De helft van het publieke geld wordt zonder verantwoording besteed

Beeld ANP

Bij de helft van de uitgaven die ministeries doen, is niet duidelijk of ze ook het gewenste effect hebben. Dat blijkt uit een onderzoek van de Algemene Rekenkamer dat gisteren verscheen.

Van de 111 miljard euro die de ministeries in 2010 samen uitgaven aan onder andere onderwijs, infrastructuur en gezondheidszorg, is voor een bedrag van circa 51 miljard euro niet onderzocht of de uitgaven het beoogde resultaat bereikten.

Lid van het college van de Rekenkamer Kees Vendrik: "Parlement en burgers willen weten of belastinggeld effectief wordt ingezet, zeker in een tijd waarin verantwoord bezuinigd moet worden."

De overheid is wettelijk verplicht om al haar uitgaven zo goed mogelijk te verantwoorden. Een studie naar effectiviteit is daarvoor het grondigste middel. De Rekenkamer erkent dat dat niet altijd mogelijk is, zo besteedt Buitenlandse Zaken een deel van zijn budget aan 'het bereiken van vrede in het Midden-Oosten'. De Rekenkamer snapt dat het effect hiervan niet direct concreet te maken is. Soms ook zijn de effecten van een uitgave pas na een lange periode zichtbaar of is een onderzoek te ingewikkeld of te duur.

Wat de Rekenkamer kwalijk vindt, is dat de Tweede Kamer vrijwel geen uitleg krijgt over waarom beleidsevaluaties achterwege blijven. Hierdoor is het onmogelijk om te controleren of publiek geld wordt verspild.

Daarnaast bestempelen ambtenaren op ministeries evaluaties in de helft van de gevallen ten onrechte als onderzoeken naar effect. Met name het ministerie van infrastructuur en milieu blinkt hierin uit. Een effectonderzoek geeft antwoord op de vraag wat bepaald beleid en het daarmee gemoeide publieke geld de samenleving oplevert (minder schooluitval, minder files, schonere lucht). Van de 1200 evaluatie-onderzoeken die verschillende ministeries deden tussen 2006 en 2010, keken er echter maar 350 naar de effectiviteit.

In 2010 en 2011 publiceerde de Rekenkamer ook al studies waaruit bleek dat ministeries niet precies weten of subsidies het beoogde doel bereiken. Het ministerie van financiën onderschrijft het belang van onderzoek naar effectiviteit van beleid. Maar de minister vindt dat dergelijk onderzoek naar meetbare effecten niet altijd nodig is; soms volstaat een evaluatie.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden