De gevangene en zijn potplant

Mijn medegevangene. Zo noemde Gustl Mollath de circa één meter hoge potplant die hij in zijn handen hield. De journalisten die hem bij de uitgang van de psychiatrische kliniek in Bayreuth opwachtten, vroegen hem of hij de plant even op de grond wilde zetten. Dat weigerde hij pertinent.

Meer dan zeven jaar lang was Mollath gedwongen opgenomen geweest omdat hij naar het oordeel van een Beierse rechtbank een gevaar voor de samenleving was. Hij zou aan paranoïde wanen lijden, zijn vrouw hebben geslagen en autobanden hebben lekgeprikt. Regelmatige verzoeken om het oordeel te herzien, werden niet ingewilligd.

Eind vorig jaar kwam de zaak weer aan het rollen toen bleek dat het met Mollaths wanen wel meeviel. Hij had in een nogal warrig geschrift zijn vrouw beschuldigd van financiële malversaties die zij als bankemployee zou hebben gepleegd. Ruim een half jaar geleden bevestigde de betreffende bank de juistheid van Mollaths aantijgingen.

Onder druk van de publieke opinie nam onlangs de rechtbank van Neurenberg de zaak weer ter hand. Die stuitte op een onrechtmatigheid in het doktersattest dat de mishandeling van Mollaths vrouw moest bewijzen. Op grond daarvan verordonneerde de Neurenbergse rechter de onmiddellijke vrijlating van Mollath.

Het oordeel verraste alles en iedereen, inclusief Mollath. Hij kreeg, vertelde hij, amper tijd om te douchen en zijn spaarzame spullen te pakken. En zo wandelde hij met een paar getrouwen over het gras van het park rond de kliniek de verzamelde pers tegemoet. Op alle tv-stations en in alle kranten verscheen zijn beeld. Met die potplant.

Een opgeluchte maar ook overrompelde Mollath vertelde de pers hoe hij jarenlang de plant had opgekweekt en vertroeteld. Bij een kerstviering, verzorgd door katholieke priesters, had hij verse dadels gekregen. De pitten daarvan heeft hij laten ontkiemen. Bij gebrek aan aarde in een potje met natte theezakjes. Later stopte hij er ook nog een paar sinaasappelpitten bij.

Journalisten staan niet bekend om hun botanische kennis. Dus heette Mollaths plant in talloze berichten een 'dadelsinaasappel'. Die niet bestaande plantensoort werd een hit op internet. Op de Tumblr-site 'Gekke mensen met Mollaths plant' verscheen het struikje na enig photoshoppen in de handen van prins William en hertogin Kate, de schrijver Günter Grass en Adolf Hitler.

Kwaliteitskranten als de Süddeutsche Zeitung haalden er experts bij die uitlegden dat het niet om één plant ging maar om twee planten, die jaren nodig moeten hebben gehad om zo groot te worden. De zeer linkse krant Neues Deutschland wijdde zelfs een hele beschouwing aan de betekenis van potplanten voor gevangenen.

Het streng atheïstische Neues Deutschland haalde zelfs Maarten Luther aan: "Ook als ik wist dat morgen de wereld zou vergaan, zou ik toch vandaag nog een appelboom planten". Mollaths eigen uitspraak tegenover de pers doet er maar weinig voor onder: "De plant bewijst dat je jarenlang veel kunt doorstaan en toch fris en groen kunt blijven".

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden