kom je al een heel eind, zou ik zeggen.

De woedende Sarri zei iets aardigs: Chelsea en Arsenal zijn in tactisch opzicht in grote lijnen elkaars gelijken, daarin kan het verschil niet zitten. Tactiek, mijn woorden, verhoudt zich zo tot mentaliteit: met een mindere tactiek en meer mentaliteit kun je winnen, andersom niet.

Bierelftal

Van de grootste trainers hebben we het al gezien en gehoord, van Pep Guardiola tot Didier Deschamps: ze doordringen hun spelers er boven alles van om te strijden, om zich de longen uit het lijf te lopen, om de gevaarlijke spits te dekken – in de simpelste bewoordingen uiteindelijk waarmee dat in het bierelftal ook gebeurt. Als het fout is gegaan praten ze niet over systemen, maar klinken ze, zoals Sarri nu, als de eerste de beste amateurtrainer: harder werken moeten ze.

Het hoofd is belangrijker dan de voeten, het kan de moeilijkst te aanvaarden wetmatigheid in voetbal zijn. Sarri moest met zijn spelers praten, zei hij. Deze week verloor Chelsea met 4-0 van het kleine Bournemouth – zoveel heeft het voorlopig geholpen.

Ajax-trainer Erik ten Hag heeft na de 6-2, die grove schending van de spelprincipes van Cruijff en Van Hanegem, met zijn spelers gesproken. We zullen zien. Niet op het trainingsveld, niet op dat van de wedstrijd, nee, op de divan wordt uiteindelijk bepaald wie wint, wie kampioen wordt.

Chef sport Henk Hoijtink bespreekt in zijn columns de voetbalwereld. U leest alle columns in zijn dossier.

Lees ook:

Hangt Ajax een vijfde seizoen zonder landstitel op rij boven het hoofd?

Ajax staat vijf punten achter op PSV. Trainer Ten Hag is de schoolmeester die het in zijn klas heeft laten gebeuren. En waren de aankopen de juiste?

Ajax pijnlijk ontmaskerd door superieur Feyenoord

Passie triomfeerde over apathie, eendracht bleek sterker dan een gezelschap losse eilandjes en discipline was opnieuw krachtiger dan gemakzucht. Alle voorwaarden voor succes in teamsport werden zondagmiddag onderstreept in De Klassieker, waar Feyenoord, opgetild door het publiek in stadion de Kuip, liet zien waartoe het nog in staat kan zijn. ­Tegen aartsrivaal Ajax werd het 6-2.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden