de haagse kier

De vrouw is de Joop Zoetemelk van politiek Den Haag: de eeuwige tweede. Bij de VVD staat deze keer Annemarie Jorritsma op die plek, bij de PvdA Jeltje van Nieuwenhoven, bij het CDA Maria van der Hoeven.

Waarschijnlijk schuift GroenLinks Marijke Vos of Femke Halsema als nummer twee naar voren en de SP Agnes Kant. De sloop van de mannenbolwerken verloopt traag. De onderwijzeres Suze Groeneweg deed in 1918 als eerste vrouw haar intrede in de Kamer, andere bolwerken lieten zich lastiger nemen.

Dat brengt ons tot een rijtje van vrouwen die als eerste van hun seksegenoten een instituut op de mannen veroverden.

De tien meest baanbrekende vrouwen in de Nederlandse politiek (functie, partij en jaartal van benoeming):

1 Suze Groeneweg, Tweede-Kamerlid, SDAP (1918)

2 Anna de Waal, staatssecretaris van onderwijs, KVP (1953)

3 Marga Klompé, minister van maatschappelijk werk, KVP (1956)

4 Haya van Someren-Downer, partijvoorzitter, VVD (1963)

5 Tineke Schilthuis, commissaris der koningin, PvdA (1974)

6 Ria Beckers, lijsttrekker bij kamerverkiezingen, PPR (1977)

7 Lien Vos-van Gortel, burgemeester van een grote stad, VVD (1981)

8 Jeltje van Nieuwenhoven, Tweede-Kamervoorzitter, PvdA (1998)

9 Annemarie Jorritsma en Els Borst, vice-premiers, VVD en D66 (1998)

10 Saskia Stuiveling, president Algemene Rekenkamer, PvdA (1999)

De onbekendste van dit tiental is waarschijnlijk Anna de Waal. Deze sociaal-geografe was de eerste bewindsvrouw in Nederland, maar anders dan de tweede, Marga Klompé, is zij volledig vergeten. Een verklaring kan zijn dat zij staatssecretaris was en Klompé minister. Mogelijk heeft ook een rol gespeeld dat haar partij, de KVP, haar ook liever wilde vergeten, nadat ze midden jaren zestig overstapte naar de PSP. Dat veroorzaakte nogal wat opschudding. Politici die van partij veranderen, zijn nooit populair, in hun oude noch in hun nieuwe club. Bisschop Bluyssen nam het destijds nog voor haar op ('de politieke keuze is een volstrekt persoonlijke zaak'), maar dat was het laatste wat van Anna de Waal is vernomen.

Toen minister van binnenlandse zaken De Gaay Fortman in 1974 Tineke Schilthuis in Drenthe wilde benoemen, vroeg een van zijn adviseurs zich hardop of dat wel kon. Stel dat er openbare-ordeproblemen zouden komen. De ouwe Gaay veegde de bezwaren van tafel met de historische woorden: 'Ach, in Drenthe gebeurt niet zoveel'.

Schilthuis maakte als commissaris van de koningin vier gijzelingsacties van Molukse jongeren mee. Ze werd naderhand geprezen voor haar bestuurskracht bij die affaires.

De Naked Chef van de PvdA, lijsttrekker Ad Melkert, is een receptenhoekje begonnen op zijn persoonlijke internetsite. Dat draagt bij aan zijn nieuwe imago: deze man heeft meer interesses dan alleen de Haagse politiek. In Melkerts eethoekje is zijn recept van oktober 'simpel en fris' gehouden. Vooraf adviseert hij een tomaten-cheddarsalade, daarna een venkel-spinaziepasta en als toetje iets met aardbeien. Geen echte winterkost derhalve, wel veel ingrediënten van buiten het seizoen. Ook het vak van sommelier is Melkert niet vreemd, hij laat bij zijn menu een Elzasser Gewürztraminer schenken. Er staan ook dingen over politiek op de site van de partijleider.

Melkert is een erkende lekkerbek sinds zijn interview met de Volkskrant eerder dit jaar in restaurant Savelberg in Voorburg, waar hij pochte over de coquilles St. Jacques met truffel en zeezout uit zijn eigen keuken.

Tijdens de vergaderdagen in de Tweede Kamer zie je Melkert zelden in het gewone restaurant waar medewerkers, bodes, lobbyisten, journalisten en kamerleden door elkaar zitten. Hij kiest, zoals de meeste parlementariërs, voor het restaurant waar alleen de kamerleden en bewindslieden toegang hebben.

Opmerkelijk genoeg zijn er ook politici die het onder-ons-ledenrestaurant links laten liggen en vaak kiezen voor het restaurant-voor-iedereen. SGP en GroenLinks hebben juist daar hun stamtafels. Het kabinet is verdeeld. Een paar ministers eten na een debat in het gewone restaurant, andere bewindslieden zie je er nooit.

Tien politieke stamgasten van het gewone restaurant in de Tweede Kamer:

1 Bas van der Vlies (SGP)

2 Maria van der Hoeven (CDA)

3 Ab Harrewijn (GroenLinks)

4 Gerda Verburg (CDA)

5 Peter van Heemst (PvdA)

6 Femke Halsema (GroenLinks)

7 Thom de Graaf (D66)

8 Minister Tineke Netelenbos (PvdA)

9 Minister Klaas de Vries (PvdA)

10 Minister Els Borst (D66)

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden