De hele zomer sparen voor het biljartseizoen

Interview Therese Klompenhouwer is wereldkampioen driebanden bij de vrouwen. Ze neemt het ook tegen mannen op.

Iedere Nederlander die een wereldtitel wint, ontvangt een brief van de koning. Toch was Therese Klompenhouwer verbaasd toen ze post van koninklijke huize aantrof in haar brievenbus nadat ze zich twee weken geleden liet kronen tot wereldkampioen driebanden, de moeilijkste variant van biljart. "Ik dacht: dat zal wel niet opgaan voor biljarters. Wist ik veel."

Vanuit de landelijke media is er zelden aandacht voor de sport van de 31-jarige Nijkerkse. Sportkoepel NOC-NSF ziet er geen potentie meer in. Een topsportbijlage krijgt Klompenhouwer al twee jaar niet meer, ook al grossiert ze in internationale titels. Biljart is niet olympisch en de populariteit van de sport is de afgelopen decennia flink afgenomen.

Veel mensen associëren biljarten met een rokerig café, een platgeslagen biertje en de geur van bitterballen. Klompenhouwer maakte er haar werk van. Tegen alle goedbedoelde adviezen van familie en vrienden in, die haar wel eens voor gek verklaarden.

Haar vader, zelf een liefhebber, vond dat ze haar passie voor de speeltafel misschien beter achter zich kon laten. "Hij heeft weleens gezegd: 'is dit wel de juiste keuze? Je kunt ook verder studeren en een baan zoeken. Dan heb je het waarschijnlijk makkelijker'", vertelt Klompenhouwer. Stoppen kwam nooit in haar hoofd op. Zij heeft eeuwig trouw gezworen aan de drie ballen in het wit, geel en rood. "Ik ben er verliefd op geworden. Waarschijnlijk doe ik dit op mijn zeventigste nog steeds. Als ik dan nog leef."

Haar partner heeft het er maar mee te doen. Met honderd wedstrijden per jaar heeft Klompenhouwer geen tijd voor kinderen. Ze voelt de behoefte ook niet om een gezin te stichten. "Daar hebben meer vrouwen in deze sport last van. Ik vroeg laatst aan een Japanse speelster of ze niet toe was aan kinderen. Ze wilde alleen maar biljarten, zei ze. Dat gevoel snap ik. Ik heb dat ook."

Op zevenjarige leeftijd kreeg Klompenhouwer voor het eerst een keu in handen gedrukt. In het eetcafé van haar vader staan nog steeds drie speeltafels waarboven koperkleurige lampen hangen. Donkerblauw tapijt op de vloer. Naast een aquarium waarin lichtgevende vissen zwemmen staan drie zilveren trofeeën. Twee biljartprijzen, één beker van een biertapwedstrijd in de amateurklasse.

Op de leren banken langs de kant zitten nog iedere week fanatiekelingen op hun beurt te wachten. Terwijl ze hun keu krijten overpeinzen ze moeilijke situaties. Het rekenwerk waar Klompenhouwer gek van werd in het begin.

"Ik heb wel eens huilend in mijn auto gezeten. Ik dacht dat ik het nooit zou leren. In het begin is het zo ontzettend lastig." In haar jeugd begon ze met het meer eenvoudige libre. Toen haar oudere broer de overstap maakte naar driebanden, waarbij de speelbal minimaal drie keer de rand van de tafel moet hebben geraakt voordat de speelbal de laatste bal aantikt, gebruikte hij zijn zusje als trainingspartner.

Na twee jaar had Klompenhouwer de ruim twintig verschillende spelsystemen onder controle. Sindsdien heeft driebanden haar niet meer losgelaten. Enthousiast springt ze op. De biljartster loopt naar de speeltafel en wijst een plek aan. "Voor elke millimeter verschil waar de bal ligt, heb je verschillende speelopties. Net wiskunde. Maar dan moet je de bal ook nog precies het juiste effect geven en met een passend tempo stoten."

Bezeten van het spel besloot ze door te gaan tot ze de wereldtop haalde. Met tennis, waar ze rond haar zestiende zo'n tien uur per week voor trainde, stopte ze. Klompenhouwer stak al haar vrije tijd in biljart. "Ik ben altijd al een strebertje geweest. Als ik iets besluit, dan ga ik er ook voor. Ik stop niet tot ik mijn doelen heb bereikt."

Binnen een mum van tijd behoorde ze tot de nationale top, aangezien er amper vrouwen in Nederland zijn die driebanden spelen. Inmiddels zijn er genoeg vrouwen om een Nederlands kampioenschap te organiseren: op het NK van vorig weekend speelden 24 vrouwen kwalificatiewedstrijden. Alle zeven edities zijn door de Nijkerkse gewonnen.

Dit jaar plaatste ze zich voor de vierde keer als vrouw voor de nationale titelstrijd bij de mannen. Klompenhouwer won al een keer van de Nederlands kampioen van vorig jaar, Jean Paul de Bruin. De legendarische Belg Raymond Ceulemans, nog altijd actief op 77-jarige leeftijd, versloeg ze ook. "Mannen verliezen niet graag van vrouwen", grijnst ze. "Het geeft altijd wel een goed gevoel als dat lukt. Ze feliciteren me wel gewoon, hoor. Ondertussen kennen ze me wel in de biljartwereld. Ze respecteren me." Vorige maand plaatste Klompenhouwer zich als eerste en enige vrouw voor het hoofdtoernooi van een wereldbeker in Zuid-Korea.

Om ook op mondiaal niveau uit te blinken zocht de biljartster hulp bij een sportpsycholoog. "Ik was vroeger een aardige driftkop. Ik was nog net geen John McEnroe, maar het scheelde niet veel." Soms smeet ze haar keu op de grond als iets niet lukte. Nu neemt ze na een mislukte stoot rustig plaats op haar stoel. Kwaadheid probeert ze weg te puffen. Al komen er in haar hoofd nog altijd wel wat scheldwoorden voorbij. "Ik gebruik die agressie nu om me op te peppen. Ik heb mezelf ook positieve gedachten aangeleerd. Je kunt denken: ik speel slecht. Je kunt ook denken: ik kan beter spelen. Dat is een groot verschil."

Liet ze zich vroeger afleiden door gemompel van een tegenstander, nu blijft ze in haar eigen zone. Haar concentratie begint op het moment dat ze haar tas uitpakt. De volgorde waarop ze haar keu, krijt en doekje om de handen af te vegen uit haar tas pakt, verandert ze het hele toernooi niet. Lachend: "Vroeger speelde ik ook altijd finales met een oranje onderbroek aan. Daar ben ik gelukkig overheen."

Doordat ze zich niet meer van de wijs laat brengen door haar emoties, won ze twee weken geleden in Turkije eindelijk haar eerste wereldtitel, de enige prijs die nog ontbrak op haar palmares. Trots haalt ze de gouden plak tevoorschijn. Hoewel er nu media-aandacht is voor haar sport, wordt ze er geen cent rijker van. Haar wereldtitel levert geen prijzengeld op. Klompenhouwer hoopt dat er extra sponsors aankloppen na alle aandacht.

Om rond te komen werkt de biljartster in de zomer drie dagen per week minstens tien uur per dag in het restaurant van haar vader. Iedere cent wordt gespaard voor het biljartseizoen, dat van september tot en met mei loopt. In de vrije uurtjes traint ze. Een vetpot zal het nooit worden, dus blijft het A4'tje met informatie over biljartlessen voorlopig nog hangen aan de muur naast de speeltafels. Boven een foto van Klompenhouwer staat: 'Altijd al wat meer over biljarten willen weten? Of zelf beter willen leren biljarten? Of gewoon een gezellige biljartmiddag met vrienden of het bedrijf?' De lessen worden voortaan gegeven door een wereldkampioene.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden