Reportage

De handelsoorlog met de Verenigde Staten gijzelt de Chinese export, blijkt in de haven van Shanghai

Arbeiders in de Waigaoqiao-haven van Shanghai. Beeld REUTERS, Aly Song

In de haven van Shanghai ligt een deel van de handel stil, omdat bijna iedereen afwacht. De handelsoorlog met de VS leidt tot onzekerheid en frustratie.

Regenwolken omhullen de bovenste verdiepingen van de torens van het Waigaoqiao-havengebied. Aan de voet van een kantoorgebouw glimlachen vijf vrouwen hun tanden bloot terwijl ze visitekaartjes in handen van voorbijgangers proppen. “Kom even praten, vijf minuten maar!” Ze moeten iedereen die ook maar iets te verhandelen heeft, naar binnen lokken.

De dames hebben het wel eens drukker, vertellen ze. “Mijn klanten wachten af of er een overeenkomst komt tussen de Verenigde Staten en China”, zegt Deng Yubao, adviseur in export en import van producten naar en van de Verenigde Staten. Producenten kunnen bij hem terecht voor belastingzaken, registratie, opslag en transport.

De vijftiger kijkt zorgelijk, hij vouwt zijn handen op het donkerhouten blad van een enorm bureau in zijn kantoor op de vierde verdieping. Om hem heen staan glazen kasten vol dossiers. Twintig jaar werkt hij al als agent, hij is wel iets gewend dus. Hoe groot is het deel van de klanten dat afwacht? Even denkt hij na. “Niet klein”, antwoordt hij met een veelzeggende blik.

Zenuwen

De tarievenoorlog tussen China en de Verenigde Staten gijzelt de Chinese export. De containers rijden nog af en aan, maar de zenuwen zijn goed voelbaar in de haven. Bestellingen die al onderweg zijn naar de Verenigde Staten zijn uitgezonderd van de hogere tarieven. Wie nog geen lading onderweg heeft, wacht even om te zien wat er gaat gebeuren. Misschien komt er snel een overeenkomst? Deng heeft geen goede hoop. “Hoeveel gespreksrondes zijn er nu al geweest? Al zowat twaalf.”

De gesprekken tussen Chinese en Amerikaanse onderhandelaars heeft tot weinig wederzijds begrip geleid. President Xi Jinping trok woensdag fel van leer tijdens een conferentie in Beijing. Het was de eerste keer dat Xi in het openbaar sprak, sinds Trump de importtarieven op Chinese producten verhoogde. 

“Denken dat je ras en beschaving superieur zijn ten opzichte van dat van anderen (...) is dom in theorie en rampzalig in de praktijk”, zei Xi. Hij reageerde op een eerdere uitspraak van een hoge Amerikaanse functionaris die stelde dat dit de eerste keer is dat de Verenigde Staten tegenover een concurrerende grootmacht staat, die ‘niet caucasisch’ is.

Tot stilstand

Maar Xi kan niet alleen Trump de schuld geven van de onzekerheid waarin zijn land verkeert. China’s industriële productie, consumentenverkoop en investeringen groeiden in april al minder hard dan verwacht. Ondernemer Kevin Smith voelt ook hoe de economie tot stilstand komt. De Amerikaan bestelt in Shanghai keukenapparatuur en vrieskisten voor Amerikaanse klanten. Hij vertelt aan de telefoon hoe hij bij de eerste tarievenronde een paar procenten van zijn commissie verloor. 

Toen Trump die tarieven vorige week naar 25 procent trok, stopte Smiths grootste klant ermee. “Hij kon het niet meer aan, zei hij. Dat was een derde van mijn clientèle.” Een andere grote klant durfde geen beslissing te nemen ‘uit angst dat er een nieuwe tweet zou opduiken’, die nog rampzaliger was dan de vorige. Uitstel werd afstel, en Smith liep vijftien tot twintig containers aan bestellingen mis. 

“Het meest frustrerende is dat niemand weet wat er nu weer gaat gebeuren. Uiteindelijk is iedereen gewoon bang.” De handel ligt stil, en terwijl Smiths klanten naar andere markten kijken voor hun keukenapparatuur, is de Amerikaan op zoek naar een nieuwe baan.

Andere partners

Deng Yubao begrijpt niet hoe het zover heeft kunnen komen. “Als wij allebei theeglazen hebben, hoeven we die niet te kopen”, zegt hij wijzend naar het glas groene thee dat voor hem staat. “Wij willen hightech importeren, maar de VS wil ons dat niet verkopen. Dan gaan we toch gewoon naar andere landen?”

Deng biedt een sigaret aan en steekt er zelf een op. China hoeft geen concessies te doen, vindt hij. Op de internationale markt kan het land genoeg partners vinden. “Waarom zouden we sojabonen kopen? Dat deden we alleen maar om de balans wat recht te trekken - omdat de Amerikanen dat zo graag wilden. We hóeven ze niet van hen te kopen.”

Lees ook:

Laptops, tablets, en zelfs puntenslijpers: VS zetten 3805 producten uit China op de oorlogslijst. 

Opnieuw presenteert de Amerikaanse overheid een lange lijst goederen die de Verenigde Staten uit China halen en die getroffen zullen worden door invoerheffingen

Trump geniet van zijn handelsoorlog.

Het gaat de VS economisch goed, dus Trump kan zich wat averij veroorloven in zijn handelsoorlog met China. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden