De Hoop Scheffer: drie machtswoorden/CDA-leider ergert zich aan gebrek aan vertrouwen

DEN HAAG - Jaap de Hoop Scheffer heeft sinds zijn aantreden als CDA-leider drie keer zijn machtswoord moeten uitspreken om zijn zin te krijgen. Hij ergert zich aan het gebrek aan het gebrek aan vertrouwen van de partij in zijn leiderschap. In het partijbestuur heeft De Hoop Scheffer gezegd dat hij opstapt als de discussie rond zijn leiderschap voortgaat.

Volgens ingewijden sprak hij de eerste keer een veto in het partijbestuur uit bij de vaststelling van de kandidatenlijst voor de kamerverkiezingen, in september 1997. Op het voorstel van partijbestuurder Hidde Visser om voor kamerlid Hillen een andere kandidaat op te voeren, zei De Hoop Scheffer dat ze dan ook maar een andere lijsttrekker moesten zoeken.

De partijleider oefende ook invloed uit door zijn functie ter discussie te stellen, om Hillen, een vertrouweling, een sleutelpositie in de fractie te bezorgen. Hillen streed in mei, na de verkiezingen, met fractiegenoot Biesheuvel om de invloedrijke post van secretaris in de nieuwe fractie.

Hillen is een van de steunpilaren van De Hoop Scheffer. Hij had als lid van de campagneteam in de verkiezingsstrijd een belangrijke rol als strateeg en, op de achtergrond, als persoonlijk adviseur van de lijsttrekker. Als fractiesecretaris vervult hij een vergelijkbare functie.

De Hoop Scheffer sprak voor de derde keer zijn machtswoord uit in de vergadering van het dagelijks bestuur over de voordracht van een nieuwe partijvoorzitter, half november. Het bestuur gaf de voorkeur aan de Brabantse gedeputeerde Van Geel en week daarmee af van het advies van de vertrouwencommissie. Zij droeg de Wassenaarder Van Rij voor.

De Hoop Scheffer wilde dat het bestuur zich aan die voordracht hield, maar kon het bestuur niet met argumenten overtuigen. Hij verweet het CDA-bestuur in strijd te handelen met de profielschets. Daarin vroeg het CDA om een deeltijd-voorzitter. Van Geel wilde de functie alleen fulltime uitoefenen, Van Rij juist in deeltijd. Van De Hoop Scheffer moest het voorzitterschap worden beperkt tot een organisatorische functie.

Verdeeldheid over de koers speelt een rol op de achtergrond in de moeizame verhouding tussen De Hoop Scheffer en de partij. Binnen het CDA groeit de twijfel of de partijleider niet al te zeer de concurrentie met de VVD aangaat. Volgens critici veronachtzaamt hij dat op de laatste jaarlijkse bijeenkomsten van de fracties in Tweede Kamer, Eerste Kamer en Europarlement, partijbestuur en wetenschappelijk instituut, ruime steun is gebleken voor een doorbraak naar een kiezersgroep die hecht aan immateriële waarden, duurzaamheid en het delen van zorg en arbeid.

De Hoop Scheffer reageerde onlangs gebeten op uitspraken van het CDA-lid Camps in het weekblad HP-De Tijd. Camps riep hem op zich te bezinnen op zijn partijleiderschap. Op de vraag uit het partijbestuur of voorzitter Helgers al contact met Camps had gezocht, antwoordde deze dat hij de kwestie niet al te hoog opnam en niet had gebeld. De Hoop Scheffer kwam tussenbeide met de mededeling dat hij zou opstappen als de discussie in de partij over zijn leiderschap zou voortgaan.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden