De hertog is weer bij zijn volk

Seselj , verdacht van oorlogsmisdaden, wordt warm onthaald door Servische aanhangers

"Elf-en-een-half jaar heb ik hierop gewacht", zegt Milan Madarevic. Zijn Seselj T-shirt met de tekst 'Laat hem gaan!' ziet er dan ook grondig verweerd uit. Maar nu is het dan zo ver: zijn president komt thuis. Strak in de houding wacht Madarevic hem op.

In de aankomsthal van het vliegveld van Belgrado hebben zich duizenden radicaal nationalisten verzameld, in alle smaken en kleuren. Een jongeman in een lamswollen trui zingt marsliederen, arm in arm met een bebaarde veteraan met traditionele muts. Buiten staan voetbalhooligans vuurwerk af te steken. De schoonzus van Seselj staat er, keurig gekleed, wat ongemakkelijk naast.

De verwachtingen bij dit publiek zijn al even divers. "Dit wordt de redding van Servië!", verklaart Milan Pavasovic.

Daar is Madarevic nog niet zo zeker van. "We moeten het zien", zegt hij. Nu is hij vooral benieuwd naar de gezondheidstoestand van zijn president.

Daarover wordt niemand vandaag veel wijzer. Seselj kan lopen, dat is voor iedereen te zien. Maar of zijn darmkanker echt zo alarmerend ver gevorderd is als wordt gezegd, blijft voor de verzamelde supporters onduidelijk.

Wie probeert om de 'hertog', zoals Seselj zich graag laat noemen, de hand te schudden wordt tegengehouden door lijfwachten. Zonder een woord tot de aanwezigen te richten laat Seselj zich naar een gereedstaande auto leiden.

Het publiek reageert teleurgesteld. "Ik was erbij toen we de Radicale Partij oprichtten", moppert een man die niet met zijn naam in de krant wil. "Hij had toch wel een paar woorden kunnen zeggen."

Later op de middag spreekt Seselj wel. Vanaf het balkon van het hoofdkwartier van zijn partij laat hij een schreeuwende menigte weten dat hij het Joegoslavië-tribunaal, dat hem probeerde te berechten, heeft verslagen. Al duurde het wat langer dan verwacht. De huidige regering van Servië noemt hij "verraders van de ideologie van het Servisch nationalisme".

Die regering was de grote afwezige bij het welkom, anders dan bij de vrijlating van andere prominente tribunaalgangers, die vaak een vorm van staatseer kregen. Al van tevoren was kortaf duidelijk gemaakt dat niemand van overheidswege Seselj zou opwachten. Servië heeft zich sterk gemaakt voor de vrijheid van een staatsburger en dat was dat, liet het kabinet weten.

Het voedt de speculatie over hoe bang de regering van premier Vucic precies is voor Seselj. De premier was ooit een adept van de 'hertog'. Vucic besloot in 2008 om Seseljs Radicale Partij te verlaten en op te schuiven richting het politieke midden. Het grootste deel van Seseljs voormalige stemmers volgde hem daarin, de Radicale Partij werd verbannen naar tot de politieke marge.

Die zet heeft Vucic misschien de macht bezorgd, maar bij de 'echte' radicalen heeft hij het verbruid. De premier werd door het publiek op het vliegveld afwisselend uitgemaakt voor fascist, Albanees en homoseksueel.

Vucic is er gelaten onder. Hij wenst Seselj een goede gezondheid en daar laat hij het bij. Suggesties dat hij zich zorgen moet maken dat hij rechts wordt ingehaald wijst hij van de hand.

Of dat terecht is, kan zaterdag al blijken als de Radicale Partij een nieuw welkomsfeest voor Seselj belegt, ditmaal in het centrum van de stad. Seselj zal dan waarschijnlijk ook over zijn politieke toekomst spreken. De opkomst bij die demonstratie moet duidelijk maken hoeveel aantrekkingskracht Seselj echt nog heeft.

undefined

De zaak Vojislav Seselj

Vojislav Seselj werd in 2003 gedaagd voor het Joegoslavië-tribunaal in Den Haag wegens oorlogsmisdaden en misdaden tegen de menselijkheid. Hij zou zich begin jaren negentig schuldig hebben gemaakt aan etnische schoonmaak: het verdrijven van niet-Serviërs uit gebieden die als Servisch werden geclaimd in Servië, Kroatië en Bosnië. Seselj meldde zich uit eigen beweging bij het tribunaal.

Het werd een slepende rechtszaak. De aanklagers dienden een reeks amendementen in en het eigenlijke proces begon pas in 2006. Seselj werkte het met alle macht tegen. Hij ging in hongerstaking en protesteerde tegen 'incorrecte' vertalingen van documenten.

In 2012, vlak voor de uitspraak, wraakte hij met succes de voorzitter van de rechtbank, die zich kritisch had uitgelaten over beslissingen in andere zaken.

Een nieuwe rechter leest zich op dit moment in in de zaak. Wanneer het vonnis kan worden gewezen is nog onduidelijk. Seselj mag dat vonnis in vrijheid afwachten, wegens zijn slechte gezondheid en het feit dat zijn zaak al zo lang duurt.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden