De hongersnood in Zuid-Soedan is door mensen veroorzaakt

Patienten in een kliniek in een dorp ten noorden van de Zuid-Soedanese stad Juba. Het land lijdt onder geweld en honger en kampt met meer dan 3 miljoen vluchtelingenBeeld ANP

Zo’n honderdduizend mensen in Zuid-Soedan dreigen van de honger te sterven, waarschuwen de Verenigde Naties. En als er niet snel hulp komt, kan dat aantal flink toenemen.

Het hoofd van het VN-wereldvoedselprogramma in Zuid-Soedan liet er gisteren geen twijfel over bestaan. “Deze hongersnood is door mensen veroorzaakt”, zei Joyce Luma. In delen van de staat Unity is officieel sprake van hongersnood volgens zowel de VN als de regering in Juba. Ongeveer honderdduizend mensen dreigen van de honger te sterven. En dat aantal kan de komende maanden, als er niet wordt ingegrepen, oplopen tot ruim 5 miljoen. “De hele humanitaire gemeenschap heeft met alles wat in haar macht lag geprobeerd deze catastrofe te voorkomen”, aldus Luma. “Maar er zit een grens aan wat hulp kan uitrichten als vrede en veiligheid ver te zoeken zijn.”

Het conflict

Veilig is het sinds de burgeroorlog die drie jaar geleden uitbrak nog zeker niet in Zuid-Soedan. Bij het conflict zijn tot nu toe al tienduizenden mensen omgekomen. Toen het land in 2011 onafhankelijk werd van Noord-Soedan leek het aanvankelijk in wat rustiger vaarwater terecht te zijn gekomen. Decennia lang had het een bloedige oorlog met het noorden uitgevochten. Maar toen de gemeenschappelijke vijand was verslagen, kwamen de interne spanningen tussen de twee grootste etnische groepen in het land (de Dinka en de Nuer) naar de oppervlakte. 

In december 2013 kwam het tot een uitbarsting toen president Salva Kiir (Dinka) zijn vicepresident Riek Machar (Nuer) ontsloeg, omdat hij hem ervan verdacht een staatsgreep te willen plegen. Zo’n 3 miljoen Zuid-Soedanezen zijn inmiddels op de vlucht geslagen, voor het geweld dat daarop volgde. Tijdens hun vlucht naar veiliger oorden in eigen land of in een van de buurlanden moesten ze hun vee en landbouwwerktuigen achterlaten. Hun eigen voedsel verbouwen kunnen ze daarom niet. De voedselprijzen zijn ondertussen door de torenhoge inflatie soms vertienvoudigd. 

Spanningen

Hulporganisaties droppen hulppakketten vanuit de lucht omdat ze door de onveilige situatie grote delen van Zuid-Soedan niet over land kunnen bereiken. Bovendien zou de regering, volgens de VN, voedseltransporten blokkeren, bijvoorbeeld in Unity State waar president Kiirs aartsvijand Machar vandaan komt.

Ondertussen lopen de spanningen binnen Kiirs eigen geledingen ook op. Een minister en een paar hoge militairen hebben ontslag genomen. Volgens een van hen, Henry Oyay Nyago, zou Kiir opdracht hebben gegeven om burgers te vermoorden die niet tot de Dinka-groep behoren. “Ik kan niet blijven zwijgen als onschuldige mensen in Zuid-Soedan worden gedood.” Volgens generaal Nyago zou de president de soldaten van zijn eigen etnische groep in bescherming nemen en een oogje toeknijpen als zij moorden of verkrachten. 

Voorlopig lijkt er nog geen eind te komen aan het geweld in het jonge land. Dat zou zelfs kunnen toenemen in het droge seizoen. De hoge VN-commissaris voor de mensenrechten waarschuwde eind vorig jaar dat gewapende groepen en milities door de weersomstandigheden makkelijker kunnen toeslaan. De VN waarschuwden toen ook dat het geweld in Zuid-Soedan tot genocide zou kunnen leiden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden