De Ierse Paasopstand vanuit vrouwelijk perspectief

De historische serie 'Rebellion' duurt eigenlijk net te kort. Het verhaal van drie jonge vrouwen in Dublin in 1916 schreeuwt om een vervolg.

Een grote historische gebeurtenis navertellen? De serie biedt ongetwijfeld de beste vorm, met alle tijd voor verschillende betrokkenen, perspectieven en feitelijke details.


Neem de Paasopstand in Dublin in 1916, toen Ierse nationalistische rebellen de Ierse republiek uitriepen. De opstand die slechts zes dagen duurde, wordt in Ierland gekoesterd als een belangrijke moment, maar simpel samen te vatten valt het niet. 'Rebellion' doet een goede poging, in vijf afleveringen - en dat voelt eigenlijk nog te kort.


Het leuke aan de serie is dat de politieke verschuiving van een eeuw geleden grotendeels wordt verteld vanuit het perspectief van drie jonge vrouwen, geïntroduceerd als vriendinnen die aan amateurtoneel doen. Elizabeth (Charlie Murphy), geboren in een welgestelde familie, is bezig met een studie geneeskunde. Ernstig als ze is, maakt ze zich kwaad over de kloof tussen arm en rijk: in het geheim steunt ze het Ierse volksleger dat de opstand voorbereidt. Frances (Ruth Bradley), roodharig, stoer en verbitterd over haar status als onwettig kind, heeft zich aangesloten bij een andere groep, de Irish Volunteers. En dan is er May (Sarah Greene), zachtaardig, romantisch, misschien wat naïef, en diep verstrengeld in een affaire met een hoge Engelse ambtenaar.


Op de Proclamation, de onafhankelijksverklaring waarmee de opstandelingen zich op eerste Paasdag distantieerden van de Britse overheersing, staan de namen van zeven mannen. In de praktijk waren er ook veel vrouwen betrokken bij de rebellie, zoals de leden van de republikeinse vrouwenbeweging Cumann na mBan.


De meeste personages in 'Rebellion' zijn dan fictief, ongetwijfeld vrijelijk samengesteld uit historische figuren, ze geven mooi weer hoe politieke standpunten dwars door verschillende sociale lagen in de bevolking liepen.


Zo kan het gebeuren dat een vrouw in deftige bruidsjurk en een jochie uit een straatarm gezin met elkaar te maken krijgen in het postkantoor dat de rebellen destijds bezetten. En zo raakt een Ierse militair die voor de Britten vecht in de Eerste Wereldoorlog, in vertwijfeling: 'ik weet niet meer voor wie ik vecht'. En blijkt Frances, gehuld in mannenkleding, in staat koelbloedig te doden - zelfs wanneer de tegenstander een angstig bibberende jongeman is.


Een week eerder waren ze gewone mensen, nu kan niemand zich nog afzijdig houden. Gedwongen loyaliteit lijkt creator Colin Teevan meer bezig te houden dan heroïek in zijn serie, die soms wat schematisch aanvoelt en soms ronduit aangrijpend wordt.


De opstand in april 1916 mondde uit in een bloedbad met honderden gewonden en doden en ijskoude executies door de Britse overheid van de Ierse rebellenleiders. Vooral dat laatste vergrootte de sympathie voor de nationalistische politieke partij Sinn Féin die vervolgens samen met de Irish Republican Army (Ira) de onafhankelijkheidsstrijd zou voortzetten.


'Rebellion' is na vijf afleveringen net goed op stoom geraakt wanneer het einde zich aandient en je als kijker wat beteuterd achterblijft: hoe nu verder met Frances, Elizabeth en May?


Of ze terugkeren is niet duidelijk, maar een volgende serie lijkt in de maak rond de roerige jaren erna die de geschiedenis ingingen als de Ierse Onafhankelijheidsoorlog. Hopelijk duurt die serie wat langer.


Rebellion, te zien op Netflix

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden