De Israëlische actievoerder is moe

Als de Palestijnen ooit de Westoever en de Gazastrook hadden willen innemen zonder ook maar één schot te lossen, dan hebben zij zondagavond een kans gemist. Te oordelen naar de aanwezigheid van meer dan 150000 mensen uit het rechterkamp op het Rabinplein, moeten de Joodse nederzettingen in de bezette gebieden volledig uitgestorven zijn geweest. De bewoners waren massaal naar de demonstratie in Tel Aviv getrokken.

,,De media melden natuurlijk weer dat het Rabinplein volstond met religieuze bewoners uit de nederzettingen'', klaagt een demonstrant van het niet-religieuze kamp tegen een ander, als ze samen oplopen naar de betoging.

Maar wat te doen? De overgrote meerderheid van de demonstranten die premier Ehoed Barak wilden waarschuwen geen concessies te doen in Camp David, bestond nu eenmaal uit de orthodoxe bewoners van nederzettingen en hun aanhangers. In de organisatie zaten nog wel leiders van de seculiere en 'pro-Arbeiderspartij'-nederzettingen op de Golanhoogvlakte en in de Jordaanvallei. Maar hun inwoners waren nauwelijks te vinden in de zee van religieuze mensen van alle leeftijden, die een avond lang de plek innamen die het embleem van niet-

religieus links draagt.

De plaats leek zelfs van invloed te zijn op de bijeenkomst. Er heerste niet de opgewonden sfeer en de fanatieke ophitserij van de rechtse demonstraties van vijf jaar geleden, toen Jitschak Rabin onderhandelde over een interim-akkoord met de Palestijnen. Op de manifestatie van zondag heerste zelfs een vriendelijke positieve sfeer.

Kolonisten hadden hun kinderen bij zich, van klein tot groot. Sommigen picknickten op het gras aan de zuidkant van het plein. Opvallend was dat er geen radicale liederen werden gezongen en geen plakkaten werden meegedragen waarop de premier werd beschimpt. Een stencil waarop Barak voor nazi werd uitgemaakt, was volgens de organisatie het werk van een provocateur. De demonstranten werden aangemoedigd de verspreiders van het epistel aan te geven bij de politie -die nog steeds niet de aanstichter heeft opgespoord.

Ondanks de manifestatie die volgens één organisator de publieke opinie 'tegen Barak' zou doen keren kan je niet zeggen dat de top in Camp David tot drama, spanning, angst of hoop in Israël heeft geleid. Een zinderende tiendaagse hittegolf hield de meeste Israëliërs binnenshuis. Slechts twee kleine groepen waren politiek actief, één van rechts in Jeruzalem en één van links in Tel Aviv.

De achttien rechtse betogers in Jeruzalem, die een hongerstaking houden sinds Barak aankwam in Camp David, vormen een ad hoc coalitie van mensen uit nederzettingen, gepensioneerde legerofficieren en leden van de beweging Professoren voor Kracht en Veiligheid. Het gaat vooral om gepensioneerden met hopeloos achterhaalde denkbeelden. Hun passie is er niet minder om geworden.

,,De staat zal verdwijnen. Zij kan eenvoudigweg niet voortbestaan als Barak terugkomt met een zogenaamde vrede'', zegt Menasje Harel (83), een professor historische geografie die tegenwoordig zijn dagen slijt met het uitleggen van de historische waarheid. In zijn ogen bestaat het Palestijnse volk niet en de enige oplossing is de Arabieren naar Jordanië te zenden en hen daar te helpen bij de opbouw van hun land. Een aantal leden van zijn groep deelt deze mening.

Vanuit hun apocalyptische instelling vertrouwen de hongerstakers er niet op dat Barak bij terugkeer mét een vredesverdrag geen coalitie heeft die dat verdrag kan ratificeren of die zijn goedkeuring hecht aan een referendum om direct de goedkeuring van de bevolking te vragen.

,,Het is een publiek geheim dat Barak stemmen kan kopen van de ultra-orthodoxe partijen'', zegt professor Jair Parag (71). ,,En daarnaast zal hij met een verdrag op zak zeggen dat de hele wereld hem steunt en dat wij zullen worden behandeld als de paria Servië wanneer we het durven te verwerpen. Hij zal de mensen op stang jagen met de dreiging van oorlog. En de mensen zijn murw. Ze kregen Barak op de knieën met de Golan-kwestie, maar zij verspilden al hun energie met de West-oever in de laatste ronde tegen Rabin en hebben nu geen energie over voor deze ronde.''

Vreemd genoeg overheerst een soortgelijke stemming in de 'pro-verdrag'-tent op het Rabinplein van Tel Aviv, waar vertegenwoordigers van 140 Israëlische families die hun geliefden verloren in de oorlog of bij terroristische acties, een wake houden. Ze zitten er continu met een groep van zeven of acht. Hun woordvoerder, Jitschak Frankental, wiens zoon Arik in 1994 werd ontvoerd en vermoord door Hamas-terroristen, klaagt dat zijn beweging van getroffen ouders de enige centrumlinkse macht is die strijdt om de steun van de publieke opinie.

De mensen in het vredeskamp denken dat Barak zich voor hen inzet. Dat is volgens Frankental een misvatting. Het Israëlische publiek realiseert zich onvoldoende dat vrede een prijskaartje heeft. Voor sommigen zal het zeer pijnlijk zijn. Het vredeskamp moet dit duidelijk maken aan de Israëliërs, die zoveel jaren geneigd waren het tegenovergestelde te geloven. Frankental zegt ook verontrust te zijn door de ontwikkelingen in Camp David. ,,We zien immers geen enkele aanwijzing dat de leiders bereid zijn een prijs te betalen voor de vrede. En dat is niet de boodschap die zij moeten uitstralen.

De peilingen tonen intussen dat geen van beide groeperingen veel invloed heeft op de publieke opinie die in tweeën gesplitst is. Heeft Barak, zonder coalitie, wel een mandaat om te onderhandelen over een verdrag en kan hij de onderhandelingen wel naar behoren voeren.

Slechts op twee punten is een aboslute meerderheid van de Israëliërs het met hem eens: 58 procent zegt dat de top moet leiden tot een vredesverdrag, terwijl 56 procent nieuwe verkiezingen wil.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden