De herfst loert, de doden willen een nieuwe jas

In de avondschemer heeft het straatje achter mijn flat iets spookachtigs. Om de paar meter hurkt een familie, gebogen over een rokerig vuurtje. Na hun avondmaal zijn ze uitgegaan om offers aan hun overleden familieleden te brengen. Dat hoort bij deze tijd van het jaar, als de poorten van het Chinese hiernamaals enkele dagen opengaan, tijdens het Spokenfestival.

Marije Vlaskamp

Om zielen te troosten, zodat ze niet onrustig rondhangen in deze wereld, putten boeddhistische tempels zich uit in extra gebedssessies. Vanaf zeven uur ’s ochtends zijn leken welkom voor gebed. Voor fanatiekelingen is er boeddhistisch discours met een non naar keuze en een vegetarische flap met ei en kool als lunch.

Ik heb er een ochtend voor vrijgemaakt, want vorige week hing er ‘een slechte maan’ over mij en mijn kantoor. Afspraken werden een week lang op het nippertje afgezegd. We aten een broodje ezelvlees: mijn hele crew werd ziek. Computers bliezen hun laatste adem uit, lievelingsbekers sneuvelden bij de afwas. „Bid een paar extra soetra’s voor de zekerheid. Seizoenswisselingen brengen altijd onrust,” adviseert zuster Jin me.

Rond Spokenfestival begint de nazomer. De herfst loert, dus de overledenen willen een nieuwe jas. Van papier, er zijn speciale velletjes bedrukt met grijze en blauwe gewaden te koop. Met mijn man neem ik het rijtje doden door. Mijn tante staat met haar moeder bij de hemelpoort te wachten en wij hebben nog geen halve papieren jas in huis! Dit Spokenfestival staat niet op de seculiere kalender: de overheid heeft het minder bijgelovig getinte Gravenveeg-festival aangewezen als officiële vrije dag voor dodenherdenking. Maar een Chinees heeft daar niet genoeg aan: overledenen zijn een actief onderdeel van de familiecultuur. Volgens de traditie leven zielen in een rijk voorbij de Gele Bronnen voort. Ze hebben geregeld behoefte aan aandacht.

Snel controleert mijn man op zijn mobieltje de maankalender, die Chinezen naast de gewone Westerse kalender hanteren. Ik heb zelf meer met de almanak van mijn schoonvader. Daar staat de maankalender in, maar ook een beschrijving van alle festivals, de veranderingen in de seizoenen en de agrarische, huishoudelijke en rituele taken die op cruciale momenten moeten worden verricht in de agrarische cyclus die het leven in China vele duizenden jaren beheerste.

We zijn niet te laat, we hebben nog een dag. In de straten rondom de Yonghegong- of Lamatempel houden verkopers van amuletten, wierook en geestengeld zich op. Ik maak het huisaltaar schoon, mijn man zet elke overledene drie stokjes wierook en een glas sterke drank voor de neus. Onze geesten gaan goed verzorgd de herfst in.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden