De invloed van vrouwen in de rk kerk is verkleind

De drie invloedrijkste vrouwen in de rk Nederland? Marie-Louise van Wijk-Van de Ven, presidente van de Europese alliantie van katholieke vrouwenorganisaties Andante, blijft stil. Tja. Noem er maar eens drie.

Ze zit aan tafel met twaalf bestuursleden van de Unie Nederlandse katholieke vrouwenbeweging. Bisschop Gerard de Korte is hun contactpersoon, als opvolger van 'referent vrouw en kerk' Muskens.

Als ergens een top drie van katholieke topvrouwen genoemd wordt, dan hier wel. Toch klinken er geen namen. Nu ja, die van Maaike de Haardt, de eigen hoogleraar van de Unie, aangesteld aan de Radbouduniversiteit te Nijmegen. De leerstoel feminisme en christendom, die zij bekleedt, bestaat vandaag 25 jaar. Catharina Halkes begon dit vakgebied. De Unie heeft sinds 2001 deel aan de leeropdracht. Er is nóg een invloedrijke vrouw, naast De Haardt: Anne Marie Korte – maar die is haar positie deels kwijtgeraakt, sinds het vak feministische theologie geschrapt is van het programma van de faculteit katholieke theologie.

Maria ter Steeg had invloed, maar de bisdomraad waar ze lid van was, is opgeheven. Verder weet presidente Van Wijk niet zo gauw invloedrijke katholieke vrouwen te noemen. De twee die de publiciteit zoeken zijn dr. Nelly Stienstra, van het conservatieve Contact Rooms-katholieken, en de juriste Erika Schruer, die op haar website observatrix wild om zich heen slaat. Maar die staan inhoudelijk mijlenver af van de Unie.

De leerstoel feminisme en christendom mag dan een kwart eeuw bestaan, de afgelopen vijftien jaar is de rk kerk in Nederland meer een mannenkerk geworden, stellen de bestuursleden van de Unie vast. Vrouwen hebben terrein verloren, ze komen weer terecht bij het bloemschikken, de kerk schoonmaken en ziekenbezoek. Het clichébeeld van de dienstbare katholieke vrouw.

Tegen die stroom in wil de Unie Nederlandse katholieke vrouwenbeweging met kracht en elan werken aan de versteviging van de eigen positie. Sinds twee jaar hebben de katholieke vrouwenorganisaties in Europa de krachten gebundeld in de koepelorganisatie Andante, met 1,2 miljoen leden uit dertien landen. De voorzitter ervan is de Nederlandse Marie-Louise van Wijk-van de Ven.

De internationale samenwerking betekende in het begin vooral: omgaan met verschillen, vertelt presidente Van Wijk.

Neem alleen al Tsjechië en Slowakije. Op een ontmoeting in oktober, in Vught, bleek dat Slowaakse katholieke vrouwen uit een katholieke samenleving komen en Tsjechische uit een seculiere. Zie dan maar eens samen een plan voor het uitbreiden van invloed te maken.

Het doel van Andante is: samenwerking op Europees niveau en uitbreiden van de invloed van katholieke vrouwen. Tijdens een studiedag onlangs in Den Bosch, bleek uit alle ervaringen dat die invloed in Nederland rap terugloopt. Pastoraal werksters vertellen dat ze eigenlijk niet meer mogen preken, leden van parochiebesturen vertellen dat de bisschop toch liever mannen in het bestuur heeft. Vrouwen kunnen nooit voorzitter zijn van een kerkbestuur, dat is volgens voorschrift altijd een priester. Vrouwelijke bestuursleden met veel ervaring, die bijvoorbeeld jarenlang wethouder zijn geweest, vrezen dat ze hun positie in de parochie kwijtraken.

Maar het eerste doel van de Unie is niet, meer macht krijgen. De prioriteiten liggen op het maatschappelijke vlak. Tegengaan van vrouwenhandel bijvoorbeeld, of van armoede. Als de Unie al streeft naar meer invloed, dan is dat om het lot van vrouwen te verbeteren die in de knel zijn gekomen.

Dat vrouwen geen priester mogen zijn, staat niet op de agenda. Dat is een voorwaarde om mee te kunnen doen met het debat, zeggen bestuursleden van de Unie. Al vijftien jaar zwijgen ze over de priesterwijding van vrouwen. Niet meer aan de orde. De Unie kan alleen gesprekspartner zijn als ze wil werken aan een betere wereld, niet als ze zich inzet voor een kerk met meer invloed van vrouwen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden