Review

De gouden succesformule

'Blondes have more fun.' Het is nu definitief bewezen in de wetenschappelijke studie 'Blond' van de Engelse Joanna Pitman.

Als prinses Diana haar haar niet had geblondeerd, had ze nu waarschijnlijk nog geleefd, denkt Joanna Pitman. Toen Diana als negentienjarige trouwde met prins Charles was ze een verlegen meisje met puppyvet en peper-en-zout-kleurig haar. Ze was als een geslagen hondje, tot iemand haar suggereerde haar haar te blonderen. Ze kreeg zelfvertrouwen, een betere houding, een betere garderobe, een totaal nieuwe persoonlijkheid, een nieuw leven en werd doodgereden.

Waar blond haar al niet toe leidt. Blond haar maakt het leven van vrouwen gemakkelijker, constateerde Pitman, die een grondig onderzoek deed naar de betekenis van blond haar door de eeuwen heen en daar het boek 'Blond' over schreef. Het trekt de aandacht en is verleidelijk voor de meerderheid van de mannen.

Een kleine enquête onder de mannen op de redactie van Trouw bevestigt dat blond haar favoriet is. Op de vraag wie bij hen het populairst was, de blonde zangeres van Abba, Agnetha, of de donkere Anni-Frid, kiest tweederde voor de blonde. Ondanks het feit dat velen haar delleriger en een minder interessante persoonlijkheid dan de donkere vonden. Onzin natuurlijk, want beide vrouwen liepen rond in sexy hotpants en korte rokjes en openden hun mond alleen om te zingen. Blonde vrouwen roepen bij mannen kennelijk de gedachte op aan domheid en seksuele bereidwilligheid.

Goudblond, platinablond, asblond, honingblond, Venetiaans blond: al eeuwenlang staat blond haar voor jeugd en vruchtbaarheid, voor erotiek en sensualiteit, voor zondigheid en zedigheid, voor goddelijke krachten en succes. Kortom: voor alles wat begerenswaardig is. En donker haar? Donker haar staat nergens voor, zegt Joanna Pitman, die de hele geschiedenis van de oude Grieken tot gisteren bestudeerd heeft. ,,Er is gewoon geen belangstelling voor.'

Dik, golvend, blond haar met een gouden gloed siert de kaft van haar boek. Het is een kleur die je vaak op straat ziet, maar die vrijwel nooit natuurlijk is. Slechts een op de twintig blanke Noord-Europeanen en Amerikanen is blond. De andere blondines die we zien, zijn dus geverfd.

Ook Pitman heeft haar haar in een modieus mengsel van blondtinten geverfd. ,,Bij elke zwangerschap werd mijn haar donkerder. Nu, na drie bevallingen, ben ik gewoon donker. Maar als research voor mijn boek begon ik mijn haar te verven. De reacties waren overweldigend. Met blond haar word je eerder geholpen in een rij voor een drankje, mensen zijn aardiger. Ook vrouwen. Juist blonde vrouwen -allemaal geverfd, weet ik nu- glimlachten naar me alsof ik werd herkend als een van de club. Als ze onder handen zijn genomen door hun kapper, lopen ze allemaal extra stralend en vol zelfvertrouwen de winkel uit.'

Mannen mogen denken dat zij helemaal zelf hebben bedacht dat de blondine de aantrekkelijkste dame is, volgens Pitman is de mannelijke voorkeur voor blond gebaseerd op eeuwenoude mythes die er bestaan over blondheid. Pitman: ,,Blond is een code. Blond staat voor succes.'

Dat begon al met Aphrodite. Volgens de Grieken ging de godin van de liefde slechts gekleed in haar lange blonde lokken. Voor courtisanes was zij het voorbeeld. Zij verfden hun haar blond met verf, modder en saffraanpoeder. Romeinse vrouwen, die er het geld voor hadden, evenaarden de Griekse en smeerden duivenpoep op hun hoofd om blonder te worden, als ze al niet een pruik lieten maken van het haar van Germaanse slaven. In de Middeleeuwen gebruikten vrouwen zeep van de duivel, als we de bisschoppen uit die tijd mogen geloven, in de Renaissance zweerden de vrouwen bij paardenpis. Tegenwoordig zit het in hygiënische pakjes van de drogist.

Beroemde vrouwen waren blond: Eva en Maria Magdalena, Guinevere van koning Arthur, Isolde van Tristan, koningin Elisabeth I, alle sprookjesprinsessen (op Sneeuwwitje na) en alle vrouwen door de eeuwen heen, die het geld hadden om op hun te lijken.

Er is één periode geweest waarin blond haar uit de mode was. In de 17de eeuw was het bleken van haar en het dragen van gele pruiken zo'n obsessie geworden dat het ging tegenstaan. Aan het Franse hof ontstond een voorkeur voor het natuurlijke donkere haar. Drie eeuwen lang was donker populair en gelukkig voor de brunettes was dat een tijd van grote schilders als Rembrandt en Vermeer. Blond haar wees nu op gebrek aan stijl, op goedkoop gedrag. En op domheid. Het domme blondje was geboren. De Parijse prostituee Rosalie Duthé was het eerste beroemde blonde leeghoofd in de geschiedenis aan wie zelfs een toneelstuk werd gewijd, dat ze bezocht zonder te snappen dat het over haar ging.

Maar blond kwam terug. En hoe. Tegenwoordig wordt er weer geverfd en gekleurspoeld bij het leven. Dat Hitler de blonde Germaanse mannen en vrouwen als de hoogste soort beschouwde, wordt verwerpelijk gevonden, maar zijn voorkeur wordt breed gedragen, zij het op andere gronden.

Overal op de wereld heeft blond de betekenis van succes gekregen, vertelt Pitman. En dat komt door de macht van de Amerikanen, meent ze. Net als Coca-Cola en McDonald's is blond het symbool geworden voor westers succes. ,,Op alle continenten waar ik kom, verven vrouwen zich blond. In Japan is het een vorm van rebellie, maar tegelijkertijd een manier om er sophisticated, want westers uit te zien. In Brazilië sieren blondines de voorkant van de tijdschriften. Ze willen allemaal op de Amerikanen, hun grote voorbeeld, lijken. In Zuid- en Oost-Europa verwijst blond naar de machtige status van de noordelijke landen. En in de Verenigde Staten zelf, die mengkom van rassen, is de blanke en blonde de elite gebleven.'

Vrouwelijke filmsterren zijn bij voorkeur blond, begreep Pitman van de filmbazen in Hollywood. Vrouwen als Elizabeth Taylor, Jane Russell en Raquel Welch (niet toevallig allemaal bitches) lijken het tegenbeeld te bewijzen, maar volgens de filmbazen prefereren heren blondines, zoals Marilyn Monroe, Sharon Stone en Madonna. Zeker afgezet tegen een donkere man als Clark Gable of Elvis Presley, die zijn haar trouwens zwart verfde. Donkere mannen komen virieler over, hoorde Pitman uit de mond van de filmdeskundigen, en daar valt de meerderheid van de vrouwen voor. Blonde mannen -Robert Redford, Brad Pitt, Leonardo di Caprio, David Beckham- lopen al gauw het imago van dom blondje of watje op.

Tegen het op opgewonden toon geschreven relaas van Pitman is wel wat in te brengen. Wat te denken van de aantrekkingskracht van het mysterieuze oosterse kindvrouwtje (Madama Butterfly), de hartstochtelijke, donkere femme fatale (Carmen) of de kussende meisjes met rode haren? ,,Die zijn er ook', erkent Pitman. ,,Maar niet zo veel. Daar had ik nooit een boek over kunnen schrijven. Nog één blond voorbeeld dan: Margaret Thatcher. Ook zij blondeerde haar haar om er sexy uit te zien. In Japan werd ze werkelijk aanbeden door de oude mannelijke politici. En heb je wel eens gezien hoe Mitterrand op haar reageerde? Blond haar is misschien niet werkelijk mooier, maar het trekt de aandacht en fascineert mannen. Vrouwen voelen zich daardoor begeerd en stralen meer zelfvertrouwen uit. Dat brengt een vicieuze cirkel op gang.'

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden