De islam is hier pas, doe dus niet zo somber!

Wetenschapper Jansen moet brede blik hebben Op de vraag 'Hoe nu verder met de islam in de polder' komt islamdeskundige Hans Jansen niet verder dan de oorlogsverklaring die we binnenkort van de kant van de radicale moslims kunnen verwachten (Trouw, 5 februari). Een oorlog is natuurlijk geen optie voor het oplossen van het islam-in-de-polder probleem.

Het zal Hans Jansen misschien een zorg zijn maar ik wil hem op twee verantwoordelijkheden wijzen. In de eerste plaats is hij wetenschapper en een wetenschapper van wie een visie wordt bevraagd over de toekomst van de islam in dit land moet verder kunnen komen dan de verwachting te formuleren dat het oorlog wordt. Zou hij de moeite nemen om te kijken naar het fenomeen religie in dit land dan kan hij vaststellen dat de kerk, of het nu de katholieke of de protestantse is, het hier tot zeer recent aardig voor het zeggen had. Nog langer geleden had de kerk ook nog een gewapende arm. De kerk wierp wie afviel of wie heks of homo of ketter of jood was, meedogenloos in het cachot of op de brandstapel. Diezelfde kerk bestaat nog steeds in Nederland. Maar ze is gepacificeerd door de verlichting, het humanisme. De kerk heeft eieren voor haar geld gekozen.

'De islam laat zich nooit pacificeren', zegt Jansen. Ik zeg: 'De islam is hier nog maar net. Laten we het proberen en niet meteen het somberste scenario verwachten.' Een wetenschapper dient een brede blik te hebben en afstand te nemen tot de te bestuderen materie. Ik hoor hem er niet over en ik zie het niet bij hem.

Een tweede verantwoordelijkheid van Jansen is die van zijn maatschappelijke positie als opinion leader. Iedereen vraagt hem om zijn sappige en cynische uitspraken. Maar wat hebben die moslims daaraan die oprecht proberen een vredelievende polderislam te ontwikkelen? Waarom hoor ik hem nooit over Mohammed Arkoun, de Algerijnse islam filosoof die zich inzet voor een progressieve islam? De islam kan inderdaad geschetst worden als een wrede en bloeddorstige godsdienst, dat ben ik met Jansen eens, maar de islam kan ook geschetst worden als een godsdienst van broederschap en barmhartigheid. Dat hoor ik Jansen nooit zeggen.

Onze vaderlandse geschiedenis leert ons dat een religie uiteindelijk een vredige (dat wil zeggen geen oorlog) plaats in de maatschappij kan verkrijgen. Het christendom kent nu zijn plaats in de polder en er wordt voor gewaakt dat zij niet al te zeer buiten het boekje gaat. De islam moet wat mij betreft in zijn eigen hoekje in de polder, getemd en wel. Gaat moeite kosten, zonder meer, veel gedoe en hopelijk zonder nieuwe doden. In elk geval is een visie die daartoe leidt datgene waar iedereen in dit land op zit te wachten; het gekwaak van Middeleeuwse oorlogsretoriek hebben we al lang genoeg gehoord.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden