De Guardian Angels zijn terug

reportage | Burgemeester De Blasio van New York: Stad is veiliger. Maar inwoner voelt tegenovergestelde.

"Ik schrik me dood", mompelt een man van middelbare leeftijd terwijl we voorbij marcheren. Het is pikdonker in The Ramble, een wild stukje Central Park in New York, met rotsheuveltjes, smalle paadjes en intieme hoekjes waar die man vermoedelijk gezelschap zocht. Dan wil je liever geen groepje tegenkomen als dat van ons, zwijgend doorstappend, in een enkele rij.

Dat hij bang werd, was juist niet de bedoeling. Als het licht genoeg was geweest, had hij rode baretten gezien, en rode jasjes met 'Guardian Angels' erop. Het beroemde vrijwilligerskorps dat de grote steden in de VS veiliger probeert te maken, liep daar voor hém. Algemeen werd in New York de terugkeer van de vrijwillige burgerwacht naar Central Park gezien als een teken dat de bewoners zich - voor het eerst in jaren - weer onveiliger voelen. En als een teken dat de progressieve burgemeester Bill de Blasio een probleem heeft.

Veel New Yorkers verwijten De Blasio dat hij meer aandacht heeft voor misdragingen van de politie dan voor het bestrijden van de misdaad. Dat is een gevoel, want de cijfers over de onveiligheid in de stad wijzen anders uit.

Juist Central Park was de afgelopen decennia een symbool van het veilige New York dat de burgers niet kwijt willen. Een New York dat helemaal was hersteld van de vreselijke jaren zeventig en tachtig, toen de economie van de stad in elkaar zakte en de misdaadcijfers de lucht in schoten.

In die jaren werden de Guardian Angels geboren, vertelt oprichter Curtis Sliwa. Hij zet aan het begin van de patrouille zijn vier vrijwilligers in een rij om hen te fouilleren. Daarna gaan Sliwa's eigen armen wijd en wordt hij door een van hen van boven tot onder beklopt. "We dragen geen wapens", legt hij uit. "En op deze manier garanderen we dat voor elkaar."

In 1979 was Sliwa nachtmanager bij een McDonald's. Er was na 19.00 uur 's avonds geen politie in de (gevaarlike) metro. "Ik bedacht: als we toch met de metro moeten, dan kunnen we net zo goed de wacht houden voor anderen." Hij regelde ook uniformen.

In het begin moest niemand iets van de Guardian Angels hebben. Burgemeester Ed Koch noemde hen 'Hell's Angels'. McDonald's ontsloeg hem. "Maar de metrolijn waarop we werkten, lijn 4, bijgenaamd 'de overval-expres', was na zes maanden wel de enige waar verbetering te zien was." Langzaam maar zeker werden ze geaccepteerd. "Burgemeester Rudolph Giuliani omarmde ons." Dat was in 1989, tegen die tijd waren de Guardians actief in 113 andere steden.

De dienst begint, we lopen het park in. Op een bankje ligt iemand te slapen, zijn bezittingen in tassen om hem heen. Sliwa loopt even naar hem toe. "Gaat het wel?"

Bij zijn aantreden bezwoer de huidige burgemeester De Blasio dat onder hem het aantal daklozen zou dalen. Maar het tegenovergestelde gebeurde. Dat de burgemeester hulpprogramma's uitbreidde om daklozen aan een huis te helpen, en huurders voor uitzetting probeerde te behoeden, hielp weinig.

De oorzaken van het gestegen aantal daklozen in New York zijn grotendeels economisch: het is De Blasio nog niet gelukt het minimumloon in de stad verhoogd te krijgen, en ondertussen stijgen in alle wijken wel de huren.

Sliwa klaagt dat de burgemeester de dakloosheid verkeerd aanpakt. "Hij moet de mensen opzoeken, buurtvergaderingen beleggen. Hij weigert dat. Als hij al eens in Central Park komt, jagen ze eerst de daklozen voor hem weg. Pas de laatste weken geeft hij toe dat er een probleem is. En wat wil hij doen? Meer politie. Hij moet oplossingen zoeken. Dakloosheid is de oorzaak dat het park onveilig is. Daar komen rovers op af, die mensen zijn het kwetsbaarst van allemaal."

Twee aan twee gaat het verder door het park. Als we er aan de noordkant uit komen, op weg naar pauze bij een Dunkin' Donuts, kijkt een stel op een bankje verrast op. "Hé", zegt de vrouw, "zijn jullie hier om ons veilig te houden? Ik heb jullie niet meer gezien sinds de jaren tachtig. Dank je wel!"

Dat de vrijwillige burgerwacht terug is in Central Park, is veelzeggend voor de sfeer in de stad. Bewoners klagen dat New York onveiliger is geworden. Ze verwijten de nieuwe burgemeester van de stad, Bill de Blasio, dat hij te weinig doet aan het probleem. De Blasio zou meer aandacht hebben voor misdragingen van de politie dan voor het bestrijden van de misdaad.

Nog maar 38 procent van de bewoners geeft de burgemeester een goed cijfer. Een meerderheid (55 procent) vindt dat het met de stad de verkeerde kant op gaat sinds De Blasio twee jaar geleden werd gekozen.

De cijfers wijzen echter een andere kant op: de stad is juist veiliger.

De politie van New York maakte onlangs trots bekend dat geen enkele oktobermaand de laatste twintig jaar zulke lage misdaadcijfers had als die van 2015.

New York is onveiliger - oh nee, toch niet

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden