'De Gia? De Gia is een uitvinding van de machthebbers'

PARIJS - In het Algerijnse koffiehuis Kasbah, in de Parijse volkswijk Barbes, klinkt onophoudelijk de muziek van de vermoorde Algerijnse zanger Cheb Hasni.

Aan de muur hangen posters die Algerije aanprijzen als het vakantieland bij uitstek. Het meubilair van Kasbah heeft betere tijden gekend. De houten stoel kraakt als Omar Khalifa, zeventig jaar oud, gaat zitten. Hij roert in zijn koffie, staart naar de witte dominostenen die een paar van zijn landgenoten op de tafel leggen. De stem van Cheb Hasni zwijgt. De zanger is alleen nog maar op cd's en bandjes te horen. Volgens het Algerijnse regime is de zanger door fundamentalisten vermoord - één van de duizenden slachtoffers van het geweld in Algerije.

Op een tafel liggen Algerijnse kranten die zonder uitzondering melding maken van de massamoorden afgelopen week. Khalifa steekt wanhopig zijn armen in de lucht: “Meer dan een miljoen Algerijnen verloren hun leven tijdens de onafhankelijkheidstrijd tegen de Fransen. We vochten voor onze vrijheid. De Fransen hebben we verjaagd en nu vechten Algerijnen tegen Algerijnen. Is dat de vrijheid waarvoor we vochten?. Als lammetjes worden mensen afgeslacht.”

Een jonge dominospeler mengt zich in het gesprek: “Het zijn de vijanden van de islam die de slachtingen op hun geweten hebben, want een echte moslim vermoordt geen andere moslim en ook geen onschuldige burgers.” Een ander valt hem in de rede: “Ze zeggen dat de Gia, de gewapende islamitische groep, verantwoordelijk is voor het geweld. Maar wie of wat is de Gia?” Een paar kaartspelers lopen naar het tafeltje. “De Gia?”, vraagt een van hen, “de Gia is een uitvinding van de machthebbers, want wie eenmaal de macht heeft geproefd, wil die niet meer kwijt. Begrijpen jullie dat dan niet?”

De 35-jarige Said Hammouch is net terug uit Algerije. Hij is een van de weinige Algerijnen die een visum voor Frankrijk heeft gekregen omdat hij ging trouwen met een Algerijnse vrouw die al vijftien jaar in Frankrijk woont. Volgens hem verkeert het Algerijnse volk in verwarring en angst. “De verschrikkelijke moordpartijen wekken bij de rest van de bevolking afschuw, woede en ongeloof op. Ze kunnen niet begrijpen dat Algerijnen dit elkaar kunnen aandoen.”

Hammouch zegt dat moslim-fundamentalisten verantwoordelijk zijn voor de moorden op onschuldige burgers. Zeker is hij niet. “Het is moeilijk te zeggen wie in het vijandige kamp thuis hoort en wie in het goede. De fundamentalisten, de door de regering gedoodverfde vijand, dragen dezelfde kleding als het leger en de politie. Daarnaast zijn er de door de regering gestuurde volksmilities, die de Algerijnen moeten beschermen. Die onderscheiden zich ook nauwelijks van de ordetroepen.”

Hammouch ergert zich aan de houding van de Algerijnse president Zeroual. “Die verklaart telkens weer dat het bloedbad van vandaag of gisteren, het laatste is, want 'alles is onder controle'. En dan trekt hij zich terug in zijn goed bewaakte paleis waar het schieten en het huilen van de slachtoffers niet te horen is.”

In Frankrijk heerst dezelfde verwarring onder Algerijnen als in Algerije zelf. Tijdens een uitzending van het Algerijnse radiostation Radio Soleil in Parijs regent het telefoontjes. Een beller schreeuwt het uit: “Er moet een internationaal onderzoek komen naar de moordpartijen.” Een ander vindt dat het tijd wordt dat de regering van Algerije een serieuze dialoog begint met het Fis, het islamitische heilsfront. “Het Fis is fascistisch en met fascisten en moordenaars voer je geen dialoog”, reageert een vrouw. De gemoederen lopen hoog op. Presentator Mohammed Allalou probeert ze te kalmeren. “Laten we praten over het stoppen van het bloedvergieten”, zegt hij. Een beller reageert compromisloos: “Het bloedvergieten stopt zodra er een islamitische staat is gevestigd. Dat is de wil van het Algerijnse volk. Er is geen enkele macht, die de wil van Allah en het volk kan negeren.”

Volgens Allalou geven de reacties van luisteraars aan hoe verdeeld het Algerijnse volk op dit moment is. Maar dat vindt hij niet erg. “Mijn programma is wat dat betreft uniek. Want ze komen allemaal aan bod: fundamentalisten, vrouwen, jongeren en aanhangers van het regime.” In Algerije hoor je maar één stem, die van de machthebbers en die stem wordt ook internationaal gehoord. Het is dan ook helemaal geen wonder dat de wereld een vertekend beeld krijgt van de situatie in Algerije. Als er beelden de grens overgaan van een bezorgde minister van binnenlandse zaken die zich in een ziekenhuis buigt over de gewonde van een bomaanslag en die vol mededogen vraagt: 'Wat kan ik voor u doen?', dan moet het westen wel de indruk krijgen dat de gewelddadige situatie in Algerije alle aandacht heeft van het regime. Alleen de Algerijnen weten dat de zogenaamde bezorgdheid zich alleen maar in dat ene zinnetje uit: 'Wat kan ik voor u doen?'

Wat ze kunnen doen is zich inspannen om eens werkelijk een eind te maken aan het afslachten, aan het doden van kinderen, vrouwen, mannen die niets liever willen dan leven in een vrij en veilig land.''

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden