Natuurdagboek

De honkvaste waterspreeuw verkast toch

Zoetwaterpinguïn Beeld Koos Dijksterhuis

Ik woon in Zutphen een plechtigheid bij en neem na afloop samen met een oude vriend in de buurt een kijkje bij de Berkel. Bij een bruggetje slingert die beek zich over een bedding van keien. Daar moeten we zijn, want daar zit al maanden een waterspreeuw.

Waterspreeuwen uit Scandinavië zakken ‘s winters weleens af naar Nederland. Als ze een goede plek vinden, komen ze daar soms iedere winter terug. In de Amsterdamse Waterleidingduinen is zo’n plek, en de zigzagbedding van de Berkel is zo’n plek. Oude vriend heeft daar eerder een waterspreeuw gezien.

Zoals heggemussen geen mussen zijn, zijn waterspreeuwen geen spreeuwen. Ze zijn even groot als spreeuwen en hebben ook enigszins driehoekige vleugels, maar daar houden de overeenkomsten op. Ze zijn bruin met een witte borst en hals en hebben een korte, opgewipte staart, als een forse winterkoning.

Voorkeur voor bergberken

Of het altijd dezelfde waterspreeuw is die naar zijn stek terugkeert, of dat-ie de coördinaten doorgeeft aan een kuiken of andere soortgenoot weet ik niet. Hoe dan ook moet zo’n plek wel uitgelezen zijn. Waterspreeuwen hangen het liefst rond bij en onder helder, ondiep, snelstromend zoetwater. Meestal zijn ze te vinden bij bergbeken.

Ze kunnen als pinguïns onder water vliegen en jagen daar op waterbeestjes. Vervolgens zitten ze even op een steen, af en toe piepend, door hun hurken wippend en met hun ogen knipperend.

Duikbril

Die knipperende ogen vallen op. Ze sluiten hun oogje dan een oogwenk met een zilverwit vlies, dat ze onder water als een duikbril gebruiken. Zo zien ze duikend wat ze achtervolgen. En omdat ze op hun ogen afgaan, moeten ze helder water hebben.

In Drenthe hing ook een tijd een waterspreeuw rond. In mijn jonge jaren kwam er zelden een waterspreeuw naar Nederland, en nu in één winter al drie. Misschien blijven ze wel een keer broeden. Hé, op internet lees ik dat de waterspreeuw is verkast naar Eefde! Wat een globetrotter!

Iedere dag verwondert Koos Dijksterhuis zich over iets dat groeit of bloeit. Eerdere afleveringen leest u op trouw.nl/natuurdagboek.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden