De goelag is niet vergeten

Het nieuwe leven van ex-Stalinist Leo Demidov lijkt aardig op de rails te staan. Stalin is dood, en de Sovjet-Unie gaat onder leiding van Chroesjtsjov in 1956 een nieuw tijdperk in. Leo heeft de MGB (voorloper van de KGB) verlaten en leidt de zelfstandige politieafdeling moordzaken in Moskou. Met zijn vrouw Raisa zorgt hij voor hun pleegdochters Zoya en Elena.

Maar de wandaden uit zijn verleden achtervolgen Leo. Hij is verantwoordelijk voor de arrestatie, martelingen en de uiteindelijke dood van tenminste tientallen sovjetburgers. Nadat Chroesjtsjov in een rede toegeeft dat er in het verleden grote fouten zijn gemaakt, komt de geest uit de fles. De overlevenden van Stalins terreurbewind willen vergelding, met Leo als doelwit. Ook in zijn eigen gezin speelt het verleden op: pleegdochter Zoya houdt hem verantwoordelijk voor de dood van haar ouders, zeven jaar eerder.

’Kolyma’ is het vervolg op het veelgeprezen debuut van de Engelsman Tom Rob Smith, ’Kind 44’. Dat boek, dat verfilmd wordt, verhaalt van de jacht op een seriemoordenaar die het op kinderen heeft gemunt. Leo Demidov is daarin nog vooraanstaand lid an de terreurmachine MGB, en verliest gaandeweg zijn geloof in de heilstaat en in Stalin.

Een ongemakkelijk verleden, en het heden is nog ingewikkelder. In Kolyma krijgt Leo te maken met politieke moorden en de ontvoering van Zoya. Hij reist undercover naar de goelag, ondergaat de martelingen waaraan ook zijn politieke gevangenen hebben blootgestaan, en raakt vervolgens betrokken bij de opstand in Boedapest.

Het zijn erg veel grote gebeurtenissen in een kort tijdsbestek. Dat komt de personages niet ten goede; Leo en de anderen zijn niet meer dan vehikels van de sovjetgeschiedenis en de dilemma’s die ze opriep. De stijl is hier en daar wat simpel. Toch brengt het verhaal een gruwelijke episode uit het verleden heel knap tot leven.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden