De Golfstaten zelf brengen geen kunst voort

Kan je een culturele metropool worden door de geldbuidel te trekken? Jazeker, vindt journalist Sultan al-Kassemi uit Doebai. Hij zong op webmagazine Al-Monitor onlangs de lof van de Golfstaten als nieuwe culturele centra van de Arabische wereld.

Vroeger ging het gezegde dat 'Caïro schrijft, Beiroet uitgeeft en Bagdad leest', aldus Kassemi, maar nu kan je daar rustig Katar, Aboe Dhabi en Doebai invullen - want in die door olie en gas schatrijk geworden emiraten klopt tegenwoordig het hart van de Arabische cultuur. Terwijl de Irakezen en Egyptenaren elkaar de kop inslaan, komen in de Verenigde Arabische Emiraten en Katar academici, kunstenaars en journalisten samen. Er worden prestigieuze musea uit de grond gestampt (in Aboe Dhabi openen binnenkort filialen van het Louvre en het Guggenheim), boekenbeurzen gehouden en kunstbiënnales georganiseerd.

Het kwam Kassemi op hoongelach te staan. Volgens Asad Aboe Khalil, een Libanees-Amerikaanse politicoloog die blogt onder de naam Angry Arab, zijn de Golfstaatjes juist zwarte gaten, zonder geschiedenis, zonder inheemse cultuur. Het zijn een soort luchthavens, centra vol commercie waar alles te koop is. 'Doebai is een wereldstad in de zin dat het geen cultuur en geen smaak heeft, geen indruk achterlaat'.

Natuurlijk, er zijn musea, bij elkaar gekocht in het Westen, maar kunst brengt de Golf zelf niet voort. Volgens Khalil is dat niet verwonderlijk: Caïro, Beiroet, Damascus waren steden waarin culturele stromingen naast elkaar konden bestaan, waar kunstenaars een thuis en creatieve bodem vonden. Niets daarvan in de Golf, met zijn repressieve politieke klimaat.

Zo denkt journalist Abbas al-Lawati er ook over. De klassieke Arabische centra waren net als de huidige Golfstaten migrantenmetropolen. In Bagdad en Damascus leidde de samenkomst van zoveel mensen tot kunst, wetenschap en ideeën die de wereld overgingen. Maar zo'n klimaat is er in de Golfstaten niet. De miljoenen immigranten in de Golf hebben geen burgerrechten - ze zijn blijvende buitenstaanders. Dat is niet de vruchtbare situatie waarin kunst kan bloeien, aldus Lawati. Zolang dat zo blijft kunnen de oliestaatjes zich nooit ontwikkelen tot echte mekka's van cultuur.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden