Column

De grootste vijand van de Palestijnen

Issam Sarwati was een Palestijnse vredesonderhandelaar en werd op 10 april 1983 doodgeschoten in de lobby van een hotel. Beeld anp
Issam Sarwati was een Palestijnse vredesonderhandelaar en werd op 10 april 1983 doodgeschoten in de lobby van een hotel.Beeld anp

De antisemieten zijn de grootste vijanden van het Palestijnse volk.' Dat is geen uitspraak van Dyab Abou Jahjah, maar van Issam Sartawi, vredesonderhandelaar namens de Palestijnse Bevrijdingsorganisatie (PLO).

De uitspraak is ons overgeleverd door de Israëlische vredesactivist Uri Avnery in zijn artikel The Ghetto Within (2012). Sartawi vertelde dat hij een Franse antisemitische politicus in zijn Parijse kantoor op bezoek kreeg. Deze bood hem een samenwerking aan. Sartawi gooide hem zijn kantoor uit.

De anekdote, of die nu op waarheid berust of niet, biedt inzicht in de visie op het verschijnsel antisemitisme onder de Palestijnse en islamitische vijanden van Israël. In hun logica is het Europese antisemitisme verantwoordelijk voor de verdrijving en onderdrukking van de Palestijnen, want zonder het antisemitisme was het zionisme nooit van de grond gekomen en de staat Israël er nooit geweest. Anders gezegd: men had niet zes miljoen Joden moeten vermoorden, want dat is slecht voor de Palestijnen. Het is ontegenzeggelijk logisch, maar tegelijk zeer egocentrisch.

'My Friend, the Enemy'
Waarschijnlijk was Sartawi zich van het egocentrische karakter van zijn ongetwijfeld aardig bedoelde uitspraak niet eens bewust. Hij was goed bevriend geraakt met Avnery. Een andere anekdote illustreert dit. In zijn boek 'My Friend, the Enemy' (1986) beschrijft Avnery een diner met Sartawi in een restaurant aan de Parijse Boulevard Saint-Germain.

Na het hoofdgerecht ging Sartawi naar het toilet en vroeg Avnery op zijn aktenkoffertje te letten. Toen hij terugkwam zei hij lachend: "Als ik mijn vrienden vertelde dat ik een koffer vol PLO-geheimen bij een zionist achterliet, zouden ze me niet geloven." Avnery antwoordde: "Als ik mijn vrienden vertelde dat een PLO-terrorist een koffer onder mijn tafel achterliet en dat ik bleef zitten, zouden ze denken dat ik gek was." Ze lachten en bestelden het dessert.

Sartawi, een in Palestina geboren en in Amerika opgeleide cardioloog, was een adviseur van PLO-leider Yasser Arafat inzake Europa en Amerika. Hij behoorde tot de gematigde vleugel binnen de PLO en was het oneens met Arafats afwijzing in 1982 van het vredesplan van de Amerikaanse president Ronald Reagan, dat kon leiden tot een Jordaans-Palestijnse staat. Sartawi trad daarmee in de voetsporen van Said Hammami, die zich als eerste binnen de PLO uitsprak voor een tweestatenoplossing. Hammami werd in 1978 in zijn Londense kantoor vermoord, vermoedelijk door de Palestijnse terreurgroep van Abu Nidal.

Alles-of-nietsdenken
Sartawi wist dat zijn leven gevaar liep door zijn gematigde opvattingen, die niet strookten met het heersende alles-of-nietsdenken dat opriep tot de vernietiging van de staat Israël. In 1981 werd de Egyptische president Anwar Sadat, die vrede met Israël had gesloten, tijdens een militaire parade doodgeschoten door soldaten die lid waren van de Egyptische Islamitische Jihad.

Heere Heeresma Beeld Maartje Geels
Heere HeeresmaBeeld Maartje Geels

Sartawi bleef echter trouw aan zijn gematigde opvattingen. Hij vond Arafat onrealistisch en ergerde zich aan diens poging de Palestijnse nederlaag van 1982 als een overwinning voor te stellen. "Nog zo'n overwinning (de PLO moest uit Libanon naar Tunesië vluchten) en de PLO zit op de Fiji-eilanden", zei hij.

Op 10 april 1983 werd Sartawi doodgeschoten in de lobby van een hotel in Portugal. Men verdenkt Abu Nidals terreurgroep. De antisemieten zijn nog steeds de grootste vijanden van de Palestijnen. Nu echter niet de Europese antisemieten, maar de islamitische.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden