'De held moet altijd een beetje fout zijn'

Tegen het decor van paleis Soestdijk vertolken Nederlandse acteurs en artiesten het kerstverhaal. Jack Wouterse speelt koning Herodes. 'Ik heb de Bijbel niet gelezen, maar ik begrijp wel wat voor man hij was.'

In het huis van Jack Wouterse staat geen kerstboom. Aan de benedenverdieping van zijn woning in Rotterdam - ruime, extra hoge keuken en grote eettafel - is te zien wat hij wél belangrijk vindt: samen eten. Maar, zegt Wouterse, "samen eten gaat niet alleen maar om het schranzen, maar veel meer om het samen delen met elkaar. Even stilstaan bij een ander." De commercie rond Kerst ergert hem mateloos: "Ik kreeg gisteren weer zo'n pak reclames over kerstballen. Dan moeten we plastic ballen kopen die vervolgens weer opgeslagen moeten worden in een ballenhouder. Het gaat nergens over."

Kerst vieren is volgens Wouterse met de hele familie naar het theater gaan: "Dat vind ik geweldig, dat je kinderen van zes, vaders en moeders, opa's en oma's samen ziet lachen en genieten. Dat is voor mij het kerstgevoel."

Vorig jaar deed Wouterse zelf mee aan zo'n kersttheatervoorstelling ('Moord in de kerststal'), dit jaar kruipt hij in de huid van de bijbelse koning Herodes in de voorstelling van KRO Kerststerren. Met soapster Lieke van Lexmond als Herodes' vrouw Mariamne en acteur Mimoun Oaïssa als Herodus' adjudant Marcus wordt het een ongewoon kerstverhaal. Tussendoor treden Nederlandse zangers op met kerstnummers.

Wat is het precies voor stuk?
"Het gaat eigenlijk over Herodes' paranoia. De geboorte van Jezus beangstigt hem en daar is hij nogal overstuur van. Het decor is Paleis Soestdijk. Nou ja, paleis....het heeft een koninklijke sfeer maar heeft ook iets van bordkarton. Het is een soort poppenkast, Jan Klaassen en Katrijn. Een simpel verhaaltje, maar wel bloedserieus gespeeld."

Wat is Herodes voor iemand?

Grijnzend: "Een boze man met een lekker wijf." Serieuzer: "Hij wil heel graag belangrijk en groot zijn, maar hij doet de verkeerde dingen. Ik hoop dat hij ook compassie oproept. Ik wil toch dat het publiek een beetje snapt waarom Herodes doet wat hij doet. Ik heb de Bijbel zelf niet gelezen, maar ik begrijp wel wat voor man hij was."

Gaat de voorstelling ook over Jezus?
"Nee, eigenlijk niet. Het gaat over Herodes, een foute man. Als ik Jezus zou spelen, zou die heel wat menselijke trekjes krijgen die niemand nog gezien heeft. Ik geniet er veel meer van om Herodes te spelen. De held moet altijd een beetje fout zijn.

"Ik geloof niet dat er zoveel moraal in het stuk zit. Ja, je mag geen baby'tjes doodmaken, maar dat wisten we al. Herodes is eigenlijk een grote baby die heel erg kwaad wordt. Maar ik heb het zo menselijk mogelijk willen spelen. Hoe serieuzer je probeert te spelen, hoe minder zwart-wit het wordt. Pas als goed en kwaad door elkaar lopen wordt het interessant. De moraal is: het is moeilijk om te oordelen. Er zijn een hoop slechte mensen, maar wat is goed en wat is kwaad? Ik denk dat geloof je op het goede pad kan houden. Je moet de goede kant kiezen."

Geloof? De goede kant?
"Ik heb besloten (na een zesweeks verblijf in een Schotse afkickkliniek, red.) om om goed te gaan doen. Geluk delen, materie delen. Ik ben niet in God, ik ben in goed. Een aantal gelovige mensen heeft dat ook, daar heb ik geen bezwaar tegen. Maar wel tegen de kerk, tegen dogma's, fundamentalistische dommigheid. Geloven is je even bezinnen: waar ben ik mee bezig, hoe kan ik dat verbeteren en waar gaat het eigenlijk om? Ik voel me betrokken bij de Occupy-beweging. Ik vind dat we ons als samenleving in een doodlopende steeg bevinden. Daar moeten we iets aan doen, We kunnen niet doorgaan met alleen maar scoren en jagen."

Hoe moet het dan?
"Je moet ergens in geloven. Maar je kan niet geloven en tegelijkertijd iemand het land uitwijzen of miljoenen verdienen. Ik vind het heel mooi dat de persoon van het jaar 'de demonstrant' is geworden. Die demonstranten geloven ergens in, in een andere wereld. Wat kan ik vandaag goed doen - dat zou een heel goede vraag zijn om de dag mee te beginnen.

"Ik ben blij dat ik op een gegeven moment inzicht heb gekregen en het licht heb gevolgd. Om te bepalen hoe ik wil leven, helpt het mij om te geloven in het goede. Dat is een hoger doel, maar geen man met een baard. Ik geloof in kunst, toneel en films, die maken de wereld mooier en leuker en daar word je een beter mens van. Ik praat ook veel met kinderen, omdat ik vind dat er heel mooie kinderen zijn, of ze nu uit Curaçao, Kaapverdië of Marokko komen."

Als kunst het goede is, wat is dan het kwaad?
"Nou, het kwaad zie ik in economie of in het materialisme. Het te grabbel gooien van het milieu, hoe we met dieren omgaan, hoe we met elkaar omgaan. Ik ben geheelonthouder geworden, maar hoe iedereen de weekenden maar zuipend doorbrengt, daar word ik doodmoe van. Een programma als 'Oh oh Cherso' vind ik verschrikkelijk, dat dat allemaal op televisie mag komen."

Hoe vier je Kerst?
"Op Eerste Kerstdag ga ik iets goeds doen. Ik ga niet vertellen wat, want dat staat zo van: 'kijk eens wat ie allemaal doet'.

"Maar verder heb ik niets met Kerst. Ik walg ervan: het kopen, het vreten, de buitenkant, geld geld en nog eens geld. Wat een leegheid. Feesten is simpelweg het leuk hebben met elkaar."

'KRO Kerststerren' wordt uitgezonden op 24 december om 21.45 uur op Nederland 1.

Van clown tot filmster
Jack Wouterse (1957) werkte tot zijn 32ste als clown. Hij speelde daarna in verschillende films en tv-series, zoals 'De Noorderlingen' (1992), 'Pluk van de Petteflet' (2004), 'Vet hard' (2005) en

'All Stars' (1999), 'Najib en Julia' (2003) en 'Grijpstra & De Gier' (2004). Wouterse won een

Gouden Kalf voor zijn rol in

'En Route' (1994). Voor 'Suzy Q.' (1999) won hij naast een Gouden Kalf ook een Fipa d'Or.

Sinds 2008 is hij verbonden aan het RO Theater, waar hij onder meer te zien was in 'Nachtasiel', 'De Gebroeders Karamazov' en 'Koning Lear'. Op dit moment speelt hij de solovoorstelling 'Slaaf'.

Kerstverhaal op televisie
Het is de tweede keer dat de KRO het programma 'KRO Kerststerren' maakt. In 2010 werd het kerstverhaal op de markt van Maastricht op moderne wijze verteld door Arie Boomsma. Bekende artiesten speelden Jozef, Maria, de engel en Herodus; het muzikale repertoire bevatte zowel klassieke kerstliederen als moderne popnummers. Dit jaar treden Edsilia Rombley, Do, Jeroen van der Boom, Martin Buitenhuis, Ellen ten Damme en LA The Voices op; solo, maar ook in speciaal voor de gelegenheid gevormde kerstduo's.

Ook de Evangelische Omroep (EO) viert Kerst op tv. Anders dan 'KRO Kerststerren', dat vooral wil entertainen, legt de EO meer de nadruk op de kerstboodschap. Op de Dam in Amsterdam zullen Frans Bauer, Karin Bloemen, Syb van der Ploeg en Linda Wagenmakers het kerstverhaal muzikaal tot leven brengen. Daarnaast brengen de artiesten verslag uit van een sociaal project dat zij bezochten. 'Kerstfeest' op de Dam is vanavond om 21.30 uur te zien op Nederland 1.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden