De heilzame werking van daglicht

Mensen van boven de vijftig hebben meer (dag)licht nodig dan jongeren. Niet alleen de ogen gaan achteruit met het toenemen van de leeftijd, ook de biologische klok is aan slijtage onderhevig. Hierdoor is er te weinig licht voor de biologische klok en heeft iemand van zeventig jaar drie keer zoveel licht nodig als iemand van twintig.

Ouderen kunnen het tekort aan (dag)licht compenseren met kleine aanpassingen, zoals het optimaal benutten van het buitenlicht, het gebruik van lichte kleuren, extra licht, de juiste lampen en gelijkmatige verlichting in huis. Deze en andere tips staan op de website www.lichtvoorlater.nl, die onlangs is gelanceerd door het Nederlands instituut voor neurowetenschappen en Stichting onderzoek licht en gezondheid.

De site besteedt ook aandacht aan verzorgingshuizen, want daar is het vaak veel te donker. Terwijl helder licht een positief effect heeft op het functioneren van dementerende ouderen, concludeerden onderzoekers Rixt Riemersma-Van der Lek en Eus van Someren van het instituut voor neurowetenschappen twee jaar geleden. Bij ouderen met dementie die in een verzorgingshuis aan helder licht worden blootgesteld, vermindert de achteruitgang van het oriëntatievermogen en het geheugen met zo’n 5 procent, zo stelden zij vast.

Dat positieve effect gold ook voor de bewoners van verzorgingshuis Vegelinshof in het Friese Joure, die aan het langdurige onderzoek deelnamen. Bovendien hadden zij minder slaappillen en antipsychotica nodig dan voorheen, kwamen ze meer in beweging en nam hun eetlust toe. En dat allemaal omdat de bewoners vier à vijf uur per dag onder ’daglichtlampen’ zaten, lampen die het natuurlijke daglicht buiten benaderen.

Locatiemanager Dick Hoekstra: „Maar we merkten de effecten van helder licht ook aan kleinere dingen. Bewoners werden zelfstandiger, ze gingen bijvoorbeeld weer zelf hun brood smeren.” Hij en zijn medewerkers waren zo enthousiast geworden – ook het personeel profiteert van het prettige licht – dat er bij de nieuwbouw van het verzorgingshuis opnieuw geïnvesteerd is het aanbrengen van daglichtlampen.

Die hangen in de groepsruimtes van het nieuwe, pas geopende verzorgingshuis, dat nu de naam Vegelin State draagt. Daarnaast heeft de architect een atrium gebouwd dat dankzij een groot glazen dak een zee van licht geeft. Bij warm weer gaat het dak automatisch open en kunnen de bewoners in hun eigen binnentuin zitten. In de buitenlucht dus, want dat is nog altijd het beste licht voor ouderen, zegt Hoekstra.

Hij begrijpt eigenlijk niet waarom niet veel meer verpleeg- en verzorgingshuizen het voorbeeld van Vegelin State volgen. Om de kosten hoeven ze het niet te laten, rekent hij voor. Vegelinshof heeft destijds enkel de lamp van een bestaande tl-lamp hoeven te vervangen, en dat kwam uit op zo’n 300 euro. Geen geld, als je ziet wat voor positieve effecten helder licht heeft, redeneert hij. „Bovendien heb je minder zorg nodig, minder hulpverleners.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden