De jeugdzorg heeft juist heel hard fusies nodig

De jeugdzorg is inderdaad een bord spaghetti. Dat bord wordt veel groter.

CNV-voorman Paas vergeleek de jeugdzorg onlangs met een bord spaghetti, een warboel aan regelingen, doorverwijzingen, indicatiestellingen, voorzieningen, instellingen en bestuurslagen. In het rapport dat hij opstelde in opdracht van de Vereniging Nederlandse Gemeenten adviseerde hij om de jeugdzorg te decentraliseerde. Dat is natuurlijk een belachelijk idee. De jeugdzorg versnipperen over 441 gemeenten maakt dat bord spaghetti nog veel en veel groter.

De jeugdzorg is versnipperd over instellingen en organisaties, over provincies en regio’s en over wettelijke kaders en sectoren. Onoverzichtelijk en onbegrijpelijk voor de cliënt. Vaak niet efficiënt. Het is noodzakelijk binnen regio’s ondubbelzinnige afspraken te maken. Afspraken over hoe organisaties hun verantwoordelijkheid nemen voor alle cliënten binnen de bestaande budgetten. Hoe men dat in een regio wil regelen, daar moet de minister niet op sturen, wel op dat het gebeurt. Nodig is heldere verantwoordelijkheid in de jeugdzorg. De jeugdzorg wordt nu betaald vanuit verschillende potjes. Voor het verminderen van bureaucratie moet al dat geld in één pot terecht komen met één eenvoudige regelgeving.

Op dit moment zijn velen kritisch op fusies en schaalvergroting vanwege voorbeelden waarbij dit helemaal mis is gelopen. Toch is juist schaalvergroting nodig in de versnipperde jeugdzorg. Laat verschillende soorten instellingen met elkaar fuseren. Zorg dat dit binnen herkenbare regio’s gebeurt. Hierdoor ontstaan grote organisaties die voor de politiek aanspreekbaar zijn op hun verantwoordelijkheid voor alle cliënten.

Steeds meer kinderen hebben opvoedingsproblemen. De overheid moet dus zorgen voor een goed, preventief jeugdbeleid. Dat kan, als de Centra voor jeugd- en gezin maatwerk gaan leveren, afgestemd op de lokale behoeften. En als de ’zorgadviesteams’ rond het onderwijs versterkt worden. Immers, elk kind vanaf vier jaar gaat naar school. Een sterke opbouw van zorg om het onderwijs is de beste garantie voor vroegtijdig onderkennen van problemen.

Cliënten snappen echt niet waarom er een scheiding is tussen de gezinsvoogdij binnen het Bureau Jeugdzorg en de zorg van de Raad voor de Kinderbescherming. Voor cliënten is het onbegrijpelijk dat kindermishandeling eerst wordt onderzocht binnen het Advies- en Meldpunt Kindermishandeling (onderdeel van het Bureau Jeugdzorg) en dat daarna dit onderzoek wordt voortgezet binnen de Raad voor de Kinderbescherming. Neem het initiatief om deze twee organisaties samen te voegen tot één justitiële jeugdzorgorganisatie.

Het is noodzakelijk de verantwoordelijkheid voor de jeugdzorg neer te leggen waar deze hoort, namelijk bij de organisaties voor jeugdzorg zelf. Er is een overmatige belangstelling en bemoeizucht van gedeputeerden en wethouders met de uitvoering van de jeugdzorg. Goed dat de politiek zich verantwoordelijk voelt, maar beperk dit tot de kaders. Dus zeg: ’organisaties voor jeugdzorg u bent verantwoordelijk, de knelpunten moet u oplossen’. Het politieke bestuur draagt zorg voor de kaders en de financiën, maar het beleid en de uitvoering is aan de mensen in het veld. Jeugdzorg neem verantwoordelijkheid, verbeter, vernieuw, zoek oplossingen, onorthodox als het moet, en zoek verbinding. Overheid geef dan ook ruimte en houd op het zelf te willen regelen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden