De grutto zit rijstboeren in Afrika steeds vaker dwars

Vogels ontvluchten onvriendelijk Nederlands boerenland

Grutto's die na het broedseizoen uit Nederland terugvliegen naar Afrika, komen daar steeds vroeger aan. Arriveerden ze twintig jaar terug nog ruim in augustus, tegenwoordig keren ze al in juli terug. Nederland heeft de vogels in het broedseizoen steeds minder te bieden "Afrikaanse rijstboeren krijgen daardoor steeds meer problemen", zegt vogelonderzoeker Jos Hooijmeijer van de Rijksuniversiteit Groningen.

"Afgelopen maand, tijdens een expeditie in Senegalese rijstgebieden, werden we dagelijks aangeklampt door wanhopige rijstboeren. De vogels arriveren tegenwoordig precies op het moment dat zij rijst inzaaien of jonge rijstplantjes in het veld uitplanten. Alles wordt opgevreten of vertrapt. Ze moeten hele percelen twee of drie keer inzaaien, voor de rijst kans krijgt om aan te slaan."

Hooijmeijer was afgelopen maand samen met een collega in de Senegalese regio Casamance, op aangeven van enkele vogels uit het Groningse onderzoek met satellietzenders. "Verschillende vogels werden hier al in juli gepeild. Na aankomst vonden we duizenden grutto's op de rijstvelden, waaronder heel veel vogels uit ons onderzoeksproject.'

De Senegalese rijstboeren waren minder blij dan Hooijmeijer, met al die grutto's. "Het is nog een geluk dat Casamance een regio is waar alle wapenbezit verboden is vanwege een conflict over de zelfstandigheid, anders zouden er zeker veel vogels sneuvelen."

De onderzoekers werden niet aangesproken op de Nederlandse rol inhet probleem. "Deze mensen hebben geen idee dat de grutto in het voorjaar even bij ons zit. Ze staan met hun oren te klapperen als je dat vertelt. Maar het probleem zit natuurlijk wel bij ons, in ons sterk geïntensiveerde boerenland", zegt Hooijmeijer. "De grutto's vertrekken zo vroeg uit Nederland omdat hun broedseizoen voortijdig mislukt: veel nesten gaan in een vroeg stadium verloren en het merendeel van de kuikens redt het niet."

De populatie grutto's wordt ieder jaar een beetje kleiner. Toch worden de problemen in Afrika groter. Volgens Hooijmeijer komt dat omdat tegenwoordig ook de grutto's die wél succesvol broeden steeds vroeger terugvliegen naar Afrika. "In de jaren tachtig kon je in de weilanden tot ver in juli grote groepen grutto's aantreffen; die vonden in de vochtige weilanden voldoende voedsel en vervingen hier grotendeels hun veren. Nu zijn de weilanden zo sterk ontwaterd en hard, dat grutto's na het broedseizoen geen wormen meer kunnen vinden. Ook succesvolle vogels trekken dus eerder terug en ruien in Afrika. Tot verdriet van de Afrikaanse rijstboeren. Maar feitelijk hebben ze die problemen dus niet aan de grutto te danken, maar aan de Nederlandse melkveehouderij."

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden