De inwoners van Wijchen hebben een oude ie-klank gehandhaafd

Taalvragen van lezers:

1103 Ik sprak vandaag iemand uit Wijchen (bij Nijmegen) en we wisten allebei niet waarom die dorpsnaam uitgesproken wordt als 'wiechen'.

Voor zover we weten, is de dorpsnaam al sinds de twaalfde eeuw met een /ie/ uitgesproken. In de Middeleeuwen kon die klank als ij worden geschreven: woorden als mijn en dijn, pijl, rijk en vijf klonken toen als /mien/, /dien/, /piel/ enz.

In dialecten leeft deze /ie/ nog voort. In de standaardtaal is ze meestal een /ei/-klank geworden, doorgaans ook in plaatsnamen: Wijbosch (NB), Wijdenes (NH), Wijk aan Zee (NH) enz. In /wiechen/ voor Wijchen is de oude uitspraak van de ij behouden gebleven.

Dat de ij ooit voor een /ie/ werd gebruikt, is zo gek niet. Het teken stond voor een verlengde i, waarbij de tweede i met een neerhaal geschreven werd om verwarring te voorkomen. Twee i's, in de Middeleeuwen vaak zonder punt, konden immers makkelijk met een u verward worden. Ook in Oisterwijk en Goirle bijvoorbeeld is de i, die in deze gevallen niet als j gespeld hoefde te worden, gebruikt als verlengingsteken (van de o); vandaar de uitspraak /oosterwijk/, /goorle/.

1104 Kun je zeggen dat militairen 'misstanden begingen'?

't Kan, want het stond laatst in een hoofdartikel. Dubieus is het wel. Begaan betekent hier 'bedrijven'. Het laat zich combineren met misslag of misstap, maar niet met een toestandswoord als misstand. In ambtelijke taal, bijvoorbeeld van gemeenten, duikt de constructie vaker op. In de journalistiek wordt dit doorgaans niet als een stilistische aanbeveling beschouwd.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden