De gouvernante met de camera

Het komt nog voor dat op een rommelmarkt of veiling een grote ontdekking wordt gedaan. Neem John Maloof die in 2007 foto's zocht voor zijn geschiedenisboek over een wijk in Chicago en op een veiling aan de overkant van de straat voor 380 dollar een grote doos met oude negatieven kocht. Het materiaal bleek zo bijzonder, dat Maloof na een tijdje besloot een fotoblog op te zetten, met een link naar fotowebsite Flickr, in de hoop op reacties. Een schot in de roos. De ontvangst was overweldigend en Maloof besloot de maakster te traceren, ene Vivian Maier. Maar het enige wat hij vond was een overlijdensbericht. Meer niet. Vivian Maier was in 2009, kort voor Maloofs zoektocht, op 83-jarige leeftijd overleden.

In de documentaire 'Finding Vivian Maier' (2013), die onlangs op dvd verscheen, traceert Maloof het levensverhaal van de mysterieuze fotografe die ruim 100.000 negatieven naliet, honderden onontwikkelde fotorolletjes en filmpjes, en die haar werk nooit openbaar maakte. Dankzij Maloof worden haar foto's inmiddels wereldwijd tentoongesteld (eind dit jaar is het Amsterdamse fotografiemuseum Foam aan de beurt) en wordt ze vergeleken met beroemde straatfotografen als Henri Cartier-Bresson, Robert Frank en Diane Arbus. Vooral haar portretten van kinderen en zwervers wekken diepe ontroering.

Uit de documentaire, die dankbaar gebruik maakt van thriller-elementen, blijkt dat Maier haar hele leven werkzaam was als nanny, bij vele gezinnen inwoonde, en altijd rondliep met een oude 'Rolleiflex twin-lens reflex camera' op de borst. Zo legde ze vanaf de jaren vijftig het leven vast in de straten van Chicago en New York, en in een Frans herdersdorp waar ze haar jeugd doorbracht.

Door haar oude werkgevers en hun inmiddels volwassen kinderen, wordt de gouvernante omschreven als een excentrieke, alleenstaande reuzin, een soort Mary Poppins. Ze legde dwangmatig verzamelingen aan van kranten, cassettebandjes, buskaartjes, vilten hoeden, dozen vol spullen die door Maloof werden teruggevonden in een opslag en die in de film fungeren ter reconstructie van haar leven.

Het resultaat is een spannend portret van een begaafde fotografe die zelf nooit de openbaarheid zocht, maar die nu tot de grote beeldenscheppers van de 20ste eeuw wordt gerekend.

Er blijven wel vragen hangen, bijvoorbeeld over de manier waarop Maloof zich Maiers werk toeeigent, en daar goed geld mee verdient. Hij is gebaat bij het mysterie van het kindermeisje met de camera. Hij mag Vivian Maier na haar dood zelfs opnieuw tot leven wekken, wereldberoemd maken, terwijl ze daar zelf voor terugdeinsde.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden