De harde wereld van het conservatorium

AMSTERDAM - Op de gang van het conservatorium staat een man door een kijkgaatje in een deur te spieden. Als hij wordt betrapt legt hij uit dat zijn kersverse vrouw achter de deur toelatingsexamen doet. Stralend vertelt hij dat hij pas is getrouwd met de 23-jarige Maleisische pianiste. De reis- en verblijfspapieren zijn nog maar net in orde en nu hoopt ze hier te kunnen studeren. Even later staat hij haar in diezelfde gang te troosten: ze werd afgewezen.

Het conservatorium is een keiharde wereld. Wie niet toegelaten wordt, ziet niet alleen een opleiding maar een hele toekomst aan zijn neus voorbijgaan. Het concertpodium blijft onbereikbaar. De serie 'Jong, onstuimig, koninklijk', die de Avro vanaf 8 september wekelijks gaat uitzenden, laat in 24 afleveringen van een halfuur het leven op het Koninklijk Conservatorium in Den Haag zien.

Samen met Amsterdam biedt dit instituut de beste muziekopleiding van Nederland. Van over de hele wereld komen de studenten en docenten hier werken.

Een jaar lang, van de toelatingsexamens in 2000 tot het einde van het schooljaar in 2001, volgde een cameraploeg het leven in het gebouw aan de Haagse Stolberglaan. Gesprekjes tussen leerlingen op de gangen, lessen, examens: werkelijk alles mocht worden gefilmd.

Meest opvallend is de openhartigheid waarmee de jury bij examens de camera tegemoet treedt. Jonge musici worden meedogenloos gekraakt: 'beetje stijfjes, schijnheilig noem ik dit, ik mis de muzikale expressie, hij is geen echte pianist, hier kunnen we niet aan beginnen'. Conservatoriumdirecteur Frans de Ruiter oogst de bewondering van de kijker door de charmante wijze waarop hij de kritiek daarna in gekuisde versie overbrengt aan de hevig teleurgestelde kandidaten.

De hoofdrol in deze serie is niet weggelegd voor de studenten, maar voor de muziek. De afleveringen bestaan voornamelijk uit lange fragmenten van lessen en examens. Die zijn best interessant voor de muziekliefhebber. Het hoge niveau van de leerlingen is verbluffend en het commentaar van de docenten op het spel is leerzaam.

Maar het is de vraag hoeveel kijkers geboeid zullen zijn bij een uiteenzetting over de strijktechniek bij een barokviool of de ademverdeling bij een Bach-aria. En wat moet de kijker op de bank met de opmerking van Geoffry Madge aan een van zijn pianoleerlingen dat ze meer rechtop moet zitten om beter te kunnen ademen? Na drie afleveringen weet de kijker precies wat hij achter de deur van een leslokaal kan verwachten: een grapje van de leraar om de spanning te breken, een stukje muziek, een stukje commentaar, nog meer muziek en commentaar. Het heeft iets weg van kijken naar een masterclass. En dat 24 afleveringen lang.

Interessanter zou het zijn geweest om de innerlijke drang van de studenten uit te werken. Waarom willen ze per se de muziek in, een richting waarin weinig geld te verdienen is en de concurrentie moordend is? Wat betekent muziek voor hen, hoe beleven ze dat? En hoe gaan ze om met de kritiek en teleurstellingen, die een groot deel van de opleiding uitmaken?

Een enkele keer vertelt een buitenlandse student over de reden om in Nederland te komen studeren, maar persoonlijke inkijkjes zoals over de Maleisische, zijn opvallend weinig aanwezig. We zien studenten pianospelen, vioolspelen, zingen, componeren en luisteren wat onduidelijke gesprekjes tussen vrienden en vriendinnen af, maar de kijker krijgt geen band met een van de duizend leerlingen op dit instituut.

De serie legt het hele leven op het conservatorium bloot, tot en met de verdeling van de studieruimtes door de conciërge. Het is een aparte wereld en het is boeiend om coryfeeën als Louis Andriessen, Martijn Padding en Ellen Corver over leerlingen te horen oordelen.

Maar bij een serie van 24 afleveringen had een portie human interest niet mogen ontbreken.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden