De illusie van de Tour ligt in scherven

De feestelijke parade naar Parijs had iets surrealistisch na een Tour die de ernstige crisis in de wielersport nog eens blootlegde. De organisatie ziet er een keerpunt in.

Er moest een winnaar komen en daarom werd Alberto Contador in het vertrouwde decor van de Champs-Elysées gehuldigd als de nieuwe kampioen van de Tour. Het feest in Parijs deed surrealistisch aan, na de gebeurtenissen van de laatste weken. Schandalen, polemieken, leugens en een sfeer van verdachtmakingen legden de ernstige crisis van het wielrennen en de Tour bloot.

Cynisch gesteld heeft de 94ste editie helemaal voldaan aan de principes waarmee de Tour in 1903 is opgezet. Oprichter Henri Desgrange wilde een groep getrainde fietsers door zijn land laten trekken en daar dagelijks over berichten om de oplage van zijn krant te verhogen. Het bleek een meesterzet. De Tour bevredigde de behoefte aan afleiding en sensatie. Als vorm van entertainment is de ronde van 2007 ruimschoots geslaagd. Het volk stond als vanouds massaal langs de route en bleef naar de televisie kijken. Het feuilleton kende dagelijks nieuwe ontwikkelingen, met als theatrale climax het gedwongen vertrek van gele truidrager Michael Rasmussen. De Tour teert evenzeer op zijn verleidelijke nostalgie, traditie en mythe als op zijn schandalen.

Maar de Tour claimt ook een sport te zijn, een competitie met spelregels. De winnaar dient een held te zijn. Het dopingprobleem heeft de laatste tien jaar de geloofwaardigheid van de wedstrijd zodanig ondergraven dat – zo bleek uit een enquête van l’Equipe, de huiskrant van de Tour – 49 procent van de Fransen niet gelooft in een eerlijke winnaar. Gezien de afkalvende aantrekkingskracht bij jongeren, de toenemende huiver van sponsors en het afhaken van tv-zenders is de sport wel degelijk in gevaar. Wielrennen is altijd een kleine vuile oorlog geweest, met intriges, vals spel en farmaceutisch gerommel, maar sinds de jacht op de vervalsers van de competitie eindelijk serieus is genomen stevent het als sport af op een moreel faillissement.

De oorlog tegen doping is een oorlog met louter verliezers geworden. Omdat niemand weet hoe de strijd gevoerd moet worden. Er vallen slachtoffers, die worden aangevoerd als bewijs dat het de goede kant op gaat, maar de strijdende partijen zijn onderling zodanig slaags geraakt dat vanuit de loopgraven in het wilde weg wordt geschoten. Toureigenaar ASO gaat breken met de internationale wielerunie UCI, de ploegen zijn tot op het bot verdeeld, renners maken elkaar openlijk voor rotte vis uit en de zwaar getraumatiseerde media stellen zich als middeleeuwse inquisiteurs op. De guillotine staat klaar. Ondertussen is in de karavaan voor iedereen de lol er wel vanaf.

Zo kan de Tour niet verder. Ze zou helden moeten genereren. In werkelijkheid elimineert ze hen in hoog tempo. Riis, Pantani, Armstrong, Basso, Ullrich, Landis, Vinokoerov – ze leverden ooit mooie heroïsche verhalen. Totdat de waarheid aan de oppervlakte kwam. Door deze recente geschiedenis van demystificatie kon niet zonder twijfels worden gekeken naar Rasmussen, die de klim naar Plateau-de-Beille sneller reed dan Armstrong in 2002 en 2004 en die zich plotseling ontpopte als een tijdrijder. Geloven in dit Deense sprookje lukte niet, zeker niet toen bleek dat hij de schijn had gewekt onverwachte dopingcontroles te hebben ontdoken. Is Contador, een frisse jongeling, nu de redding voor de geloofwaardigheid? Er zijn te veel aanwijzingen die gegronde twijfel rechtvaardigen.

De illusie van de Tour ligt in scherven. Het moet een keerpunt zijn, zegt de organisatie. De constatering dat het wielermilieu voor het eerst zelfreinigend vermogen laat zien en dat een substantieel deel van het peloton de mentaliteitsomslag al heeft gemaakt is voor de bezorgde organisatie van de Tour niet voldoende. Naar een oud Frans gebruik is van de chaos gebruik gemaakt om de revolutie af te kondigen. ASO wil de macht definitief naar zich toe trekken. Renners en ploegen zullen zich moeten onderwerpen aan een streng en uniform antidopingsysteem. Op 25 oktober, bij de presentatie van de Tour 2008, moet meer duidelijk worden.

Het verdient een kans. De wielerwereld heeft in deze puinhoop behoefte aan leiderschap. Misschien moet die wel van buitenaf komen, met een onafhankelijke status en veel gezag. De Tour verdient het om méér te zijn dan volksvermaak. Het is cultuurhistorisch erfgoed dat de volger moet laten dromen over de potentie en de beperkingen van de mens. Daar gaat topsport over. Die droom is te vaak bedrog gebleken. In dat kader had de parade naar de mooiste boulevard ter wereld, met de feestelijke champagne, gisteren iets surrealistisch.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden