De Golden Girls zijn geschiedenis

De Nederlandse vrouwen winnen met de vierde plek in Rio voor het eerst sinds 1996 geen olympische medaille op 4x100 vrij. Het einde van een bijzonder zwemtijdperk.

Soms waren er strubbelingen. Vaak waren ze vriendinnen. Maar wat er op het droge ook gebeurde, in het water, met z'n vieren, waren ze lange tijd onverslaanbaar. Vormden ze een team. Zwommen ze wereldrecords, veroverden ze talloze medailles en werden ze omgedoopt tot de Golden Girls.

Maar het houdt een keer op. Zaterdag kwam er een einde aan het glorieuze succes van de Nederlandse estafettevrouwen op de 4x100 vrij. Op de Olympische Spelen in Rio tikte het kwartet met Ranomi Kromowidjojo, Femke Heemskerk, Inge Dekker en de jonge Marrit Steenbergen als vierde aan in de finale in een tijd van 3.33.81. Het goud ging zoals verwacht naar Australië, dat met de razendsnelle zusjes Cate en Bronte Campbell een wereldrecord neerzette in een tijd van 3.30,65. De verenigde Staten werden tweede (3.31,89), Canada won brons (3.32,89).

De nederlaag sluit een bijzondere periode af met een unieke generatie zwemsters. Inge Dekker is met haar 30 jaar de oudste van het kwartet. Zij was erbij in 2004 en had door baarmoederhalskanker bijna haar vierde Spelen aan zich voorbij moeten laten gaan. Ze werd geopereerd en was net op tijd fit. "Voor mij is het heel dubbel. Ik had hier bijna niet gestaan. Ik ben blij dat ik gezond ben en deze finale heb mogen zwemmen. Maar als je drie keer een medaille hebt gepakt, wil je die vierde ook."

Het besef dat ze misschien nooit meer in actie komt met de vrouwen waarmee ze zoveel successen vierde, raakt een gevoelige snaar. "Ik ga niet nog vier jaar door. Ik weet niet wat Femke en Ranomi gaan doen na Rio. Dit was misschien de laatste keer dat we in deze samenstelling hebben gezwommen. In ieder geval op de Spelen."

De Golden Girls hebben een speciaal plekje in haar hart.Het succes dat ze in teamverband vierde, was het mooiste wat Dekker beleefde in het zwembad. "We hebben zoveel meegemaakt met elkaar. Europese records, wereldrecords. En dat met hetzelfde team. Onderling zijn we goede vriendinnen geweest, maar het ging ook wel eens minder. En nu zijn we nog steeds bij elkaar. Het unieke van zo'n estafette is dat je dat allemaal samen meemaakt. Dat is waar sport om gaat."

Met de vierde plaats wint Nederland voor het eerst sinds 1996 geen medaille op het estafettenummer. Op de Spelen in Atlanta bleef Oranje ook net naast het podium. Daarna kwam er in Sydney zilver en in Athene brons, gevolgd door het goud van Peking.

De olympische titel van 2008 luidde een periode in van grote overmacht in. Tussen Peking en Londen verloren de goudhaantjes, die zowel in Rome (2009) als Shanghai (2011) wereldkampioen werden, geen enkele grote wedstrijd. De hegemonie werd vier jaar geleden doorbroken in Londen, waar de vrouwen werden onttroond door de Australische zwemsters en zilver het hoogst haalbare bleek.

In de vier jaar daarna had ieder zijn eigen worstelingen. Kromowidjojo, die gisteren een snelle 52.20 zwom, kampte met een post-olympische motivatiedip en trainerswisselingen. Heemskerk bloeide op onder Marcel Wouda in Eindhoven, maar gooide het na een teleurstellend WK in Kazan vorig jaar over een andere boeg. Onder de Franse beul Philippe Lucas boekt ze dit jaar nog niet de tijden die ze graag zou willen zwemmen. Haar splittijd van 53.47 stelde gisteren teleur. Dekker, die 53.83 op de klok neerzette, werd opgeschrikt door kanker. De pas 16-jarige Marrit Steenbergen liet als startzwemster met de tijd van 54.29 wel zien dat er hoop is na de gouden generatie, al had ze - hongerig naar succes - liever nog wat harder gezwommen.

Met ieder een eigen verhaal, en wisselende samenstellingen, was de estafette lange tijd een succesnummer. Peking was het hoogtepunt. In 2008 voelden de vrouwen in Eindhoven al op de Europese kampioenschappen, enkele maanden voor de Spelen, dat er iets heel bijzonders ging gebeuren. Dekker: "We zwommen een wereldrecord en dachten: dit kan wel wat worden op de Spelen. Toen kwam Peking en werden we olympisch kampioen. Dat is het allermooiste wat er is."

Als Dekker aan dat succes terugdenkt, verschijnt er een gelukszalige lach op haar gezicht die de teleurstelling van de vierde plek even verdrijft. Haar lip begint te trillen als ze met een gebroken stem laatste woorden spreekt over het bijzondere, unieke zwemkwartet: "Het was mooi", besluit ze. Dan loopt de moeder van de ploeg weg en slaat teammanager Aad van Groningen een arm om haar heen. De Golden Girls zijn nu geschiedenis.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden