De grijze straatvechters van het Binnenhof

De huidige formatiegesprekken tussen VVD en PvdA doen terugdenken aan 1994, toen het kabinet Paars I tot stand kwam. De rood-blauwe samenwerking was destijds echter niet de enige revolutionaire stap in de politieke geschiedenis, het was ook de periode waarin de ouderenpartijen spectaculair opkwamen.

Het Algemene Ouderen Verbond (AOV) debuteerde met zes zetels in de Kamer en was daarmee de vijfde partij van Nederland. Ook Unie 55+ kreeg een afgevaardigde. Het was in de tijd dat verzorgingshuizen nog bejaardenoorden werden genoemd. Er werd op deze 'bejaardenoorden' bezuinigd en vooral veel CDA-stemmers waren daar boos over.

Toen tijdens de verkiezingscampagne toenmalig CDA-lijsttrekker Elco Brinkman ook nog eens opperde om de AOW te bevriezen, was de weg vrij voor de AOV. "Er is nu geen andere keus meer", luidde de verkiezingsslogan. Fractievoorzitter werd een oud-VVD'er: Jet Nijpels, de schoonzus van Ed.

En tegenwoordig is zij de buurvrouw van Henk Krol, fractievoorzitter van de huidige ouderenpartij 50Plus, ook een nieuwe partij in de Kamer. Krol zegt dat hij veel met zijn buurvrouw heeft gepraat, en dus prima weet wat hij moet doen om te voorkomen dat het net zo'n zootje wordt als bij de AOV.

Batenburgers
Het is te hopen dat Nijpels in haar adviezen aan Krol zich bewust was van haar eigen rol in het geheel. Het begon ermee dat ze in 1993 boos haar lidmaatschap van de VVD opzegde, omdat ze geen plekje meer kreeg op de kandidatenlijst in haar gemeente Eindhoven. Als voorvrouw van de AOV zette ze al binnen een half jaar de eerste collega uit de fractie: Theo Hendriks. Hij opereerde te solistisch, vond ze.

Na een jaar volgde het vertrek van twee andere AOV'ers: Cees van Wingerden en Will Verkerk. Zij stonden, in tegenstelling tot Jet Nijpels, achter de kandidaatstelling van Martin Batenburg voor de Eerste Kamer. Nijpels dwong hen de partij te verlaten. Niet alle leden waren het hiermee eens. Er ontstond een strijd tussen de 'Nijpelianen' en de 'Batenburgers'.

Een meerderheid maakte Batenburg weer lid van de partij, een paar dagen nadat het bestuur hem had geroyeerd, en zette juist Jet Nijpels uit de partij samen met twee anderen. Nijpels richtte een nieuwe partij op: Senioren 2000, en Van Wingerden en Verkerk werden weer AOV'ers. Ondertussen ging het ruzie maken echter gewoon door.

Tijdens de Algemene Beschouwingen van 1995 voerde Nijpels het woord namens de Senioren 2000. Verkerk maakte zich daar druk om, omdat je pas de naam van je nieuwe partij mag gebruiken na de verkiezingen. Nu was Jet niets meer of minder dan de Groep Nijpels, benadrukte Verkerk. Van de Kamervoorzitter mocht ze aanvankelijk haar gang gaan, totdat ze voor de zoveelste keer 'Senioren 2000' in de mond nam. De voorzitter zei cynisch: "Ik moet vaststellen dat tot nu toe de Groep Nijpels nog niets vindt?"

Schadevergoeding
Cees van Wingerden beschuldigde tegelijkertijd zijn oud-partijgenoot van financiële knoeierij. Nijpels zou 86.000 gulden hebben achtergehouden toen zij uit de AOV vertrok. Onbewezen, achtte de rechter in 1997, en hij besloot dat Van Wingerden een schadevergoeding aan Nijpels moest betalen van 2500 gulden.

Toen vervolgens Van Wingerden en Verkerk ruzie kregen en Verkerk solo doorging, ontstond de vijfde ouderenpartij in de Kamer. En jawel, ook in de Eerste Kamer liep het spaak, want Batenburg verliet in 1998 vrijwillig de AOV. Hij probeerde het daarna als lijsttrekker van de NSOV: Nieuw Solidair Ouderen Verbond, om uiteindelijk lid te worden van het CDA.

Dat de chaos nog groter kan, heeft daarna de LPF bewezen, maar die zal het huidige 50Plus niet overtreffen. Al was het alleen maar omdat deze ouderenpartij met slechts twee man in de Kamer zit. Het grootste risico op gesteggel zit bij de senator, althans als het politieke verleden een graadmeter is. Jan Nagel was namelijk eerder actief voor de PvdA, Leefbaar Hilversum, Leefbaar Nederland, Partij voor Rechtvaardigheid, Daadkracht en Vooruitgang en nu dus 50Plus.

Ruziemakers in de Kamer:
1) Hero Brinkman (PVV)

2) Winny de Jong (LPF)

3) Jet Nijpels (AOV)

4) Gerard van As (LPF)

5) Dion Graus (PVV)

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden