De griepprik werkt niet goed. Is dat gevaarlijk?

Beeld anp

De griepprik heeft dit jaar nauwelijks effect. De meeste mensen die de prik dit seizoen hebben gekregen, zijn slechts voor 10 tot 20 procent beschermd tegen de griepvirussen die nu rondgaan. Wat is er precies aan de hand?

Hebben de makers van de prik zich vergist?
Ja en nee. Net als in voorgaande jaren heeft de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) het griepvaccin een half jaar van tevoren samengesteld. Die aanlooptijd is nodig om het vaccin te ontwikkelen en in voldoende hoeveelheid te produceren.

Omdat in de zomer nog niet met zekerheid gezegd kan worden welke griepvarianten in de winter rond zullen gaan, moeten de makers risico nemen. Ze maken een vaccin dat zich richt op de virussen waarvan zij verwachten dat die de overhand krijgen. Een van de virussen in de huidige prik is H3N2.

Dat gaat nu inderdaad rond, maar wel in een andere variant. Daardoor geeft de griepprik geen optimale bescherming: slechts 10 tot 20 procent, terwijl het 70 tot 80 had moeten zijn. Viroloog Ab Osterhaus van de Universiteit van Utrecht noemt het vaccin daarom vandaag in De Telegraaf een 'mismatch'. Overigens valt die fout de WHO niet aan te rekenen. De virusstam die nu rondgaat, was een half jaar geleden nog niet in beeld.

Heeft het vaccin helemaal geen effect?
Nee, zo erg is het niet. De WHO heeft twee andere virussen namelijk wel goed voorspeld. De griepprik van dit jaar beschermt tegen H1N1 en een B-influenza, en die heersen ook. Wie geprikt is, heeft van die virussen dus weinig te vrezen.

Is de inschattingsfout gevaarlijk?
Inmiddels staat de officiële teller op 1,1 miljoen ziektegevallen (sinds november) en is er in Nederland sprake van een epidemie. Die term wordt gebruikt als meer dan 50 op de 100.000 duizend mensen zich met griepklachten bij de huisarts melden, en dat is nu zeker het geval. Afgelopen week waren het er 142.

Voor de meeste mensen zijn de gevolgen vooral vervelend. Het eerdergenoemde H3N2-virus, waaruit de huidige griepgolf goeddeels bestaat, brengt binnen een dag na infectie de gebruikelijke klachten: koorts, spierpijn, gevoelige huid, vermoeidheid en neusloop. Die klachten houden meestal een week aan. Vaak duurt het twee weken totdat je er weer helemaal bovenop bent.

Het virus is wel gevaarlijk voor risicogroepen, zoals ouderen en mensen met hart- en vaatziekten, diabetes, kanker of longziekten. Kortom: de mensen die door de prik beschermd moeten worden. Zij worden geadviseerd om bij de eerste griepverschijnselen antivirale middelen te slikken. Wie de griepprik krijgt omdat hij astma of lichte suikerziekte heeft, loopt uiteraard minder risico dan een oudere of kankerpatiënt. Vooral voor die laatste groep kan de griep een hele harde klap zijn.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden