De imams komen niet al te vaak bij de hongerstakers

DEN HAAG - Pastoor Bosco Beijk uit de Haagse Agneskerk vindt het onbegrijpelijk. In zijn zondagse preek schampert de temperamentvolle geestelijke over de geringe betrokkenheid van de imams bij de 133 hongerstakers van wie de meesten bij een moskee horen.

“Ik heb hier nog geen imam gezien. De hongerstakers hebben het eerder geprobeerd in de moskeeën, maar ze kregen geen gehoor voor hun noden. Blijkbaar biedt alleen de kerk voor iedereen plaats in de herberg”.

Hoewel ook de hongerstakers de betrokkenheid van hun imams missen, blijkt het toch wel mee te vallen. Inmiddels zijn er twee imams bij hen langsgeweest, evenals leden van het Haags islamitisch platform, naast bestuurders van de fundamentalistische moskee van Milli G"rüs.

Turken in de Haagse Schilderswijk, tien minuten van de Agneskerk, bestrijden dat er in de moskeeën geen interesse zou zijn voor de hongerstaking. “Maar wat verwacht de pastoor van die imams van ons?” verzucht een bakker aan de Hoefkade. “Dat is toch bekend, die imams kennen toch geen twee woorden Nederlands? Wat kunnen die nou uitrichten, die hebben toch geen invloed bij de Nederlandse overheid en media?”

Turken bezweren dat ze wel geïnteresseerd zijn in de hongerstaking en dat dit soort solidariteit niet iets specifieks is voor de kerken. Het groepje bezoekers in de bakkerij zegt dat ze bijna dagelijks bij de hongerstakers langsgaan. Iedereen heeft er wel een kennis bij en hun vrouwen troosten elke dag de huilende echtgenotes en kinderen.

“Wij weten hoe het is om illegaal te zijn. We zijn het zelf toch bijna allemaal geweest?” zegt een werknemer bij de fundamentalistische Milli G"rüs moskee. “Vorige week nog wilde een illegaal die bij ons in de moskee komt, zijn familie in Duitsland bezoeken. Hij had geen geld. Ik had in een half uur 250 gulden voor hem ingezameld. Als we niet zelf illegaal waren geweest, zouden we misschien hebben gezegd: vlieg op, wat heb ik daarmee te maken? Maar die man kennen we, die heeft voor ons een gezicht. De Agneskerk is toch ver weg.”

Toch bezweert hij dat bestuursleden van Milli G"rüs geregeld poolshoogte nemen in de Agneskerk, ook omdat er familieleden bij zitten. Aan de staking doen vooral Turken mee en een handvol Marokkanen.

“Maar als we deze actie in de moskee zouden organiseren, dan zou er na een maand nog geen Nederlander zijn komen kijken. Zo werkt het toch? De kerken hebben meer invloed op de Nederlandse overheid en de media. Daar komt bij dat de moskeeën uitgaan van verschillende groeperingen. Als wij van Milli G"rüs de actie organiseren, willen misschien mensen van een andere groep er niet aan meedoen. Dat probleem heb je in een kerk niet.”

Ook zijn er volgens hem organisatorische problemen, want de moskee wordt immers elke dag vijf keer door gelovigen gebruikt.

- Vervolg op pagina 9

'Er gaan al illegalen terug naar Turkije'

- Vervolg van pagina 1

Voor de Al-Acsa-moskee aan de Wagenstraat speelt een ander probleem. Dat gebedshuis gaat uit van het Turkse ministerie van godsdienstzaken Diyanet en kan zich geen politiek beladen acties veroorloven. Dat zou kunnen worden opgevat als inmenging door Turkije in Nederlandse aangelegenheden.

“Ik heb ook pas van Radio West vernomen over die actie”, zegt de werknemer van Milli G"rüs. “De organisatie had met ons contact op kunnen nemen, dan hadden we ons er meer bij betrokken gevoeld.” Een ander: “Wij organiseren niet zo gemakkelijk een politieke actie. Dat hebben ze ons in Turkije de afgelopen 100 jaar wel afgeleerd. We komen pas in actie als er doden vallen.”

“Het is zo onredelijk”, zegt een klant bij de bakker. “Ik heb zes jaar wit gewerkt en toen een vergunning gekregen. Maar er zijn er die hier wel tweemaal zo lang hebben gewoond en ook al die tijd hebben gewerkt. Maar dan zijn ze ooit eens drie maanden bij hun vrouw in Turkije op bezoek geweest en dan geldt het ineens niet meer.” “Ik weet waarover ik het heb”, verzekert de bakker. “Ik heb drie jaren in het Westland gewerkt. In Wateringen en Poeldijk. Als illegaal moest je alles slikken. Je zag hoe een Nederlander of Turk mét verblijfsvergunning meer verdiende en minder hoefde werken. En als je onverwacht moest overwerken, durfde je nooit nee te zeggen, want dan hoefde je de volgende dag niet meer te komen. Als die 10 000 illegalen in het Westland gaan staken, kosten de tomaten van de ene op de andere dag zes gulden per kilo.”

Twintig jaar geleden was het anders, verzekeren ze allemaal. Toen kwamen de werkgevers om twaalf uur 's nachts bij je thuis smeken of je de volgende dag bij hen kon werken. Nu hebben diezelfde mensen bordjes bij de oprijlaan, in drie talen, Turks, Arabisch en Nederlands: 'geen werk'. De tuinders hebben het met Polen geprobeerd, maar volgens de Turken zijn die niet te vertrouwen. “Die durven ze geen sleutel te geven, want dan roven ze de schuur leeg en brengen alles naar Polen.”

Waarom gaan die 10 000 illegalen dan niet in staking, om de hongerstakers te helpen? “Daar zit een lang verhaal achter”, peinst de bakker. “Er gaan steeds meer illegalen terug”, zegt de medewerker van Milli G"r". “Vooral omdat ze in Nederland geen kinderbijslag en geen medische hulp meer krijgen.”

Bij een recente reis naar Turkije kwam hij tien kennissen tegen die de strijd in Nederland hadden opgegeven. Maar een paar van hen hadden al spijt en vroegen of hij geen uitnodiging voor hen kon regelen. Ze hadden nog steeds geen werk en teerden in op hun Westlandse spaargeld. Opvallend vond hij wel dat de Nederlandse (r)emigrant in Turkije niet meer zo werd uitgemolken door familie als vroeger. “Ze weten dat er niets meer te halen is.”

Het verdwijnen van medische zorg voor illegalen werkt kleurrijke wantoestanden in de hand. Turken in de Schilderswijk bevestigen het verhaal van het Turkse CDA-gemeenteraadslid Ali Tiryaki, die onlangs zei dat in de hokjes van de theehuizen in de Schilderswijk illegale tandartsen met gewaagde methoden werken. “Overal doen ze dat, laat geen theehuis zeggen dat het daar niet gebeurt”, zeggen de aanwezigen. “Je kunt ze gemakkelijk herkennen, aan hun koffertjes.” Als je je hand op je tanden legt en een gezicht als een oorwurm trekt, komen ze vanzelf op je af, of je hun hulp nodig hebt, vertellen ze. Het zijn vooral Syriërs en Irakezen, maar er waren te veel kwakzalvers onder. Daarom is het verschijnsel al weer op zijn retour. Ze komen nog wel eens een theehuis binnenstappen, bezwerend dat zij wel goed zijn, klagend dat die anderen het voor hen hebben verpest.

M. Bijl van het actiecomité in de Agneskerk bevestigt het gevoel van moslims dat het woord 'kerkasiel' in Nederland emotioneel anders ligt, beter klinkt, dan 'moskee-asiel' en reden is geweest voor de gastvrijheid van de Agneskerk. Ook onderhoudt pastoor Beijk al langer goed contact met illegalen. Bijl bevestigt dat één van de stakers op dringend advies van zijn arts met de hongerstaking is gestopt, nadat hij zaterdag naar aanleiding van een eerdere maagoperatie in het ziekenhuis moest worden opgenomen. Alle andere hongerstakers zijn volgens haar vastbesloten om door te gaan. “Ze zijn heel sterk”, aldus Bijl. Nu de gezondheid van sommigen sneller achteruit gaat, is er intensieve medische begeleiding aanwezig in de kerk. Bezoekers reppen over wat verwarde verhalen van sommige stakers. Morgenavond wordt er uit solidariteit een fakkeloptocht gehouden op het Amsterdamse Beursplein.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden