De hel van Bulgarije is de lift in het skigebied

Een enorme rij wachtenden, die als een lang lint over de parkeerplaats in Bansko slingert. Beeld Thijs Kettenis

Vakantie is bedoeld om te ontspannen, maar in het Bulgaarse ski-oord Bansko begint de dag met stress. 

"We staan al een uur en een kwartier", mokt de Britse Jane Guaschi (50) terwijl ze op haar horloge kijkt. Vanaf hier is het nog ongeveer een kwartier, schat ze, tot aan de gondellift die wintersporters vanuit het dorp in zo'n twintig minuten naar het begin van het skigebied brengt. 

De enorme rij wachtenden, die als een lang lint over de parkeerplaats slingert, heeft ze bijna achter zich gelaten. Haar partner James Cook (50) trekt zijn capuchon recht, om zijn gezicht te beschermen tegen de sneeuw die in dikke vlokken omlaag komt.

Bansko plukt de wrange vruchten van zijn eigen succes: sinds de eeuwwisseling groeide het dorp onstuimig, dankzij zijn mix van grotendeels goede en moderne wintersportvoorzieningen tegen lage prijzen. Voor de meeste Bulgaren onbetaalbaar, maar voor Britten, Israëli's en een deel van de Russen is een weekje Bansko een budgetvakantie. En dan zijn er nog de Grieken en Serviërs die voor een lang weekend komen.

Beschermde status

Hotels, restaurants en skiverhuurders schieten als paddenstoelen uit de grond. Maar de liftcapaciteit groeit niet mee. De gondel dateert van vijftien jaar geleden. Uitbreiding stuit op milieubezwaren. Bansko ligt in het nationaal park Pirin, dat een beschermde status heeft dankzij de Unesco en de Europese Unie. Tot frustratie van Ulen, de uitbater van de liften. Aantallen bezoekers kan marketingdirecteur Ivan Obreikov niet geven, maar hij stuurt een luchtfoto van de wachtrij, die behalve de parkeerplaats ook de piste over kronkelt. "We hebben een hoop bezoekers, zoals je kunt zien. Wat voor commentaar moet ik nog geven?"

Er staan op internet hele handleidingen om de rij te omzeilen. Die komen meestal neer op erg vroeg opstaan, maar zelfs wie er om half acht is, moet nog wachten tot de lift een half uur later gaat draaien. Alleen in de middagen skiën is ook een optie, want dan is de rij opgelost. "Wij nemen morgen een taxi de bergop. Dat kost geld, maar elke dag anderhalf uur in de rij is zonde van mijn vakantie", zegt Cook, terwijl hij in zijn skischoen weer een stapje vooruit zet. Maar ook taxi's zijn schaars bij deze drukte. Sommigen rekenen tegen de honderd euro - een veelvoud van de reguliere tarieven.


Twee maanden terug hakte het Bulgaarse parlement na jaren van strijd de knoop door: het skigebied mag groter worden. Een tweede gondellift zit in de planning. Bovenop de huidige 75 kilometer piste mag nog eens 250 kilometer worden aangelegd. Maar of de uitbreiding doorgaat, is niet zeker. Milieuorganisaties, het Wereldnatuurfonds (WNF) voorop, luiden de noodklok: de extra capaciteit zal grote schade toebrengen aan de natuur. 

Fauna

Om te beginnen moeten er eeuwenoude bomen worden gekapt, maar ook zullen de pistes en het massatoerisme schade toebrengen aan fauna en de waterhuishouding, waarschuwen ze. Het besluit van het parlement leidde direct tot demonstraties in Sofia en andere steden in het land. Die hebben hun hoop nu gevestigd op de rechter en de EU, waarvan Bulgarije dit halfjaar voorzitter is.

Maar in de arme regio zijn de miljoenen die de toeristen uitgeven een levensader geworden. Voorstanders demonstreren tegen wat sommigen 'groene parasieten' noemen. "Ik lever geen commentaar op de leugens van het WNF. Het skigebied beslaat maar twee procent van het hele nationale park", zegt Obreikov van liftuitbater Ulen. "In Oostenrijk, Italië, Frankrijk en Zwitserland hebben ze ook natuur, maar net zo goed duizenden liften." 

In de rij voor de gondel vraagt een vrouw, die vandaag is aangekomen, in het Frans verschrikt of ze 'deze hel' elke dag moet ondergaan. James Cook, nu bijna aan de beurt om in te stappen, zegt intussen waar iedereen in Bansko bang voor is. "Ik begrijp die milieubezwaren wel. Natuur is ook belangrijk. Maar als er niks gedaan wordt aan deze rij, kom ik hier niet meer terug."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden