De grote woorden van de kleine Klaver gaan erin als koek

Jesse Klaver op tournee als nieuwe fractievoorzitter, gisteravond in Utrecht.Beeld Werry Crone

Dirk-Jan van Stralen, een jonge ondernemer uit Wijk bij Duurstede, heeft bij de laatste verkiezingen op D66 gestemd. Helemaal zijn partij. Maar toen hij vorige week las dat Jesse Klaver, de nieuwe voorman van GroenLinks, 'de grootste nachtmerrie van Alexander Pechtold' wordt genoemd, wilde hij dat wel eens zien.

Van Stralen toog naar Utrecht, waar Klaver gisteren zijn eerste gesprek met de partijleden voerde. Als fractievoorzitter dan. Als Kamerlid heeft hij al menig debatavond achter de rug, vaak met het nodige chagrijn. In zijn zesjarige loopbaan was het gesprek met de leden niet altijd even leuk.

Ze waren het niet eens met GroenLinks-steun voor een militaire missie, ze hadden kritiek op de leiding, ze dachten intens anders over de te voeren politieke lijn.

Volgeboekt
Maar GroenLinks is veranderd. Na twee jaar van grondige introspectie is de blik vooruit gericht. Het zijn dezelfde leden, maar nu zijn ze hoopvol, klaar om met Jesse Klaver de strijd aan te gaan met het 'economisme'. Ze meldden zich in zulke groten getale dat de partij al vroeg op de dag moest meedelen dat de gehuurde theaterzaal, tweehonderd stoelen groot, was volgeboekt.

De partij wist niet helemaal wat te verwachten. De keus voor Klaver als fractieleider is een gewaagde. Hij heeft zeker charisma, maar hij is jong. En hoe reageren de leden op opnieuw een onderhandse fractievoorzitterswissel? Twee jaar geleden oordeelde een onderzoekscommissie dat de leden voortaan altijd betrokken moeten worden bij zo'n ruil. Ze zouden moeten kunnen kiezen wie hun voorman wordt.

Maar de leden reppen er niet over. De jonge Klaver staat voor hen, met tot boven de ellebogen opgerolde hemdsmouwen, en ze applaudisseren. Ze klappen als hij zegt dat GroenLinks 'niet in zijn eentje de wereld kan veranderen, maar in ieder geval wel het vuur kan aansteken'. Als hij zegt dat we af moeten van de gedachte dat het je eigen schuld is als je werkloos bent. Als hij toegeeft dat hij soms ook wel eens vreest dat de werkelijkheid weerbarstiger blijkt te zijn dan hij hoopt, maar dat dat hem niet weerhoudt te blijven hopen.

Initialen
Ze vragen hem niet naar zijn leeftijd, niet of hij zichzelf overschat. Hij is pas 29 jaar, deze nieuwe fractieleider, maar in Utrecht is geen GroenLinkser die hem dat kwalijk neemt. Waarom zouden ze? Klavers ambitie is van het begin af aan helder geweest. Zijn studiegenoten kunnen zich nog herinneren hoe hij al voor zijn twintigste verklaarde dat hij ooit een groot leider zou zijn, die de wereld zou veranderen. Hij heeft zich er nooit voor geschaamd.

"Mensen zullen denken: ach, dat jochie. Maar uiteindelijk zal ik er staan", zei hij vijf jaar geleden opnieuw, in een interview in Trouw. Hij vertelde er ook van zijn inspiratiebron: John F. Kennedy. "De initialen heb ik al: Jesse Feras Klaver."

Niemand ook die hem vraagt naar de legitimiteit van zijn machtsovername. De tussentijdse onderhandse wissel, de leden denken er niet meer aan. Ze reiken Klaver voorbeelden aan van economisme in onderwijs, in de huurmarkt, in de zorg. Ze mompelen instemmend bij zijn antwoorden.

Vandaag is zijn eerste fractievoorzittersdag in de Tweede Kamer. Daar zal hij met spoed gaan werken aan zijn wereld, want wat Klaver betreft moet die binnen vijf of tien jaar energie-onafhankelijk worden en overgaan in een ontspannen samenleving. Hij zal het druk krijgen. Want de komende weken staat ook menig nadere ontmoeting met leden gepland.

Verlopen die allemaal zoals gisteren in Utrecht, dan zou D66 - en ook Samsom en Roemer - het inderdaad wel eens warm kunnen krijgen. Eén stem verloor Pechtold al aan Klaver: Dirk-Jan van Stralen stemt volgende keer GroenLinks.

'Economisme als moderne dwaalleer'

Als Jesse Klaver het uitspreekt lijkt het net alof hij het zelf heeft uitgevonden, maar 'economisme' is geen term die sinds vorige week bestaat. In GroenLinks is de term al heel wat langer in zwang. Bas de Gaay Fortman, ooit fractievoorzitter van een voorloper van GroenLinks, wijst al jaren op het gevaar van economisme.

Ook in de wetenschap bestaat de term al langer. Al in 1997 sprak socioloog Abram de Swaan er over. Hij noemt het 'een moderne dwaalleer'. Met enige vertwijfeling: "Hoe heeft dit primitief economisme kunnen doordringen in openbaar bestuur, zorg, onderwijs en wetenschap?"

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden