De Japanse esdoorn is liefde op het eerste gezicht

Dick van der Maat en zijn vrouw Marjan tussen de jonge esdoorns. FOTO'S © JÖRGEN CARIS Beeld
Dick van der Maat en zijn vrouw Marjan tussen de jonge esdoorns. FOTO'S © JÖRGEN CARIS

Er bestaat een boom die zo perfect is, dat je hem wilt hebben zodra je hem ziet. Hij heeft ingesneden bladeren die al naar gelang de soort en het jaargetijde groen, geel, bruin, roze, oranje, rood of purper kleuren. Hij is makkelijk in het onderhoud en bestand tegen winterse kou. Bovendien is hij leverbaar in verschillende formaten, variërend van een vijf meter hoge boom tot een dwergstruik van 75 centimeter, zodat hij ook past in kleine tuinen en op het balkon.

Kortom, de Japanse esdoorn is een lot uit de loterij! Met maar één nadeel, en dat is dat hij nogal prijzig is. Gelukkig zijn er allerlei manieren om voor een habbekrats aan een Japanse esdoorn te komen - door ze zelf te zaaien of te enten bijvoorbeeld. Wie niet weet hoe dat moet kan op les bij Dick van der Maat, een esdoornkweker die in Boskoop ieder jaar een zaadplukdag en een entdag organiseert. Op de zaadplukdag, die dit jaar op 1 oktober valt, mogen belangstellenden in ruil voor vijf euro een tijdlang door zijn esdoorns lopen en de propellorvormige zaaddozen plukken. "De mensen moeten wel laarzen meenemen en als het erg nat is misschien een regenpak", waarschuwt Van der Maat. "En o ja, ze moeten niet bang zijn voor spinnen." Na het plukken worden de zaadjes de hele winter op een speciale plek bewaard. Welke plek dat is en wat er daarna met het zaad moet gebeuren, dat blijft nog even geheim: "Dat vertel ik de mensen op de dag zelf."

Wil je aan esdoorns komen door ze te enten, dan kun je eind februari meedoen aan de entdag. Iedere deelnemer mag tien plantjes enten. Dat lijkt moeilijk, maar volgens Van der Maat valt het reuze mee: "Als je aardappels kunt schillen, kun je ook enten." Met 125 euro is de entdag een stuk duurder dan de zaadplukdag, maar daar krijg je dan ook wel wat voor terug: de geënte plantjes blijven op de kwekerij staan, waar Van der Maat voor ze zorgt alsof het zijn eigen boompjes zijn. De ervaring heeft hem namelijk geleerd dat de mensen nogal eens vergeten om er goed voor te zorgen. Na een half jaar mogen de plantjes worden opgehaald, of ze worden opgestuurd. Het is altijd weer een verrassing hoeveel van de tien probeersels de eindstreep halen. "Bij de een zijn er twee gelukt, bij de ander negen."

Wie zich opgeeft voor een pluk- of entdag komt niet alleen goedkoop aan Japanse esdoorns, maar weet ook zeker dat zijn boompjes kerngezond zijn. Van der Maat mengt zijn potgrond met bokashi, kleimineralen en zeeschelpen. Bovendien gebruikt hij geen chemische bestrijdingsmiddelen en kunstmest, omdat al zijn planten worden gekweekt met EM-technologie oftewel 'effectieve micro-organismen'. Op de kwekerij staat een enorm waterbassin met daarin het vloeibare concentraat dat wordt geproduceerd door meer dan tachtig soorten bacteriën, schimmels en gisten. De koikarpers die er in rondzwemmen doen dat niet voor het mooi, maar dienen als controlemiddel om te zien of het water zuiver is.

Van der Maat vermeerdert zijn ruim duizend soorten Japanse esdoorns door ze te enten op de Acer palmatum, de wilde vorm van de Japanse esdoorn. Als ik met hem door de lange rijen met rode, groene en bonte boompjes en struiken loop, wijst hij de soorten aan die hij zelf heeft ontwikkeld. Het zijn er bijna veertig, en bij elk daarvan hoort een verhaal. Neem nou de esdoorn waarvan de jonge takjes eindigen in een krul. 'Miss Piggy' heeft hij deze genoemd, want 's winters, als de boom kaal is, is het precies een varkensstaartje. Van de 'Shishigashira' plukt hij een blaadje om te laten zien hoe mooi kronkelig dat is. Hij legt uit waar 'broom'-soorten, dwergboompjes die zijn ontstaan uit heksenbezems, aan te herkennen zijn - de middelste lob van het blad is korter dan de rest. Vertelt dat er mensen zijn die bijzondere soorten stelen, dat de compacte 'Pixie' zijn favoriet is, dat Acer palmatum 'Sangokaku' een van de beste esdoorns is wat herfstkleuren betreft omdat het goudgele blad prachtig contrasteert met de koraalrode stam. En hij schiet in de lach om zijn eigen enthousiasme: "Het kweken van Japanse esdoorns is een hobby, maar je moet er ook een beetje gek voor zijn."

De zaadplukdag en entdag organiseert hij uit liefhebberij, omwille van de naamsbekendheid en om de mensen te laten zien hoeveel werk er zit aan het kweken van deze planten. "Dan begrijpen ze meteen waarom ze zo duur zijn." Wie geen zin heeft om zaad te plukken maar wel een Japanse esdoorn wil, kan tot november elke zaterdag van 9.00 tot 15.00 uur terecht op de kwekerij. Omdat je dan geheid bezwijkt voor een of meer Japanse esdoorns, volgen hier wat verzorgingstips. Eerst iets over de standplaats: die moet beschut zijn, want Japanse esdoorns zijn gevoelig voor harde wind en vorst in het voorjaar. Zet ze liever niet in de volle zon, want dan kunnen de bladranden verschroeien. De grondsoort waarin ze zich het prettigst voelen is licht zuur, met een losse structuur. Vochthoudend is prima, maar ze kunnen niet tegen natte voeten. Snoeien hoeft niet, maar vind je het toch nodig, doe het dan tijdens de rustperiode, tussen november en februari. Heb je een Japanse esdoorn in een pot of kuip, dan kan hij 's winters gewoon buiten blijven staan. Zorg wel dat de kluit niet verdroogt. En mest hem in het groeiseizoen af en toe bij.

Alle info over de zaadplukdag is te vinden op www.dvandermaat.com.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden