'De islam is de beste manier om tot God te komen'

Nuweira Youskine: 'Het multicultidebat gaat me na aan het hart.' © Maartje Geels

INTERVIEW - Nuweira Youskine (34) is journaliste en islamologe. Zelf gelooft ze ook. Vanaf donderdag schrijft ze in Trouw iedere week een column. 'Ik ben niet zo van lang leve de vrijheid.'

"Als ik iets niet begrijp over het islamitisch geloof, vraag ik het altijd aan mijn vader. Hij weet heel veel. Maar hij is ook traditioneel. Op mijn vierendertigste mag ik van hem nog steeds niet door het donker alleen naar huis. Dus fietst hij op zijn drieëntachtigste nog met me mee terug, als ik bij ze op bezoek geweest ben. Ergens denk ik: 'Hallo, papa'. Maar het vertedert me ook. Hij wil me beschermen.

"Een feministe zou me daar vast om lynchen. Maar voor mij is het accepteren van mijn vaders zorgzaamheid oprecht een vorm van houden van. Zijn gevoel krenken is het laatste wat ik wil. Soms zeg ik daarom niet alles tegen hem, over welke keuzes ik maak - en dat is natuurlijk een beetje hypocriet. Maar liever dat, dan over de rug van mijn vader de stoere vrouw uithangen.

Andere islam
"Mijn vader is opgegroeid in de Indiase soefitraditie. Dat is een heel andere islam dan waar je dagelijks over hoort, de Turkse en Marokkaanse variant. De oom van mijn vader was Inayat Khan. Hij speelde aan de Indiase vorstenhoven, en was een bekende mysticus.

"Mijn vader vertelde mij als kind veel mystieke verhalen. Die vond ik prachtig. Maar ze waren ook nogal abstract en boden me weinig om handen en voeten aan te geven. Als kind is het makkelijker als je weet: zo doen we het nu eenmaal wel, en zus niet.

"Ach, ik heb als twaalfjarige ook wel eens geroepen: 'Papa, mama, er is geen God'. Maar ik denk dat iedereen die groeit en geestelijk volwassen wordt, er niet omheen kan dat er een god is, iets dat boven je staat. Zo is dat bij mij in ieder geval gegaan.

Eigen geloof het beste
"Natuurlijk doe ik een beetje alsof ik de waarheid in pacht heb. Het zou raar zijn als je dat niet zou doen. Iedereen vindt het eigen geloof het beste. En dat hoort ook zo. Anders is het geen geloof. Maar dat betekent nog niet dat ik iemand anders mijn denkbeelden ook zou opdringen.

"Geloof is voor mij iets persoonlijks. Een spirituele band met God. Waar ik dat in uit, is bijvoorbeeld in het beoefenen van dhikr, 'herinneren', een soefistische vorm van meditatie. Je herhaalt de naam van God, waardoor je ervan doordrongen raakt dat alles wat je hebt van God komt.

"Naar de moskee ga ik niet. Ik vind het mooi hoor, deel zijn van een groter geheel, maar ik ben er veel te individualistisch voor. Misschien komt dat ook wel een beetje door de rare familie waar ik uit kom. Die heeft me een heel eigen visie gegeven op het geloof.

"Ik volg wel nauwlettend wat er in de moslimwereld gebeurt. Lang voor '9/11' ben ik islamologie gaan studeren. Puur uit interesse - ik had nooit gedacht dat je er ooit een slaatje uit zou kunnen slaan door beroepscriticus of beroepsaanhanger te worden.

Tradities en regels
"Na mijn studie heb ik twee jaar in Damascus in Syrië gewoond, om Arabisch te leren. Ik kwam er ook om te zien hoe ik mijn band met God kon verstevigen. Het was een onbestemd gevoel. Hier, in het Midden-Oosten zou ik de 'echte' islam ontdekken, dacht ik toen. Maar het enige antwoord dat ik er heb gevonden, is dat je op dit soort vragen nooit een antwoord krijgt. Ik had ook een hoofddoek om kunnen slaan en als een gek vijf keer per dag gaan bidden. Maar dat is niet mijn weg.

"Terwijl ik dat eigenlijk wel iets heel moois vind, vijf keer per dag bidden. De discipline ervan. Ik ben niet zo van 'lang leve de vrijheid': tradities en regels zijn er om een reden. En toch volg ik ze niet allemaal. Ontzettend arrogant natuurlijk, om te denken dat ik ze niet nodig heb.

Vrij voelen
"Als vrouw in Syrië voelde ik me overigens prima. Als je daar een hele drukke bus in komt, staan mannen voor je op, zodat je lekker kunt zitten. Je kunt er zwemmen zonder mannelijke pottenkijkers, omdat er aparte uren voor vrouwen zijn.

"Ik heb me nog nooit zo vrij gevoeld. Na het uitgaan kon je er ook om drie uur 's nachts in je eentje naar huis wandelen. Het was er veel veiliger dan in Amsterdam; één keer roepen en de hele buurt staat op straat.

"Misschien ben ik wel wat vervelende dingen vergeten, dat is tenslotte een zegen van de mensheid, dat we daartoe geneigd zijn. En ik was natuurlijk wel een westerse vrouw, ik had geld, bewoog me grotendeels in de bovenste klassen.

Moslimvrouwen
"En toch. Mensen in het Westen zeggen vaak dat vrouwen in islamitische landen als tweederangsburgers worden behandeld. Maar wie zijn zij om dat te zeggen? Die vrouwen voelen dat zelf helemaal niet zo. En niet alle elementen uit het patriarchale systeem zijn slecht.

"Je kunt nog zo lang debatteren, maar het zijn vrouwen die kinderen krijgen. Hier in het Westen schamen we ons daar bijna voor. En intussen worden vrouwen gedwongen om carrière te maken. Alsof je daar zo gelukkig van wordt, acht uur per dag naar een beeldscherm staren.

"Dat zijn zaken waar ik me over kan opwinden. Zo bombardeerde iedereen Hirsi Ali destijds tot islamitisch feministe. Zij zou de bevrijdster van de moslimvrouwen zijn. Maar die voelden zich absoluut niet door haar vertegenwoordigd. Ze was niet eens moslim meer.

"Het multicultidebat - mag je dat woord eigenlijk nog gebruiken? - gaat me na aan het hart. Hoe uitgekauwd dat debat ook is, er zijn nog zoveel kwesties die besproken moeten worden. Over Wilders en de PVV wil ik het 't liefst niet hebben, als het even kan. Daar is al zóveel over gezegd, en bovendien wil ik mijn agenda niet door Wilders laten bepalen. Dat gebeurt al veel te veel, vind ik.

"Dat ik gelovig ben, kan hoop ik een meerwaarde zijn voor mijn columns. Niet dat ik alles door een gelovige bril bekijk hoor, maar het is een kant van mij die ik niet uit wil schakelen. Ik denk dat alle religies uiteindelijk naar dezelfde bergtop leiden, maar wat mij betreft is de islam de mooiste en beste manier om tot God te komen."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden