De Kameleon blijft trouw aan de boeken

Met de verfilming van 'De schippers van de Kameleon' voegt de Friese regisseur Steven de Jong een titel toe aan het snel groeiende oeuvre van recente verfilmingen van klassieke Nederlandse jeugdliteratuur, zoals 'Minoes', 'Kruimeltje' en 'Pietje Bell'. Een interview.

Waarom wilde je een Kameleon-verfilming maken? Ben je een groot fan van de boeken van Hotze de Roos?

,,Ik heb ze natuurlijk gelezen, zoals iedereen. Ik ken eigenlijk niemand die ze niet heeft gelezen. Vanaf het moment dat ik film en televisie ging maken heb ik de Kameleon altijd in mijn achterhoofd gehad. Maar steeds was het: niet nu. Nu heb ik zelf kinderen en dat heeft de interesse weer aangewakkerd. Het is een mooie manier om terug te grijpen naar mijn eigen Friese roots.''

In de film combineer je ouderwets dorpsrumoer over mensen die op zondag de was buiten hangen met tornado's en explosies en schalkse verwijzingen naar ouderlijke seks. Welke kijker had je tijdens het maken voor ogen?

,,Mezelf. Ik moest het zelf leuk vinden. Ik wilde het verhaal absoluut niet naar het heden halen, het moest plaatsvinden in een tijd die rustiger en overzichtelijker was. Maar het moest ook een beetje stoer worden. Met het geflirt tussen de ouders van de jongens wilde ik de film ook wat scherpe randjes geven, te veel braafheid voorkomen. Er werden in de jaren vijftig natuurlijk ook kinderen geboren. Sterker nog, toen kon seks nog overdag! Tegenwoordig hebben mensen daar helemaal geen tijd voor.''

Je bent zelf prominent aanwezig in de film als de heldhaftige vader van de tweeling. Stond die rol al vroeg vast?

,,Nee, die is juist lang open blijven staan. Ik vond wel dat die vader zo'n soort man als ik moest zijn: zelf een beetje kind gebleven, een harde werker. Ik denk dat ik vrij eenvoudig in elkaar steek. Zo is die man ook. Als je de illustraties van Gerard van Straaten bekijkt, klopt het qua uiterlijk ook wel. Dat is leuk voor de fans. En de jongens, Jos en Koen van der Donk, begonnen op een gegeven moment aan te dringen: jij moet de vader spelen. Na zeven maanden repeteren waren we erg vertrouwd met elkaar.''

In de cast heb je uiteenlopende mensen verzameld: een theateracteur als Gijs Scholten van Aschat, vedette Willeke van Ammelrooy en televisiebekendheden als Dominique van Vliet staan naast elkaar. Waarom zo'n bont gezelschap?

,,In vind contrast heel belangrijk. Ik denk dat ik de meeste kans heb op een zekere chemie door een zootje ongeregeld bij elkaar te zetten. Er moet iets gebeuren tussen mensen. Ik dacht als ik Henk Westbroek, die met alles en iedereen kletst, nou vraag om ijscoman te spelen, dan zouden al die figuranten om hem heen wel eens een leuke dag kunnen hebben. Ik geloof dat dat zijn effect heeft op een scène waarin mensen moeten spelen dat ze een fijne tijd hebben. Eerlijkheid is alles in film.

Heb je overwogen om de acteurs met een Fries accent te laten spelen?

,,Geen moment. Als kijker geloof ik het namelijk niet. Je moet zo ontzettend goed zijn om met een accent te overtuigen. Natuurlijk kun je kiezen voor meer Friese acteurs maar ik zag meteen een probleem met de jongens. Het zou al moeilijk genoeg worden om een geschikte eeneiige tweeling te vinden, dus ik zou toch gek zijn als ik me bij het zoeken tot Friesland zou beperken? Ik wilde trouw zijn aan de boeken en die zijn in het Nederlands.''

Keer op keer duiken ergens in beeld twee kikkertjes op die als een soort piepklein Grieks koor de belevenissen van de Klinkhamertjes kwakend van commentaar voorzien. Kwamen de kikkers in het scenario al voor?

,,Ja, ik wilde een dierelement. Vraag me niet waarom, ik vind dieren leuk. Die kikkers volgen de jongens als het ware. Als je ze niet ziet dan zijn ze nog steeds voortdurend te horen, hoewel soms minimaal.

Dat kikkerthema is vervolgens volledig uit de hand gelopen, wat ik fantastisch vond. Er zit een kikker in de vlag van de gemeente Lenten, de burgemeester eet kikkerbillen, overal komen kikkers terug.''

Wordt deze film het begin van een serie? Het ligt zo voor de hand.

,,Ik denk het niet. Wil je trouw blijven aan de boeken dan zal het snel eenzelfde soort verhaal opleveren. Zelfs als deze film een succes wordt dan ben ik er niet happig op. Misschien over een paar jaar, als ik een nieuwe invalshoek kan bedenken.''

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden