De idealisten van Pyst maken jongerentijdschrift in hip Fries

"Het idee voor een Friestalig jongerenblad is ontstaan uit onvrede met de bladen die er op dit moment zijn. In het Nederlands stellen ze niet veel voor, en in het Fries is er gewoon helemaal niets. Wij willen een interessant en werelds tijdschrift maken." Dat zegt Sytske de Boer, initiatiefneemster van het jongerentijdschrift 'Pyst'.

Pyst is Fries voor schoffie-achtig en wordt ook wel gebruikt als scheldwoord. Twee september ligt het nulnummer in de winkels. Het is bedoeld voor jongeren in de leeftijd tussen zestien en vijfentwintig jaar.

Pyst is niet alleen een Friestalig tijdschrift, maar heeft ook een Europees tintje. Het blad is ontstaan uit een samenwerking met jongeren uit andere Europese gebieden waar een minderheid een andere taal spreekt, zoals Wales (Welsch), Ierland (lers), Bretagne en het Italiaanse Frioli (Friolis).

In al deze gebieden komt hetzelfde blad onder een andere titel uit. De redacties wisselen hun verhalen uit en vertalen ze dan in hun eigen minderheidstaal. Dit gebeurt via het speciaal opgerichte persbureau, International Network of Correspondents dat in Friesland is gevestigd.

Engels en Frans

Omdat bijvoorbeeld een Fries de Welshe taal niet beheerst en de Ier het Friolis niet, wordt er in het Engels en Frans gecommuniceerd. Een Fries verhaal moet dus eerst omgezet worden in het Engels. Aangekomen in Wales vertaalt de redactie het weer in het Welsch, en drukt het zo af in hun eigen versie van 'Pyst'.

De redactie van 'Pyst' bestaat uit twintig mensen terwijl in de andere taalgebieden ook nog eens tachtig mensen actief zijn. Het is de bedoeling dat het blad zo'n drie tot vier keer per jaar uitkomt. Het nulnummer heeft een oplage van vierduizend stuks en kost een rijksdaalder.

Sytske verwacht dat de belangstelling groot zal zijn. "We krijgen veel positieve reacties en we hopen dat we een oplage van vierduizend stuks houden. Daar zouden we erg tevreden mee zijn."

Geen Viva

De redactie wil vooruitstrevend en vernieuwend aan de slag. "Wij houden niet zo van de Yes-, Viva of Flairstijl. Verhalen over afslanken of liefdesproblemen zullen wij niet snel schrijven. We willen de jongeren kennis laten maken met de rest van de wereld. Ze laten zien wat daar allemaal speelt." Bovendien is het vernieuwende karakter terug te vinden in de vormgeving.

"We hebben een ander lettertype gebruikt dan voor de hand ligt en werken veel met steunkleuren." Het jongerentijdschrift is ook bedoeld als taalpromotie. "Als je een minderheidstaal levend wilt houden, moet je daar op alle fronten mee bezig zijn. Voor jongeren in Friesland is er geen eigen blad en alles wat in het Fries geschreven wordt gaat over de provincie. Je leest bijvoorbeeld nooit eens een Friestalige reportage over de houseformatie 2 Unlimited. Wij willen onderwerpen brengen die jongeren interesseren, en die tevens in het Fries schrijven. Niet altijd in je eigen wereldje blijven hangen, de grenzen over."

Taalidealist

Sytske geeft toe dat ze een taalidealist is. "Ik pieker er niet over het tijdschrift in het Nederlands uit te brengen. Fries is mijn taal, en daar wil ik me voor inzetten. Een aantal verhalen in 'Pyst' is van Nederlandstalige journalisten. Goede verhalen, maar ze worden vertaald in het Fries. Zelfs al zouden we een aanbieding krijgen het blad ook in het Nederlands uit te geven, zou ik dat nog niet doen."

Al met al heeft ze heel wat tijd in het nieuwe blad gestoken. "Vooral het leggen van contacten met buitenlanders kost veel tijd. Het vertalen van de verhalen kost ook veel moeite. In ons nulnummer staat een artikel over de mode in Europa. Dat is in heel hip-Engels geschreven. De bedoeling is dan natuurlijk dat het in het Fries ook hip is. Daar ben je wel even mee bezig."

Het artikel over de Europese mode wordt nogmaals aangehaald. "Het verhaal over de mode komt uit Londen en heeft dus niets met taal of minderheid te maken. In Londen lopen ze voor op Nederland. Dan weten de jongeren hier wat ze deze winter en volgende zomer in de winkels kunnen zien hangen."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden