De Groningse gasramp

Je zou cabaretier Freek de Jonge een respons gunnen als die Hugo Borst kreeg. Die zorgde er samen met medestrijder Carin Gaemers voor dat publiek én politiek massaal in beweging kwamen voor de ouderenzorg. De Jonge trekt deze week door 'aardbevingsland', spreekt bewoners moed in en strijd voor een aardbevingen-actieplan. Vandaag ligt zijn manifest ter ondertekening in de Groningse Oosterpoort, onder het strijdmotto 'Laat Groningen niet zakken'.


De Jonge vergelijkt het aardbevingsleed met een 'schandaal van het formaat Watersnoodramp'. Dat is nogal wat. In Zeeland vielen in 1953 ruim 1800 doden, de ramp maakte zeer grote indruk op de rest van het land, en een van de gevolgen die we tot de dag van vandaag zien zijn de Deltawerken. In Groningen is gelukkig nog geen dode gevallen, en het leed in Groningen heeft er zich niet stormachtig voltrokken, al was de grote beving in Huizinge van 2012 een keerpunt. Net als de onthulling kort daarop dat gasbedrijf Nam en de overheid decennialang geen rekening hielden met de veiligheid van de bewoners in het gebied.


Maar er zijn inderdaad opvallende parallellen. Het verdriet dat De Jonge tijdens zijn rondgang door Groningse dorpen aantreft, lijkt op de emoties die Selma Leydesdorff in haar boek 'Het water en de herinnering' vastlegde. Leydesdorff interviewde begin jaren negentig vele Zeeuwen over hun beleving van de watersnoodramp. Zij deed de belangrijke ontdekking dat de nationale herinnering en beleving van de ramp - verbonden met trots, Deltawerken, een gewonnen strijd tegen het water - heel anders was dan de persoonlijke herinnering van veel Zeeuwen. Voor hen betekende de ramp verlies, verdriet en - uiteindelijk - verwerking.


Ook nu zien we dat proces. Groningen lijkt voor de rest van het land al bijna geschiedenis, zeker voor Den Haag. De gaswinning is immers flink teruggeschroefd, nieuwe energiebronnen komen op, er is ruim een miljard beschikbaar voor reparatie en compensatie. Wat zeuren ze nog? Maar zelfs als de provincie wordt meegenomen in een transitie naar duurzamer energie, noem het een Deltaplan, biedt dat geen soelaas voor de Groningers in hun persoonlijk leven. En dat is de snaar die De Jonge met zijn tour door het ommeland wel weet te raken.


De prijs die vele Groningers hebben betaald voor de welvaartsgroei van heel Nederland, in de vorm van verlies aan veiligheid in hun eigen huis, aan vertrouwen en gezondheid, is groot. Natuurlijk, het helpt als de schadeafhandeling straks écht onafhankelijk en sneller gebeurt, of als er ruimhartiger huizen worden opgekocht. Maar waar De Jonge terecht op wijst, is dat Groningen meer compassie en solidariteit verdient dan het nu krijgt.


De mening van de krant, verwoord door leden van de hoofdredactie en senior redacteuren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden