De hogere Oscarkunst  van señor Iñárritu

De regisseur Alejandro González Iñárritu ging er net als vorig jaar vandoor met een Oscar. Wat is de gave van deze Mexicaan?

Alejandro González Iñárritu (52), bekroond met de Oscar voor Beste Regisseur, flikte het kunstje voor het tweede opeenvolgende jaar. Eerst 'Birdman', nu 'The Revenant'. Een vrij unieke aangelegenheid. In de 88-jarige geschiedenis van de Oscars lukte dat slechts twee keer eerder. En we moeten daarvoor ver terug in de tijd naar twee iconische Amerikaanse regisseurs uit de gouden jaren van Hollywood. Westernregisseur John Ford en Jospeh L. Mankiewicz, die onder meer Bette Davis regisseerde in 'All About Eve', zijn Iñarritu's voorlopers in het Hollywoodpantheon.

Het diversiteitsdebat dat de afgelopen weken driftig werd gevoerd - door 'stand up comedian' Chris Rock, gastheer van de Oscaruitreiking, meteen al bij de opening van de avond in een geestige en felle monoloog van een kwartier op tafel gelegd - kan hiermee ook worden gerelativeerd.

Het is waar, er werden voor het tweede opeenvolgende jaar geen zwarte acteurs genomineerd. Door al het lawaai dat er met recht over werd gemaakt, wordt er nu hard gewerkt om van de Oscars, en daarmee ook van Hollywood, een getrouwere afspiegeling van de samenleving te maken. Racisme staat op de agenda, evenals seksisme, een ander heet hangijzer.

Tegelijkertijd lukte het een Mexicaan om voor het tweede opeenvolgende jaar tot beste regisseur te worden gekroond. Iñárritu's Mexicaanse cameraman Emmanuel Lubezki lukte het zelfs om voor het derde opeenvolgende jaar de Oscar voor het beste camerawerk te winnen, voor respectievelijk het ruimte-epos 'Gravity', het New Yorkse theaterdrama 'Birdman' en het 19de-eeuwse pioniersepos 'The Revenant'.

Begonnen als DJ

Iñarritu, geboren en getogen in Mexico City, had aanvankelijk een heel andere carrière. Op zijn eenentwintigste ging hij aan de slag op een radiostation voor rockmuziek. Hij deed interviews met rocksterren, verzorgde uitzendingen met live concerten. Een slagvaardige jongeman die zich binnen enkele jaren opwerkte van diskjockey tot directeur. WFM werd onder zijn leiding het populairste radiostation voor rockmuziek in Mexico.

Iñárritu componeerde ook filmmuziek voor een aantal Mexicaanse films, en begon in dezelfde periode met het regisseren en produceren van korte films en commercials. Het filmproductiebedrijf dat hij oprichtte, Z Films, groeide binnen no time uit tot een van de grootste filmproductiebedrijven van Mexico. Al naar gelang de sympathie voor de Mexicaanse regisseur, zou je hem een ondernemer met een creatieve geest kunnen noemen, of een creatieve geest met ondernemerszin.

Met zijn eerste film 'Amores Perros', pas gemaakt op zijn zesendertigste, stond de Mexicaanse regisseur in ieder geval meteen in Cannes. Uit het optreden van Gael García Bernal, die door 'Amores Perros' uitgroeide tot een wereldster, bleek al zijn fijne neus voor acteurs. Met '21 Grams' bezorgde hij Sean Penn een overwinning in Venetië. Voor 'Biutiful' werd Javier Bardem bekroond in Cannes. Met 'Babel' wist hij Brad Pitt en Cate Blanchett aan zich te binden, en zeven Oscarnominaties op te strijken. 'Birdman', vorig jaar bekroond met de Oscar voor beste film, betekende de renaissance van Michael Keaton.

Na twintig jaar en zes Oscarnominaties werd Leonardo DiCaprio onder Iñárritu's regie gisteren eindelijk bekroond voor een Oscar voor beste acteur. Er ging een zucht van verlichting door de Hollywoodgelederen toen DiCaprio, al favoriet sinds hij op 19-jarige leeftijd het 'gekke' broertje van Johnny Depp speelde in 'What's Eating Gilbert Grape?', de felbegeerde Oscar kreeg.

Wat is toch Iñárritu's truc? Uit al zijn films spreekt een extatische energie, die hij vooral in zijn laatste twee films naar een hoogtepunt wist te stuwen, in nauwe samenwerking met cameraman Lubezki, verantwoordelijk voor de zogeheten 'single-take tracking shot'-techniek. In lange onafgebroken shots zit de camera de voortrazende DiCaprio in 'The Revenant' op de hielen. Soms wordt hij van zo dichtbij gefilmd, dat zijn adem op de lens van de camera zichtbaar is. Je ziet zweet, snot en bloed in het rond spatten, alsof Iñárritu eigenhandig een nieuwe standaard zet voor cinéma vérité.

Andere opmerkelijke momenten van de 88ste Oscaruitreiking:

Chris Rock presenteerde de Oscarshow in een veelbetekenende outfit: een wit jasje en een zwarte broek, om aan te geven hoe het hoort: niet wit, niet zwart, maar zwart-wit.

'Spotlight' van Tom McCarthy won de Oscar voor beste film plus script. Een hommage aan het handwerk van de onderzoeksjournalistiek, waarin reporters van The Boston Globe grootschalig seksueel misbruik van katholieke priesters op het spoor komen.

Brie Larson (26), in blauwe Gucci-jurk, werd uitgeroepen tot beste actrice. 'Room', vanaf donderdag in de bioscoop, is een beklemmende film over een jonge vrouw die wordt ontvoerd en zeven jaar met het zoontje dat ze in gevangenschap baart, opgesloten zit in een kamer.

De Zweedse Alicia Vikander (27), in gele Louis Vuitton-jurk, won de Oscar voor beste actrice in een bijrol, voor het transgenderdrama 'The Danish Girl'.

Verrassing. Niet 'Creed'-favoriet Sylvester Stallone, maar de Engelse acteur Mark Rylance won de Oscar voor beste acteur in een bijrol voor zijn optreden als Russische spion in Spielbergs 'Bridge of Spies'.

Om een traantje bij weg te pinken. De Italiaanse componist Ennio Morricone kreeg op 87-jarige leeftijd zijn eerste Oscar en een staande ovatie voor de muziek van Tarantino's 'The Hateful Eight'.

Ook Joe Biden werd begroet met een staande ovatie. De populaire vicepresident kondigde Lady Gaga aan, Oscargenomineerd voor het lied 'Til it happens to you' uit 'The Hunting Ground', een documentaire over seksueel misbruik op universiteitscampussen. Verrassing: niet Lady Gaga wint maar de Engelse zanger Sam Smith voor de Bond-song uit 'Spectre'. Smith: "I stand here tonight as a proud gay man."

De film die de meeste Oscars won, zes in totaal, maar allemaal in technische categorieën, was het krankzinnige, alom bejubelde actiespektakel 'Mad Max: Fury Road' van de Australische regisseur George Miller.

De Oscars voor beste niet-Engelstalige film, documentaire en animatie gingen - zoals voorspeld door de bookmakers - naar het Hongaarse Ausschwitzdrama 'Son of Saul', het Engelse Amy Winehouse-portret 'Amy' en Pixars 'Inside Out'.

De goodybag die elk jurylid van de Oscars mee naar huis kreeg, bedroeg dit jaar een geschatte waarde van 200.000 dollar, en bevatte onder meer een voucher voor een reis naar Israël en luxe toiletpapier.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden