Sportief Elftal

De grote eredivisieclubs groeien sneller dan de rest, en dat is een probleem

Luuk de Jong viert het derde van de zes doelpunten die PSV in oktober scoorde tegen het kansloze Emmen. Beeld ANP

PSV en Ajax zijn veel te sterk voor de andere teams in de eredivisie. Hoe krijgen we de competitie weer gelijkwaardig? Sportmarketeer Bob van Oosterhout en oud-trainer Foppe de Haan hebben wel ideeën.

De eredivisie wordt zaterdag hervat na een interlandperiode, maar echt spannend is onze nationale voetbalcompetitie niet. PSV en Ajax steken er met kop en schouders bovenuit. Uitslagen ­onderstrepen dat. PSV won dit seizoen al met speels gemak van Willem II (6-1), ADO Den Haag (0-7) en FC Emmen (6-0), terwijl Ajax weinig moeite had met Excelsior (1-7), AZ (5-0) en Vitesse (0-4). De vraag is: hoe komt dit? En vooral: hoe kunnen we onze competitie weer spannend maken?

“Dat de grote clubs veel sneller groeien dan de rest, kun je absoluut een probleem noemen”, stelt sportmarketeer Bob van Oosterhout. “Want de ­financiële verschillen worden alsmaar groter en daarmee ook de sportieve kansen.” Geld speelt zeker een rol, vindt ook oud-voetbaltrainer Foppe de Haan. “Maar de manier waarop ploegen zich soms naar de slachtbank laten leiden, is ook niet normaal”, meent hij. “Het ontbreekt sommige ploegen aan strijd en een goed plan.”

De Haan: “VVV-Venlo vind ik dit seizoen nou een goed voorbeeld. Zij hebben een goed plan en leveren strijd, waardoor ze ook de topclubs optimale weerstand bieden. De manier waarop SC Heerenveen, Excelsior en ook AZ ­tegen de topclubs spelen, is soms net alsof ze open huis houden. Dat was in mijn tijd wel anders. Als Ajax naar Heerenveen, Groningen of Twente moest, dan konden ze hun borst nat maken. Vaak verspeelden ze daar punten.”

Van Oosterhout: “Aan de andere kant moeten we het ook niet groter maken dat het is. In het voetbal heerst zoals altijd de waan van de dag. Iedereen ziet dat Ajax en PSV er dit seizoen met kop en schouders bovenuit steken, maar op basis van de laatste tien jaar kun je niet zeggen dat dit probleem structureel is. We hebben de laatste seizoenen meer dan ooit competitiespanning tot op de laatste speeldag gehad. En in de afgelopen tien seizoenen zijn er maar liefst vijf verschillende kampioenen geweest; PSV, Ajax, Feyenoord, FC Twente en AZ. Er zijn genoeg Europese competities waar de spanning een stuk lager ligt.”

De Haan: “Het gaat mij erom dat ploegen zich tactisch wapenen. Ga eens compact staan. En als je tegenstander over de middenlijn komt, dan lever je strijd in de duels. Veel ploegen willen ‘mooi’ voetballen. Nederlandse trainers praten vaak alleen maar over wat ze willen zien in balbezit. Het gaat nooit over wat er moet gebeuren als ze de bal eens niet hebben. Dat is veelzeggend, vind ik.”

Van Oosterhout: “Als je de spanning in de eredivisie wil vergroten, zijn er in mijn ogen drie knoppen waar je aan kunt draaien. Ten eerste moeten clubs dezelfde omstandigheden creëren. Dat betekent dat iedereen met dezelfde bal op een natuurgrasveld speelt. Daarnaast moet de verdeling van de tv-gelden gelijkwaardiger gebeuren dan nu. Nu is er een verschil van een factor vier tot vijf tussen de grootste en de kleinste club. Dat verschil zou maximaal twee moeten zijn. Ten tweede zou de ECV de eredivisie moeten benaderen vanuit het perspectief van het volledige betaald voetbal in Nederland. Dus niet alleen het versterken van de eredivisie, maar juist ook het versterken van de Keuken Kampioen-divisie. Als je het ­niveau van de onderkant omhoog weet te krijgen, dan wordt het betaald voetbal als geheel alleen maar sterker.

“De derde knop is de marktvergroting. Harry Van Raaij (oud-voorzitter van PSV, red.) had het twintig jaar geleden al over een Atlantic League, waarin de Nederlandse clubs hun krachten zouden bundelen met Scandinavische landen en Schotland, bijvoorbeeld. Meer voor de hand ligt een samensmelting met de Belgische competitie. Als je sportief verder wil komen, is dit de kortste klap.”

Foppe de Haan: ‘Het gaat mij erom dat ploegen zich tactisch wapenen. Ga eens compact staan. En als je tegenstander over de middenlijn komt, dan lever je strijd in de duels. Veel ploegen willen ‘mooi’ voetballen’. Beeld Merlijn Doomernik

De Haan: “Vincent Kompany (Belgisch international, red.) opperde dat ook: moeten clubs uit België en Nederland niet samengaan in een competitie? Ik heb dat model ook gezien bij de vrouwen. We moeten alleen één ding niet vergeten: je voetbalt voor ­publiek. Supporters vinden derby’s als SC Heerenveen-FC Groningen juist mooi. Komt er meer publiek als ze tegen Standard Luik spelen? Dat vraag ik me af, hoor.”

Van Oosterhout: “Kijk ook eens naar Engeland. Vaak wordt de Premier League als voorbeeld genoemd van een goed georganiseerde, sterke en spannende competitie. En dat ligt zeker ook aan hun structuur. De Premier League is opgericht in een tijd dat het Engelse voetbal op zijn gat lag. Destijds spraken clubs af om min of meer in gemeenschap van goederen te werken aan een revival van de competitie. Dat is gelukt. Er worden miljarden euro’s verdiend aan tv-inkomsten uit binnen- en buitenland, die ook nog eens op een zeer solidaire manier worden verdeeld onder de twintig deelnemers. Die gegarandeerde inkomsten maken het voor investeerders zeer interessant om in een voetbalclub te stappen. En zo is de Premier League niet meer in te halen voor de rest van de Europese competities.”

De Haan: “In Engeland kijken ze wat meer naar elkaar om, ja. Maar Manchester City wordt ook dit jaar weer kampioen, hoor. En waarom? Omdat ze de beste trainer en de beste spelers hebben.”

In het sportief elftal buigen zich, naar het voorbeeld van de elftallen van onze redactie religie & filosofie, per aflevering twee van de elf deskundigen over een actueel sportief vraagstuk.

Lees ook:

Ajax-Feyenoord maakt pijnlijk duidelijk: Nederland heeft geen topdrie meer

Iets minder duidelijk had het wel gemogen, de bevestiging dat voetballand Nederland geen topdrie meer heeft, schreef chef sport Henk Hoijtink eind oktober na de klassieker.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden