De heidenen van Facebook

Gunung of Mount Kinabalu, op het Maleisische deel van Borneo, is één van de hoogste bergen van Zuidoost-Azië. Hij ligt in het gebied van de Kadazan-Dusun, een verzamelnaam voor een groep van etnische stammen, waarvan de verre oorsprongen misschien in Mongolië liggen. Moeilijk te beklimmen is de berg ondanks zijn ruim vier kilometer hoogte niet, je kunt tot 3,4 kilometer met een minibusje en dan loop je binnen enige uren naar boven. Toeristen doen dat graag, onder begeleiding van een berggids. Die is verplicht, de hellingen en kammen van Gunung Kinabalu behoren tot het beschermd natuurgebied van het Kinabalu-park.

Of er een gids aanwezig was toen op 30 mei een groep van 27 jonge toeristen de top bereikte, weet ik niet. Wat we weten is dat tien van hen zich van hun kleren ontdeden en foto's van elkaar maakten. Die kwamen op Facebook terecht. Een vlaag van baldadigheid, geprikkeld door de gedachte van de verspreiding van dat beeld onder vrienden en kennissen. Kijk ons eens, hier op deze magische plek boven de wolken. Bloot. De jongens het geslacht achter hun handen - een beeld voor het nageslacht. De likes die daarop zouden volgen.

Sommigen deden een plas.

Zes dagen later beefde de berg.

De beving was zo hevig dat zeker achttien mensen het leven lieten en een deel van de top afbrak.

De berg is heilig. Zijn top wordt beschouwd als woonplaats van de zielen, van de geesten van de voorouders. Bezoekers van de berg krijgen de instructie mee om niet te roepen of gillen.

Dus. We hadden blote toeristen. Een beving. Ontdane leden van de Kadazan-Dusun, die vertoornde geesten zagen. Vier van de tien werden opgepakt, onder wie een 23-jarige Nederlandse student, en de andere zes waren het land al uit. De vier, twee jonge mannen, twee jonge vrouwen, zitten in voorarrest. Ze riskeren drie maanden cel wegens schending van de openbare orde. Voor de berg is een reinigingsritueel in voorbereiding. Sommigen menen dat de toeristen ter verzoening tien waterbuffels zouden moeten offeren.

Ik dacht aan de Feyenoord-supporters en de Bernini-fontein in Rome. De ontzetting daar.

En aan een andere Gunung.

Gunung Kendeng op West-Java, het stamgebied van de Baduy. Weer een heilige berg, nu met een heiligdom voor de voorouders dat buiten de stamleden niemand aanschouwen mag. Toen een toerist er toch doordrong overstroomde de rivier die op de berg ontspringt. Oudere overleveringen verhalen van indringers die nimmer terugkeerden, aldus de plaats tot een behekste makend.

Ik ken die verhalen. Ik verbleef zelf, met een geliefde, maanden in dat gebied. Althans aan de ons toegestane rand ervan. We verrichtten antropologisch onderzoek. Nooit heb ik het gewaagd het binnengebied te betreden. Te groot was het respect voor de kracht van de Baduyse overtuigingen; de Baduy waren behoeders van de berg, kwetsbaar brongebied van rivieren.

De Gunung Kendeng is een beboste heuvel. De Kinabalu het dak van een bovenwereld.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden