de haagse kier

Wim Kok is vandaag 2486 dagen premier. Hij bereikt daarmee de vierde plaats op de lijst van langst zittende premiers sinds het begin van de vorige eeuw. Het afgelopen weekeinde passeerde hij Hendrikus Colijn, die op 4 augustus 1925 aantrad en in vijf kabinetten totaal 2483 dagen minister-president was. Wil Kok nog van deze vierde plaats af komen, dan zal hij moeten pogen een derde termijn in het Torentje te verdienen. Lukt dat, dan kan hij zelfs Lubbers naar de kroon steken. Maar dan moet de PvdA-premier de derde ambtstermijn wel helemaal volmaken. In dat geval komt hij op 9 juni 2006 op gelijke hoogte met Lubbers. Reken maar dat dit perspectief een belangrijke rol zal spelen bij de beslissing die hij de komende zomer over zijn politieke toekomst gaat maken.

De tien langst zittende premiers sinds 1900:

1 Lubbers (CDA) 4309 dagen

2 Ruys de Beerenbrouck (RKSP) 3906

3 Drees (PvdA) 3789

4 Kok (PvdA) 2486

5 Colijn (ARP) 2483

6 Heemskerk (ARP) 2025

7 Cort van der Linden (lib) 1837

8 Van Agt (CDA) 1781

9 Gerbrandy (ARP) 1755

10 Den Uyl (PvdA) 1683

Nog altijd bestaat weinig uitzicht op een vrouw die zich tussen deze zetelklevende minister-presidenten weet te wringen. Met enige fantasie zitten op dit moment alleen VVD-vice-premier Annemarie Jorritsma en PvdA-minister Tineke Netelenbos in de wachtkamer om de eerste vrouwelijke premier van Nederland te worden. Jorritsma kan in de race komen wanneer haar partij bij de komende verkiezingen de grootste wordt en opnieuw gaat regeren. Ze moet het premierschap dan binnen halen ten koste van Dijkstal en Zalm. Jorritsma is wat openlijker over haar ambities dan Netelenbos, want de VVD-politica vindt dat Nederland wel degelijk rijp is voor een vrouw als premier. Netelenbos daarentegen zei in een interview vorig jaar: ,,Ik zeg altijd dat Nederland nog niet rijp is voor een vrouwelijke premier.'' Waar zij dat op baseert is niet goed duidelijk.

Ons land loopt achter als het gaat om vrouwelijke regeringsleiders. Terwijl Sri Lanka al in 1960 als eerste een vrouwelijke minister-president benoemde, komt Den Haag niet verder dan de primeur van vrouwelijke vice-premiers in het tweede kabinet-Kok. Het werden er bij de formatie van 1998 wel direct twee, Borst en Jorritsma.

Het had heel anders gelopen wanneer KVP-politica 'juffrouw' Marga Klompé in februari 1967 'ja' had gezegd tegen het verzoek om premier te worden in een kabinet dat de katholieken met de VVD vormden. Het werd dat jaar uiteindelijk Piet de Jong. Klompé was al wel in 1956 de eerste Nederlandse vrouwelijke minister geweest. 'Onze Lieve Vrouwe van de Eeuwigdurende Bijstand' weigerde in 1973 ook nog een keer vice-premier te worden, in het kabinet-Den Uyl. Marga Klompé verspeelde in 1967 een positie van Nederland op de lijst van

De tien eerste vrouwelijke presidenten en premiers ter wereld:

1 Sirimavo Bandaranaike - Sri Lanka 1960

2 Indira Gandhi - India 1966

3 Golda Meir - Israël 1969

4 Maria Estela Perón - Argenti- nië 1974

5 Elisabeth Domitien - Centraal Afrika 1975

6 Margaret Thatcher - Groot-Brittannië 1979

7 Maria Pintasilgo - Portugal 1979

8 V. Finnbogadóttir - IJsland '80

9 Mary Charles - Dominicaanse Republiek 1980

10 Gro Harlem Brundtland - Noorwegen 1986

Op de ranglijst van parlementen met het hoogste percentage vrouwelijke leden scoren de noordelijke Europese landen het hoogst. Nederland stond na de verkiezingen van 1998 aanvankelijk op een vierde plaats. Maar de Finse kiezers lieten in 1999 hun aantal vrouwelijke parlementariërs weer stijgen, waardoor de Eduskunta in Helsinki in één klap zowel onze Tweede Kamer in Den Haag als de Stortinget in Oslo passeerde.

De tien parlementen met het hoogste percentage vrouwen:

1 Zweden 42,7 %

2 Denemarken 37,4 %

3 Finland 36,5 %

4 Noorwegen 36,4 %

5 Nederland 36 %

6 IJsland 34,9 %

7 Duitsland 30,9 %

8 Nieuw-Zeeland 30,8 %

9 Mozambique 30 %

10 Zuid-Afrika 29,8 %

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden