De Griekse kiezer heeft een complex verlanglijstje

Wat gaan de Grieken doen? Beeld EPA
Wat gaan de Grieken doen?Beeld EPA

Vandaag gaan de Grieken voor de tweede keer in anderhalve maand naar de stembus. De strijd gaat vooral tussen de conservatieve partij Nieuwe Democratie en de radicaal-linkse Syriza. De inzet is: Europa en de euro. Maar wat willen de Grieken eigenlijk?

Kostas Staikoglou (24) 'Ik wil afrekenen met de fascisten' Derde machinist op de koopvaardij Stemt op Antarsia (extreem-links)

"Ik ga stemmen omdat ik het politieke systeem wil veranderen. Er moet een nieuw tijdperk aanbreken, voor de politiek en voor de samenleving.Ik stem op Antarsia, een kleine linkse partij. Zij komen op voor het volk. Ze organiseren de stakingen en lopen voorop bij de protesten.

Zij zijn de juiste partij om Griekenland uit de crisis te halen.
En uit de euro en uit de Europese Unie. De hele politiek van Europa is erop gericht landen van elkaar afhankelijk te maken en elkaars producten af te nemen. Maar Griekenland is in staat om voor zichzelf te zorgen. We kunnen onze landbouw en industrie ontwikkelen en we hebben het toerisme en de scheepvaart. Met de scheepvaart gaat het nog steeds goed en het toerisme kunnen we nieuwe impulsen geven.

Ik hoop dat Syriza de verkiezingen wint en groot genoeg zal zijn om een regering te kunnen vormen met de andere extreem-linkse partijen, zoals Antarsia. Het belangrijkste is nu dat we allemaal Syriza steunen. De andere partijen proberen de mensen bang te maken. Ze zeggen dat Syriza de antichrist is die de hel op aarde brengt. Maar Syriza en de regering die er komt - wat voor regering dat ook zal zijn - zal iets nieuws zijn, en nieuwe dingen moet je niet op voorhand beoordelen, maar op hun resultaten.

Ik hoop alleen dat Syriza zich aan haar verkiezingsprogramma zal houden en niet een soort van Pasok wordt. En wat ik echt wil is dat we morgen afrekenen met de fascisten van de Gouden Dageraad. Die partij is zeer, zeer gevaarlijk. Ze hebben geen programma, geen oplossingen. Ze zeggen alleen: als jij anders bent dan wij, een ander geloof hebt of een andere kleur, dan komen we je vermoorden. Ze kondigden vandaag aan dat ze naar kinderdagverblijven die wachtlijsten hebben zullen gaan. Ze willen alle buitenlandse kinderen op straat gooien, zodat er plaatsen komen voor Griekse kinderen. Kun je je dat voorstellen? Ze slaan vrouwen in elkaar en bedreigen kinderen! Dit moet echt stoppen.

Oké, er is een probleem met migratie in dit land en er zijn buurten in deze stad waar het helemaal mis is. Maar Griekenland heeft vreselijk geleden onder de nazi's. Er zijn genoeg andere partijen om op te stemmen. En het is ook niet zo dat de Afghanen hiernaartoe komen, omdat ze thuis geen zon hebben."

Kostas Staikoglou (24) Beeld Dirk Van Harten
Kostas Staikoglou (24)Beeld Dirk Van Harten

Andreas Koulouris (49) 'Ik wil van het kapitalisme af' Eigenaar winkel Stemt op de communisten

"Het zijn echt hele moeilijke tijden. Niet alleen voor Griekenland, maar voor de hele wereld. Het probleem is het kapitalisme. We werken als slaven voor een handjevol extreem rijken.

Ja, dit is mijn eigen winkel, maar ik behoor gewoon tot de arbeidersklasse. En dat je je als arbeider op kunt werken en rijk kunt worden, is een sprookje. Dat gebeurt alleen in Hollywoodfilms. Het echte leven is keihard. Voor arbeiders was het altijd al moeilijk, maar de crisis maakt het nog erger.

Kijk om je heen. Dit is de armste wijk van Athene. Hier wonen bijna alleen migranten en gepensioneerden. En de crisis klopt elke dag opnieuw op hun deur, terwijl de rijken nergens last van hebben. Ik ga stemmen, omdat ik af wil van het kapitalisme. Alleen op die manier kan ik de gewone mensen helpen. Alleen zo kan ik opkomen voor de belangen van de arbeidersklasse.

Ik weet niet of het gaat lukken om het kapitalisme te vernietigen. Het is nog een heel jong systeem, dat slechts een paar eeuwen bestaat. Als je kijkt naar het feodalisme, dat heeft bijna duizend jaar bestaan. Misschien dat het kapitalisme het ook nog wel vierhonderd jaar volhoudt, maar het zal verdwijnen. De mensen willen verandering en met deze verkiezingen kunnen we een begin maken.

Je snapt dat ik links ga stemmen. Op de communisten. Alle andere partijen zijn wat mij betreft gewoon rechts. Syriza? Die zijn rechts. De socialisten? Rechts. Al die partijen willen alleen maar een paar dingen veranderen. Dat noem ik niet links. Het is het hele maatschappelijke systeem dat op de schop moet, vanaf de wortels. De communisten zijn de enigen die dat willen. We moeten hier krijgen wat mensen destijds hadden in de Sovjet-Unie.

Ze werkten vijf dagen per week, niet meer dan acht uur per dag. Het onderwijs en de gezondheidszorg waren voor iedereen toegankelijk. Nu werken we meer dan zestig uur per week, van 's ochtends vroeg tot 's avonds laat. En waarom? Omdat we de slaven van de rijken zijn die zelf niet werken. Denk jij nu echt dat de directeur van Heineken werkt? Nee toch? De mensen onder hem, die werken. Maar hijzelf..? Ach, misschien af en toe een klein beetje."

Andreas Koulouris (49) Beeld Dirk Van Harten
Andreas Koulouris (49)Beeld Dirk Van Harten

Helen Skiada (49) 'Ik wil een einde aan de chaos' Marketingmedewerker telecombedrijf Stemt op Nieuwe Democratie

"Griekenland trad in 1981 toe tot de Europese Unie. Veel mensen beschouwden ons toen niet als Europeanen. Heel veel Grieken hebben jarenlang heel hard gewerkt om te laten zien dat we niet anders zijn dan jullie.Ik heb zelf in Engeland gewoond en ik weet waar ik het over heb. In het begin was het vaak niet leuk. Maar we hebben laten zien dat we niet lui zijn en dat we niet de hele dag op onze rug in de zon liggen. Maar nu zijn die vooroordelen terug. Griekenland dreigt opnieuw buiten Europa te belanden.

Vandaag moeten we zeggen in wat voor land we willen wonen; in een geïsoleerd en onderontwikkeld Griekenland ergens in de periferie van Zuid-Europa, of in een ontwikkeld land dat deel uitmaakt van de internationale gemeenschap.

Bij de vorige verkiezingen stemden mensen uit woede, dat begrijp ik want we leven in volstrekte chaos. Maar ik hoop dat ze nu met hun verstand stemmen. Al die partijen die Griekenland buiten de eurozone en buiten de Europese Unie willen brengen zijn onacceptabel. Die garanderen alleen maar een nog grotere chaos.

Ik wil een regering met een stabiel programma, die werkgelegenheid creeert en de economie een impuls geeft en die een einde maakt aan de chaos. Ik wil ook een regering die zich aan haar internationale afspraken houdt. Je bent onwaardig als je je beloften niet nakomt.

Natuurlijk moeten er op punten aanpassingen komen, maar de grote lijnen moeten overeind blijven. Nieuwe Democratie is de enige partij die dit kan. We moeten in dit land naar een samenleving waarin iedereen gelijke kansen heeft, waarin het niet meer uitmaakt hoe invloedrijk je familie is. Ik werk in de marketing en ik geloof in marktwerking. Dankzij marktwerking kan ik laten zien dat ik goed ben in mijn werk. En omdat ik goed ben, kan ik meer verdienen.

Ik geloof niet in overheidsinterventie of de nationalisatie van de economie. De staat moet de basisvoorzieningen regelen; maar als ik meer geld heb, waarom zou ik dan niet zelf een beter pensioen of een betere zorgverzekering regelen? Ik zei je dat ik in Engeland heb gewerkt en ik drink graag thee. Het is de markt die ervoor zorgt dat ik uit ik weet niet hoeveel smaakjes kan kiezen, niet de staat. Zo moet ook een samenleving zijn.

Helen Skiada (49) Beeld Dirk Van Harten
Helen Skiada (49)Beeld Dirk Van Harten

"Stavros Christoforatos (42) 'Ik wil weer een normaal leven' Werkloos Stemt op Syriza

"Ik heb van alles gedaan in mijn leven. Ik heb mijn school niet afgemaakt en ben bij de marine gegaan. Daar heb ik een opleiding tot monteur gekregen. Drie jaar heb ik gevaren, tot ik er genoeg van had.
Maar het was daarna nooit een probleem om ergens werk te vinden. Totdat de crisis begon.

Ik ben inmiddels al drie jaar werkloos. Ik was begonnen met een cursus om websites te bouwen. Daar wil ik graag in verder. Maar ik kan nu het cursusgeld niet meer betalen en ben gestopt. Ik heb geen spaargeld, geen bezit, helemaal niets. Mijn vriendin helpt mij financieel. Zij heeft gelukkig nog wel werk. Ze helpt ook mijn moeder, want die is ook heel arm.

Mijn moeder krijgt van een supermarkt bij haar in de buurt levensmiddelen die over de houdbaarheidsdatum zijn. Zo overleeft zij. Kun jij je voorstellen dat je zo moet leven? Ik begrijp dat de euro voor Griekenland de enige mogelijkheid is. Griekenland moet ook zeker binnen Europa blijven, maar er moet wel wat veranderen. We kunnen niet doorgaan met alleen maar bezuinigen. Ik wil weer een normaal leven kunnen leiden.

De werkloosheid is een van de grootste problemen die we hebben. Ik wil werk vinden en eindelijk weer eens wat geld verdienen. Dan kan ik ook mijn cursus weer oppakken. Het enige wat ik mij nu kan veroorloven is af en toe naar dit café te gaan. De koffie kost hier maar een euro. Meer kan ik echt niet betalen.

Op deze manier kan het niet verder met Griekenland. Daarom ga ik ook stemmen morgen, op Syriza. Ik denk dat Syriza als enige verandering kan brengen. En Syriza komt op voor de arme mensen en de werklozen.

Ik kan niet in Athene stemmen, maar moet naar Evia, een eiland niet zo heel ver hier vandaan. Dat is waar ik vandaan kom, uit het dorp Eretria. Ik ben indertijd naar Athene gekomen voor het werk, maar ik sta nog altijd ingeschreven in Eretria. Dat geldt trouwens voor veel mensen in Athene. Op die manier kunnen we de voorzieningen in de dorpen openhouden. Morgen zal het hier rustig zijn, omdat iedereen naar huis is om te stemmen."

Stavros Christoforatos (42) Beeld Dirk Van Harten
Stavros Christoforatos (42)Beeld Dirk Van Harten

Joanna Roditi (41) 'Ik wil deze hele klerezooi vergeten' Werkloos Gaat niet stemmen"

Tot zes maanden geleden was alles eigenlijk in orde. Ik had het prima voor elkaar. Ik werkte als serveerster in restaurants en cafés. Hier in Athene en ook veel op de eilanden. Maar toen begon het slechter te gaan. Ik kon steeds minder werken. Eerst nog maar vier dagen, toen drie, twee... En toen hield het op.

Kijk om je heen. Hoeveel winkels en restaurants zie je wel niet die dicht zijn? En zo is het ook op de eilanden. Er komen steeds minder toeristen en de Grieken zelf staan al heel lang op straat. Mijn vriend heeft geen werk, mijn ouders kunnen de elektriciteit en de huur niet meer betalen. Iedereen heeft het moeilijk. En ik heb het helemaal gehad met de politiek. Ik ga ook niet stemmen. Ik geloof helemaal nergens meer in, heb geen enkel vertrouwen dat er iets gaat veranderen. En dat is wel wat nodig is. Alles in dit land moet anders. Kijk naar al die jonge mensen die hier weggaan. Waarom? We hebben hier zoveel. We hebben elke dag zon, we hebben de zee, de eilanden zijn prachtig. Maar we hebben geen toekomst voor jonge mensen. Ik denk er zelf soms ook wel eens aan om weg te gaan.

Maar waar moet ik heen? Ik hou van Griekenland en van de mensen hier. Alleen, Moeder Griekenland eet nu haar eigen kinderen op. Natuurlijk heb je gelijk als je zegt dat niets verandert als ik niet stem. Maar op wie moet ik dan stemmen?

Kijk naar de televisie, lees de kranten! Je ziet toch alleen maar dezelfde oude gezichten? Er moeten nieuwe mensen opstaan, met nieuwe ideeën. Jonge mensen ook. Tsipras, van Syriza? Ja, die is jong, nog jonger dan ik. Maar nieuw kan je hem toch echt niet noemen. Hij zit al zijn halve leven in de politiek.

Ik ga echt niet op hem stemmen. Bovendien weet ik helemaal niet wat de oplossing is. Moeten we in de euro blijven of niet? Moeten we weg uit Europa? Dat weet ik toch niet! Dat zijn veel te moeilijke dingen voor mij om te kunnen overzien. Het enige wat ik nog wil is die hele klerezooi hier vergeten. Het spijt me, maar zo is het."

Joanna Roditi (41) Beeld Dirk Van Harten
Joanna Roditi (41)Beeld Dirk Van Harten
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden