'De hel, dat is Gods afwezigheid'

Wat beleven moslims aan de ramadan? En valt er ook voor niet-gelovigen iets religieus aan te beleven? Koert van der Velde vast mee, als flirt met Allah.

REPORTAGE | KOERT VAN DER VELDE

De sjeik klapt in zijn handen. "Och wat leuk, niet geloven. Doen wij ook. Wij proberen God direct waar te nemen." Ah ja, die ken ik. De subjectieve ervaring als criterium voor geloof.

"Nee, nee", sputtert de sjeik. "Ons geloof gaat voorbij alle ongeloofwaardige, door mensen bedachte concepten. En is daardoor geen probleem meer voor ons. Het ervaren van God is ons doel. We nemen waar, maar zodra we onze waarneming verwoorden, schieten we te kort."

De beleving van aanwezigheid van God wordt door moslims wekelijks geoefend in de tekke, een heilige ruimte - schoenen uit, symbolisch de vloer kussen bij binnenkomst en vertrek, zwijgen, niet rondkijken.

Langs de muren van de tekke zitten veertig mannen en vrouwen. De gordijnen zijn dicht, het licht gaat uit en het is donker en doodstil - twintig minuten lang. Geen gekuch of geluid van mensen die gaan verzitten. Dan klinken er trommels en gezang met het steeds herhaalde 'Allah'. Geklap, steeds harder en sneller. Armen gaan in de lucht. Een vrouw zwiert met haar bovenlijf rond, roept verlangend om God, alsof ze hem nú nodig heeft. Er hangt een geur van parfum en zweet.

Collectief herhaalt men nu luid: 'La Illa Allah', er is geen God dan God. Of, zoals de sjeik het Arabisch vertaalt: 'God in alles'. Het is moeilijk om niet meegesleept te worden door het ritme, de passie, en ook het idee. Het gaat wel ver, dit idee, en is als gedachte-experiment zeker interessant. God in jezelf, in de ander, in de vuilnisbak op straat. Als er ook nog enige beleving bij komt kijken, is het experiment meer dan geslaagd.

De muziek stopt. Je hoort gehijg. Iemand huilt. Het licht gaat weer aan en er wordt thee met dadels en chocolade rondgebracht. Maar het is toch ramadan?

De sjeik, de vertegenwoordiger in Nederland van een eeuwenoude Turkse soefie-orde zegt desgevraagd: "Sommigen hier doen er aan. Iedereen is vrij. Maar voor mij betekent de ramadan niks meer. Ik heb het jaren gedaan om mezelf te disciplineren, om meester over mijn driften te worden. Vasten is maar een middel. Vasten om in de hemel te komen vind ik stupide. Dat is handeldrijven met God in plaats van hem beminnen. Die hele hemel met maagden en fruit kan me geen moer schelen. Dat is iets voor simpele zielen. Prima, moeten zij zelf weten, maar schrijf mijn naam niet in de krant, want dan staan ze straks woedend bij mij voor de deur."

"Weet je wat het probleem is met moslims die bidden om punten te halen? De islamitische regels zijn ontstaan in een heel wilde tijd in een heel ver land. Ze dienden om de mensen van toen te beschaven. Uit kortzichtigheid hebben schriftgeleerden er zogenaamd een universeel, altijd geldend systeem van gemaakt. Maar de Koran biedt geen universeel model voor het samenleven. Wat wij moeten doen is zoeken naar de achterliggende principes van de profeet. Veel moslims in de moskee bidden uit angst voor de hel. Maar de hel, die is hier op aarde. Het is de ervaring van afwezigheid van God. God is zo ontzettend dichtbij dat ze hem vaak niet eens herkennen."

Meer over de flirt van Koert van der Velde met Allah:

http://flirtenmetgod.blogspot.com

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden