Review

De gevluchten uit de hel wacht slechts een afgewende blik

Regie: Israel Adrián Caetano. Met Rodrigo de la Serna, Nazareno Casero. In 2 filmtheaters.

Films over de verdwijningen in Argentinië tijdens de junta kiezen niet snel de weg van de verdwijning. Niet alleen omdat die verdwijningen zich buiten het zicht hebben afgespeeld. Ook omdat je het een filmtoeschouwer niet kunt aandoen eigenlijk: een film die na de martelingen eindigt in het zwarte gat.

Een van de eerste en bekendste films over de dictatuur, ’La historia oficial’ (1985), ging al vrij ver door aan het slot de lerares haar adoptiefdochter, de dochter van vermiste ouders, aan haar grootouders terug te laten geven. Dat was geen gelukkig einde, maar het was ook geen pikzwart einde. Je kon de bedroefde vrouw wel een gelouterd mens noemen; iemand die in moeilijke omstandigheden toch het juiste deed.

De Argentijnse film ’Crónica de una Fuga’ (Kroniek van een vlucht) kondigt gelukkig in de titel al zijn ’goede’ afloop aan. En dan nog is de eerste helft van de film moeilijk te doorstaan.

Amateur-voetballer Claudio wordt anno 1977 zomaar uit zijn huis gehaald. Het enige belastende is een in zijn linnenkast gevonden spandoek; een wapen, zo zeggen de mannen die hem ontvoeren. Claudio belandt in een kamer in ’Sere Mansion’, een huis ergens in een buitenwijk van de stad Moron. Daar schuilt de hel: verhoren, martelingen, vernederingen. Blote, geblinddoekte mannen in vale, bleke beelden. Regisseur Caetano houdt het ergste buiten beeld, maar zijn suggesties (brandende sigaretten, badkuip vol water) zijn tergend genoeg. Terwijl de gevangenen vastgebonden op bed liggen, kijken de bewakers in de keuken naar voetbal op de televisie. Het WK is in aantocht.

De toeschouwer kan zich vasthouden aan het ’fuga’ (vlucht) uit de titel, maar het duurt lang voor het zover is. En het idiote is dat die ontsnapping dan toch de zeggingskracht van deze film iets vermindert. ’Crónica de una Fuga’ verkiest emotie boven de analyse. De politieke feiten achter de junta komen niet aan de orde. We zwenken van horror naar thriller; van Michael Haneke naar ’The Great Escape’.

Niettemin schuilt de schrijnendste scène ook tegen het einde van de film als Claudio en zijn medegevangenen, bloot, vermagerd, kaalgeschoren, tijdens een hevig onweer direct buitenshuis op een zakenman met paraplu botsen. De man schrikt, stapt in zijn auto en rijdt snel weg. De symboliek is zonneklaar; deze man staat voor heel Argentinië. Hier blijkt ’Crónica de una Fuga’ alsnog realistischer (en zwarter) dan ’La historia oficial’. Dit is een geschiedenis zonder loutering, eindigend in afgewende ogen, verdwijning en vlucht.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden